Uzasadnienie
Uchwałą z dnia 25 stycznia 2006 r. nr XXXVIII/360/06 Rada Miejska w Pyskowicach działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.), uchwaliła regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta Pyskowice.
W § 26 ust. 3 załącznika do uchwały, postanowiono, że przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej jest odpłatne i odbywa się na pisemny wniosek osoby ubiegającej się o przyłączanie.
Pismem z dnia 30 listopada 2017 r. Prokurator Rejonowy Gliwice – Zachód w Gliwicach wniósł skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części objętej § 26 ust. 3 zał. jako wydanej w tym zakresie z rażącym naruszeniem art. 19 ust. 1 i 2 ustawy, wyżej powołanej. Zdaniem Prokuratora, ustanowienie odpłatności za przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, przekracza upoważnienie ustawowe do stanowienia aktów prawa miejscowego. Nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków nie jest zaś dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego (art. 84 Konstytucji RP). Dla poparcia stanowiska Prokurator przywołał orzecznictwo sądowe (wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1570/11 oraz wyroku NSA z dnia 17 maja 2002 r. sygn. akt I SA 2793/01 i z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1658/11).
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Pyskowice wniósł o umorzenie postępowania wobec uwzględnienia skargi w całości na mocy uchwały z dnia 21 grudnia 2017 r. nr XLII/329/2017, którą uchylono kwestionowany przepis § 26 ust. 3 regulaminu.
W kolejnym piśmie z dnia 27 lutego 2018 r. Prokurator podtrzymał skargę. Jego zdaniem, organ gminy nie jest uprawniony do stwierdzenia nieważności uchwały, a zatem do uwzględnienia skargi w trybie autokontroli (vide: wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1055/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Uchwała Rady Miejskiej w Pyskowicach w zaskarżonej części, obejmującej § 26 ust. 3 zał. do przedmiotowego regulaminu, zapadła bowiem z istotnym naruszeniem prawa, co z mocy art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1875), skutkuje jej nieważnością w tym zakresie. Zasadnie zarzucił Prokurator, że organ gminy uchwalając akt prawa miejscowego związany jest upoważnieniem ustawowym i nie może wykraczać poza kompetencje przyznane mu w ustawie (art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).
Zakres upoważnienia ustawowego w niniejszej sprawie w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały regulował przepis art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu..., wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 328).
Żadne z tych zagadnień nie zawiera zaś upoważnienia do stanowienia odpłatności za przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Zatem kwestionowany zapis § 26 ust. 3 zał. do uchwały, został wprowadzony bez podstawy prawnej.
Odnosząc się do wniosku organu samorządu terytorialnego o umorzenie postępowania wobec uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia regulaminu, skład orzekający uznał, że postępowanie sądowe nie stało się bezprzedmiotowe. Zaskarżony przepis mógł bowiem wywołać skutki prawne, które wywołały następstwa prawne w sferze interesu prawnego adresatów uchwały.
Zaskarżona uchwała stanowi bowiem akt prawa miejscowego. Zatem sprzeczne z prawem jest zawarcie zapisów informacyjnych, czy też powtórzeń aktów prawa powszechnie obowiązującego. Uchylenie uchwały rodzi jedynie skutek ex nunc.
Stąd też uwzględniając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały w zaskarżonej części na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).
Z mocy art. 152 § 2 cyt. ustawy dopiero uprawomocnienie się niniejszego wyroku rodzić będzie skutek prawny w postaci wyeliminowania uchwały w zaskarżonej części z obrotu prawnego.