Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 lutego 2022 r. J. M., J. C. i M. C. (dalej łącznie jako: skarżący) złożyli skargę sądową na orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z 7 lutego 1962 r., nr SW.III/2/132/61, w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości. W skardze skarżący podnieśli, że nie zgadzają się z wysokością określonego tą decyzją odszkodowania.
W piśmie z dnia 2 marca 2022 r., skierowanym do tut. Sądu, a nadesłanym przez Starostę [...], skarżący wskazali, że domagają się stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia w części dotyczącej wysokości odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). W myśl tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jednocześnie, zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przez które to wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługiwał żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, której wniesienie jest niedopuszczalne.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja była decyzją pierwszoinstancyjną, od której stronie przysługiwała możliwość wniesienia odwołania. Podobnie w przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności, wniosek taki może zostać złożony w ramach skargi do sądu administracyjnego, jednakże musi on dotyczyć decyzji drugoinstancyjnej, zaś w przypadku decyzji organu I. instancji, wniosek o stwierdzenie jej nieważności należy wnieść do organu administracyjnego wyższego stopnia. Powyższe sprawia, że przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna.
Na marginesie wyłącznie Sąd wskazuje, że kwestionowane skargą orzeczenie zapadło w okresie, gdy w ogóle nie istniała możliwość skarżenia decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego. Jak wskazał WSA w Białymstoku w postanowieniu z 23 listopada 2004 r., sygn. akt: II SA/Bk 619/04: "obowiązujące do 31 grudnia 2003 r. przepisy, regulujące działalność sądu administracyjnego wyłączały dopuszczalność skarżenia przed sądem administracyjnym decyzji ostatecznych, wydanych w postępowaniach zwykłych, wszczętych przed powołaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego."
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.