Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu biletów wstępu na basen kryty.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 15 listopada 2019r. o pomoc w formie zasiłku celowego specjalnego na leki i usługi opiekuńcze z PCK dla osoby niepełnosprawnej oraz na bilet wstępu na pływalnię krytą /basen/. Na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu 15 listopada 2019 r. organ I instancji ustalił, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie pracuje, ma orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Na jego dochód składają się: zasiłek stały 470,44 zł, dodatek mieszkaniowy 233,58 zł i dodatek energetyczny 11,37 zł - łączny dochód strony wynosi 715,39 zł. Odrębnymi decyzjami przyznano mu zasiłek celowy specjalny na zakup leków w kwocie 205,49zł oraz pomoc w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Podkreślił, że na podstawie art. 41 pkt 1 wymienionej ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi bądź też zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Organ wskazał, że skarżący jest objęty systematyczną pomocą MOPR-u, jednakże pomoc społeczna nie ma obowiązku zaspokajania wszystkich zgłoszonych potrzeb, świadczenia z pomocy społecznej mają na celu jedynie wspomóc daną osoby w ponoszeniu niezbędnych ciężarów, a nie prowadzić do całkowitego przejęcia ich ponoszenia przez system pomocy społecznej. Dodał, że skarżącemu przyznawana jest systematycznie pomoc w formie zasiłków celowych specjalnych na zakup leków.
Ponadto podkreślił, że ograniczone możliwości finansowe budżetu Państwa, a w ślad za tym ośrodków pomocy społecznej są faktem powszechnie znanym. W tej sytuacji organ I instancji był uprawniony do odmowy przyznania stronie świadczenia.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organ, że z akt sprawy nie wynika, by wymagał pomocy w formie korzystania z basenu, a także że udzielenie pomocy w takiej formie prowadziłoby do całkowitego przejęcia ponoszenia jego niezbędnych wydatków przez system pomocy społecznej. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie mu zasiłku celowego na pokrycie kosztów biletu wstępu na basen, ewentualnie o przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że dysponuje zaświadczeniem o konieczności korzystania z basenu dla celów rehabilitacji i że wynika to z choroby kręgosłupa na którą cierpi. Podniósł, że nie jest w stanie samodzielnie pokryć kosztów zakupu biletów na basen, gdyż z uwagi na stan zdrowia jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Jego dochody stanowią wyłącznie zasiłki przyznawane przez MOPR i nie dysponuje żadnymi środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów koniecznej rehabilitacji. Dodał, że przekroczenie kryterium dochodowego o ok. 14 zł. nie powinno mieć wpływu na przyznanie zasiłku celowego, gdyż nie jest to wyłączna przesłanka do wydania decyzji pozytywnej. Podniósł, że nie można także uznać za zasadne twierdzenia, iż w przypadku przyznania mu zasiłku celowego pomoc społeczna przejęłaby jego koszty utrzymania. Wskazał, że decyzja o odmowie przyznania zasiłku spowoduje postęp choroby, a w przyszłości kolejne wnioski np. o dodatkowy zasiłek na zakup leków, koniecznych w związku z brakiem wcześniejszej rehabilitacji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 1 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała skargę i podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania polegającego na niewyjaśnieniu w toku postępowania, czy skarżący jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby w zakresie rehabilitacji poprzez korzystanie z basenu oraz zarzuciła nieuwzględnienie przy załatwianiu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wnosiła i wywodziła jak w skardze oraz w wymienionym piśmie z dnia 1 września 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu biletów wstępu na basen kryty.
Podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.), zwanej dalej również "ustawą", regulujące rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania.
Jednym ze świadczeń pomocy społecznej jest określony w art. 41 pkt 1 cytowanej ustawy, specjalny zasiłek celowy, który może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe.
Podkreślenia zatem wymagało, że rozstrzygnięcie co do przyznania bądź odmowy przyznania świadczenia pieniężnego w formie specjalnego zasiłku celowego, a także co do jego wysokości – z uwagi na jego uznaniowy charakter – jest m. in. uzależnione dodatkowo od oceny organu dokonywanej w ramach art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.
Wymieniony przepis stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy, powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
W zakresie powyższej oceny bardzo istotne znaczenie miały zatem ustalenia, według których organ pierwszej instancji, na realizację zadań własnych gminy w roku 2019 dysponuje środkami finansowymi w wysokości 3 000 000,00 zł, z czego kwota 1 520 000,00 zł. została zabezpieczona na realizację programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", pozostała kwota 1 480 000,00 zł przeznaczona jest na wypłaty zasiłków celowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach, dotyczących zakupu lekarstw ratujących życie, pomocy w zakresie zakupu obuwia lub odzieży adekwatnej do pory roku, opału w sezonie zimowym, gdzie średnia kwota w skali roku przeznaczona na zasiłki celowe na opał wynosi 700 000 zł. W 2018 r. liczba osób korzystających z zasiłków celowych w ramach zadań własnych wg stanu na dzień 31 grudnia 2018 r. wyniosła 3 903, a w 2019 r., według szacunkowych danych organu, liczba klientów korzystających z pomocy w ramach zadań własnych (zasiłków celowych) nie ulegnie zmianie.
W związku z tym – jak podkreślił organ I instancji – nie jest w stanie realizować wszystkich potrzeb skarżącego, nawet jeżeli są niezbędne, gdyż uznał priorytet zasiłków celowych na zakup leków dla wszystkich oczekujących pomocy w tym zakresie, spełniających kryteria.
Z uwagi na powyższe ustalenia - prawidłowo organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania. Zasadnie podkreślił, że pomoc w formie specjalnego zasiłku celowego przyznawana jest w ramach uznania administracyjnego, a więc w oparciu o ocenę – z jednej strony - sytuacji świadczeniobiorcy, a z drugiej – przy uwzględnieniu możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej.
W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek uchybień w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji.
Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały bowiem dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego.
Skarga nie zasługiwała więc na uwzględnienie. W szczególności błędne jest przekonanie zawarte w jej uzasadnieniu, według którego, z uwagi na potrzebę korzystania przez skarżącego z basenu dla celów rehabilitacji, organ jest zobowiązany do przyznania mu zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu biletów wstępu na basen kryty.
Jak już bowiem była o tym mowa wyżej, organ wydaje przedmiotowe rozstrzygnięcie przy uwzględnieniu – nie tylko potrzeb wnioskodawcy - ale również możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej.
Podobnie – bezzasadne były zarzuty zawarte w piśmie pełnomocnika z dnia 1 września 2020 r., w szczególności zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania polegającego na niewyjaśnieniu, czy skarżący jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby w zakresie rehabilitacji poprzez korzystanie z basenu. Podkreślenia bowiem wymagało, że okoliczność ta nie budziła wątpliwości – właśnie z uwagi na to, że skarżący nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, organ przeprowadził ustalenia w zakresie tego, czy jest możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego.
W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem, stwierdzić należało, że skarga jest bezzasadna, gdyż decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego.
W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcie uznać należało za prawidłowe.
Wobec tego, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.