Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A. S. wystąpił o ustanowienie radcy prawnego z urzędu wskazując, że ze względu na trudna sytuację materialną nie jest w stanie zatrudnić pełnomocnika z wyboru. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca wraz z małżonką oraz dwójką małoletnich dzieci wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z treści formularza wynika, że nie posiada on żadnego majątku, w tym nieruchomości, środków pieniężnych, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000,00 euro. Wnioskodawca podał, że wraz z małżonką uzyskują łączny dochód w wysokości 3.400 zł miesięcznie, jednakże 1800 zł przeznaczają na spłatę zaciągniętego kredytu, czynsz to 700 zł, media (gaz, energia elektryczna itp.) to 800 zł miesięcznie. Skarżący podał również, że wsparcia materialnego, w miarę możliwości, udzielają mu członkowie rodziny: rodzice wraz z siostrą.
Pismem z dnia 21 marca 2012 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- - udokumentowanie aktualnej wysokości uzyskiwanych przez skarżącego i jego małżonkę dochodów poprzez nadesłanie zaświadczeń wystawionych przez ich pracodawców,
- - udokumentowanie wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - czynszu, opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp.,
- - wskazanie formy władania nieruchomością, w której strona zamieszkuje wraz z rodziną, w szczególności poprzez podanie, czy korzysta z lokalu na mocy najmu, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, czy też w oparciu o inny tytuł prawny,
- - udokumentowanie wysokości miesięcznej raty spłaty zaciągniętego kredytu
Wezwanie to zostało odebrane przez A. S. w dniu 6 kwietnia 2012 r. i pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Aby złożony przez stronę wniosek mógł być uwzględniony konieczna jest dokładna analiza jej sytuacji materialnej. O ile w druku formularza nie podano wszystkich istotnych informacji, bądź też są one niekompletne lub budzą wątpliwości - Sąd lub referendarz sądowy, na mocy art. 255 P.p.s.a. mogą zobowiązać stronę do nadesłania dodatkowych dokumentów celem uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914).
Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić przyjdzie, że istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej skarżącego aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, że rzeczywiście jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przede wszystkim skarżący uchylił się od uprawdopodobnienia wysokości swoich dochodów oraz wydatków. Podając w druku formularza kwoty dochodów swoich i swojej małżonki nie wskazał, czy jest to dochód brutto, czy tez netto. Jest to o tyle istotne, że wedle złożonej deklaracji bieżące wydatki pochłaniają niemalże w całości uzyskiwany dochód, stąd też koniecznym było jednoznaczne ustalenie proporcji pomiędzy dochodem a wydatkami. Dalej wskazać przyjdzie, że A. S. nie nadesłał również żadnego dokumentu potwierdzającego wskazaną we wniosku wysokość raty zaciągniętego kredytu. Nie wiadomo również, na jaki cel zobowiązanie to zostało zaciągnięte. Trudno uznać za dopuszczalna sytuację, w której strona zaspokaja w pierwszej kolejności swoje potrzeby konsumpcyjne, a następnie występuje do Sądu o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu, co oznacza wydatkowanie ze środków publicznych kwot na pokrycie wynagrodzenia takiego pełnomocnika.
Podkreślenia wymaga również, że nic nie wiadomo na temat formy oraz rozmiaru wsparcia jakiego udzielają wnioskodawcy członkowie jego rodziny (rodzice i siostra). Ze względu na zbyt dużą ilość niejasności odnośnie stanu materialnego skarżącego, które nie zostały w żaden sposób usunięte, uznano, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.