Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. N. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że zamieszkuje wraz z niepracującą córką i wnuczką w budynku mieszkalnym o pow. 70 m2 położonym na nieruchomości o pow. 1000 m2. Wnioskodawczyni zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jedynym źródłem jej utrzymania się jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie 1122,40 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego strona przedłożyła zaświadczenia wystawione przez właściwy miejscowo urząd pracy, potwierdzające, że jej wnuczka i córka są osobami bezrobotnymi, pozbawionymi prawa do zasiłku, a także kopie rachunków obrazujących poziom i strukturę wydatków.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym.
W realiach rozpoznawanej sprawy, biorąc pod uwagę wysokość dochodu skarżącej uznano, że zasadnym jest uwzględnienie złożonego wniosku w całości i zwolnienie Z. N. od kosztów sądowych w całości.
Na powyższej ocenie sytuacji materialnej strony zaważyła przede wszystkim wysokość uzyskiwanego przez nią dochodu a także ilość osób, które z tego dochodu się utrzymują. Biorąc bowiem pod uwagę fakt, że ani córka skarżącej ani też jej wnuczka nie są zatrudnione i nie otrzymują świadczeń przewidzianych dla osób bezrobotnych stwierdzić należało, że zadeklarowany w druku PPF dochód (którego wysokość nie budzi zastrzeżeń) musi pokrywać potrzeby życiowe trzech osób. Uwzględniając przy tym wysokość wydatków związanych z utrzymaniem się (około 200 - 250 zł miesięcznie) należało przyjąć, że wygospodarowanie jakichkolwiek kwot na pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować po stronie skarżącej konieczność dokonania wyboru pomiędzy zabezpieczeniem środków na egzystencję jej rodziny a zapewnieniem prawa do Sądu. W opisywanej sytuacji uznano, iż priorytet mają potrzeby rodziny strony, stąd też postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.