Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy T. K. wystąpiła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych – zwolnienie z wpisu od skargi. Wniosek ów umotywowała trudną sytuacją materialną, w szczególności zaś znaczącymi wydatkami na lekarstwa, spowodowanymi przewlekłymi chorobami, na które cierpi skarżąca i jej małżonek. Z treści formularza wynika, że jest ona współwłaścicielką (w 1/8) udziału w nieruchomości budynkowej położonej przy ul. [...] w C. oraz współwłaścicielką innego budynku, położonego na tej samej nieruchomości, który jest w stanie kwalifikującym tę nieruchomość do generalnego remontu. Ani skarżąca ani jej małżonek nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych, środków pieniężnych lub też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Jedynym źródłem ich utrzymania się jest emerytura T. K., uzyskiwana w kwocie 1291 zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę jej małżonka w kwocie 1100 zł netto miesięcznie. Do druku wniosku dołączono szereg dokumentów obrazujących sytuację materialną T. K. i jej rodziny.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w części może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914).
Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504).
Przenosząc wskazane wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że analiza treści złożonego wniosku a także nadesłanych przy nim dokumentów nie pozwoliła przyjąć, że skarżąca znajduje się w sytuacji wykluczającej możliwość poniesienia kosztów postępowania sądowego – a zwłaszcza wpisu od skargi. Łączny dochód w jej rodzinie kształtuje się na poziomie 2400 zł netto miesięcznie. Stałe, miesięczne opłaty, ustalone w oparciu o nadesłane dokumenty wynoszą zaś około 300 – 400 zł. Do tego rodzaju wydatków niepodobna zaliczyć ani należności z tytułu podatku o nieruchomości ani też wydatków na zakup opału, albowiem nie mają one charakteru periodycznego w ujęciu miesięcznym. Uwzględnienie wspomnianych kosztów utrzymania prowadzi do wniosku, że strona ma do dyspozycji kwotę około 2000 zł netto miesięcznie. W aktach sprawy, poza dosyć ogólnikowymi zaświadczeniami lekarskimi i oświadczeniem samej skarżącej brak jest jakiejkolwiek wskazówki odnośnie charakteru schorzeń, na które cierpi skarżąca i jej małżonek oraz chociażby przybliżonej wysokości wydatków związanych z leczeniem.
Stąd też trudno stwierdzić jak istotną pozycję w jej budżecie domowym zajmują tego rodzaju koszty. Wobec tego uznano, że konieczność uiszczenia wpisu od skargi nie powinna stanowić dla skarżącej dolegliwości, której nie będzie wstanie podołać.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.