Uzasadnienie
W skardze z dnia [...] r. A. M. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, na wezwanie Sądu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na urzędowym formularzu, z treści którego wynika, że nie posiada żadnego majątku, nie ma miejsca zamieszkania, a jedynym źródłem jego utrzymania się jest dochód z tytułu prowadzonych prac dorywczych uzyskiwany w kwocie 250 zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, pozbawiona prawa do zasiłku, a ponadto, że posiada "zadłużenie komornicze", które w miarę możliwości spłaca.
Pismem z dnia 30 czerwca 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do - wskazania miejsca, w którym zamieszkuje oraz udokumentowania wysokości dochodu uzyskiwanego z tytułu "prac dorywczych",
- - udokumentowania istnienia zadłużenia komorniczego, np. poprzez przesłanie odpisu orzeczenia o zajęciu wynagrodzenia lub nakładającego obowiązek spłaty zobowiązania. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Informacje uzyskane od A. M. okazały się zbyt skąpe aby można było jednoznacznie stwierdzić, że jest on osobą, której sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie.
Przede wszystkim skarżący uchylił się od jednoznacznej odpowiedzi na temat miejsca, w którym zamieszkuje. Nie wiadomo więc, czy lokal lub budynek, w którym przebywa należy do niego, czy też do osób trzecich, a jeżeli tak, to czy i w jakiej wysokości partycypuje on w kosztach utrzymania tej nieruchomości. Brak jest również jakichkolwiek informacji na temat zadłużenia skarżącego względem komornika. Wnioskodawca w żaden sposób nie uprawdopodobnił także wysokości uzyskiwanych dochodów.
Możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914).
Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504).
Ponieważ w realiach rozpoznawanej sprawy istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.