Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. F. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K., skargę na zarządzenie pokontrolne tegoż organu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.
Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 14 lutego 2012 r. zobowiązał skarżącego do wykazania, że przed wniesieniem skargi do Sądu, wystąpił w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwanej p.p.s.a., na piśmie do organu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Na dokonanie powyższej czynności wyznaczono termin 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe, w terminie do tego przewidzianym, skarżący pismem z dnia [...] r. skierował m.in. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez organ, uzasadniając to tym, iż zawarte w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym pouczenie zostało nieprawidłowo sformułowane, przy czym brak podstawy prawnej uniemożliwił skarżącemu prawidłowe wniesienie skargi. Nadto wnioskodawca podniósł, iż jest prostym przedsiębiorcom, a przeanalizowanie zdania składającego się z blisko 60 słów przekracza jego umiejętność rozumienia przepisów.
W następstwie powyższego Zastępca Przewodniczącego Wydziału w dniu 4 kwietnia 2012 r. zarządził doręczenie organowi odpisu powołanego wyżej pisma z dnia [...] r. wraz z kopertą nadawczą celem nadania biegu wnioskowi o przywrócenie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Jak wynika z treści art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, to na mocy art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Powołany przepis wprowadza zatem zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego.
W myśl natomiast art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę na inne niż decyzja lub postanowienie akty z zakresu administracji publicznej wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie zaś z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne.
Podkreślić należy, iż z treści art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r., Nr 44, poz. 287) wynika jednoznacznie, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, bowiem niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu, zagrożone jest odpowiedzialnością karną (art. 31a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Skoro zatem przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych w oparciu o wyniki dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanego podmiotu określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W związku z powyższym skargę do Sądu można wnieść po uprzednim wezwaniu, w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a., na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności. W niniejszej sprawie jak wynika z akt administracyjnych zarządzenie pokontrolne zostało doręczone stronie skarżącej w dniu [...] r., a zatem należało wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa w terminie do [...] r. Tymczasem skarżący przed wniesieniem skargi nie wystąpił z takim wezwaniem, a więc nie wyczerpał przysługującego mu w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia.
W oparciu o powyższe, tak złożona skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. związku z art. 52 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a.
Na marginesie należy zauważyć, iż dopiero wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i ewentualne przywrócenie przez organ terminu do jego wniesienia, w wyniku wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tegoż wezwania, otworzy możliwość skutecznego zaskarżenia do Sądu zarządzenia pokontrolnego z dnia [...] r., nr [...].