Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...]r. B. J. i M. J. wystąpili o udzielenie pozwolenia na budowę zbiorników na kiszonkę na działce nr [...] w L.. Pełnomocnictwem z tej samej daty M. J. udzielił umocowania do działania J. B.. Pełnomocnictwo zostało podpisane wyłącznie przez M. J., jakkolwiek w części nagłówkowej zawiera dane dotyczące obojga wnioskodawców.
W dniu [...]r. Starosta W. wydał decyzję nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił żądanego pozwolenia na budowę. Decyzja została odebrana przez pełnomocnika.
W następnej kolejności organy nadzoru budowlanego poinformowały Starostę, że prowadzą postępowanie w sprawie samowolnej budowy silosów na kiszonkę na działce nr [...]w L..
Postanowieniem z dnia [...]r. Starosta W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, zakończone decyzją starosty z dnia [...]r., nr [...]. Postanowienie zostało doręczone na adres wnioskodawców w dniu [...]r. a potwierdzenie doręczenia sygnowano pieczątką Zakładu A Spółka Jawna w L..
Decyzją z dnia [...]r. Starosta W. na podstawie art. 151 § 2 pkt 2 k.p.a. uchylił swoją decyzję z dnia [...]r. udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowych silosów na kiszonkę i umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Decyzja została przesłana łącznie obojgu wnioskodawcom i odebrana [...]r. Odbiór ponownie sygnowano pieczątką Spółki Jawnej i jakkolwiek doręczyciel zaznaczył, że przesyłka została doręczona adresatom, poświadczenie zawiera jeden nieczytelny podpis.
Pismem z dnia [...]r., nadanym za pośrednictwem poczty [...]r., zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. Odwołanie, oznaczone jako wnoszone przez pełnomocnika J. W., zostało podpisane zarówno przez pełnomocnika jak i przez M. J.. W aktach znajduje się pozbawione daty pełnomocnictwo dla J. W., podpisane wyłącznie przez M. J., jakkolwiek w części nagłówkowej zawiera dane dotyczące również B. J.. W uzasadnieniu złożonego odwołania został zawarty wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, jeżeli nastąpiło ono uchybieniem terminu. Na poparcie wniosku podano, że po otrzymaniu zaskarżonej decyzji strony musiały zajmować się intensywnie bezpieczeństwem obiektów gospodarczych i zwierząt, w tym usuwaniem śniegu z budynków, w celu zapobieżenia katastrofie, co uzasadnia brak winy w ewentualnym uchybieniu terminu.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania B. i M. J., reprezentowanych przez pełnomocnika J. W., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu podano, że decyzja organu I instancji została stronom doręczona w dniu [...]r., zaś odwołanie nadano na poczcie [...]r., a zatem z uchybieniem terminu. Pełnomocnik stron zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, jednakże podane argumenty wniosku nie uprawdopodobniają braku winy skarżących w przekroczeniu terminu. Odwołanie nie zostało bowiem sporządzone osobiście przez skarżących lecz przez pełnomocnika. Postanowienie zostało doręczone J. W..
W skardze do sądu B. J. i M. J. zwrócili się o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ. W uzasadnieniu twierdzili, że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi [...]r. za pośrednictwem poczty a wniosek o przywrócenie terminu został zawarty w uzasadnieniu odwołania jedynie z ostrożności procesowej, albowiem złożono je w terminie. Nadto podnieśli, że doręczenie decyzji w dniu [...]r. nie było prawidłowe, albowiem działali przez pełnomocnika. Nie ustalono nadto, komu decyzja w dniu [...]r. została faktycznie doręczona i czy osoba ta podjęła się oddania decyzji adresatom. Zanegowano, aby decyzja została doręczona skarżącym. Zarzucono również, że wniosek o przywrócenie terminu nie został prawidłowo rozpoznany, albowiem organ bezzasadnie uznał winę skarżących we wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu. Jako sprzeczne oceniono stanowisko, uznające z jednej strony za fakt doręczenie decyzji stronom, zaś z drugiej strony przyznanie, że odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że podlega ono uchyleniu, jednakże zasadniczo nie ze względów podnoszonych w skardze. Badając legalność aktu administracji publicznej Sąd nie jest jednak związany zarzutami skargi i podawaną podstawą prawną, stąd celność i zasadność argumentacji skargi nie mają znaczenia dla treści wyroku wydawanego przez Sąd.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i w konsekwencji uznanie wniesienia odwołania z naruszeniem terminu. Zasadnicze znaczenie ma zatem kwestia ustalenia prawidłowości i daty doręczenia decyzji. Z akt sprawy nie można wnioskować, czy skarżący na etapie postępowania przed organem I instancji działali osobiście czy przez pełnomocnika, pełnomocnictwo dla J.W. nie zawiera bowiem daty jego udzielenia, a kwestia ta nie została ustalona.
Jeżeli skarżący przed organem I instancji działali osobiście, to im winno być doręczone odwołanie. Poświadczenie odbioru decyzji zawiera nieczytelny podpis i pieczątkę spółki jawnej, jakkolwiek jest kierowane do dwóch osób fizycznych, zaś adnotacja doręczyciela informuje o doręczeniu pisma adresatowi osobiście. Powstaje zatem istotne pytanie, komu decyzja została skutecznie doręczona. W ocenie Sądu decyzja kierowana do dwóch osób fizycznych winna być doręczona w taki sposób, aby nie ulegało wątpliwości, że w stosunku do każdej z nich miało miejsce skuteczne doręczenie. Tak zatem, w sytuacji doręczenia osobiście adresatom, winno poświadczenie zawierać podpisy obojga z nich, co odpowiada regulacji art. 46 § 1 k.p.a. Jeżeli poświadczenie zawiera jeden podpis, organ winien ustalić, kto z adresatów decyzję odebrał osobiście i czy w świetle okoliczności sprawy, doręczenie to może wywierać skutek także wobec drugiego z adresatów. Natomiast w razie pozostawienia decyzji osobie trzeciej, adnotacja winna zawierać informację o tym, kto decyzję odebrał i czy zobowiązał się do jej oddania adresatom (art. art. 43 k.p.a.). W niniejszej sprawie wątpliwości te nie zostały dostrzeżone, a mają one zasadnicze znaczenie dla oceny upływu terminu do złożenia odwołania.
W razie ustalenia, że decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...]r. choćby jednemu ze skarżących, pozostaje jeszcze kwestia, czyje odwołanie i zarazem czyj wniosek o przywrócenie terminu podlegał rozpoznaniu przez organ oraz czy osoba ta terminowi uchybiła. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w stosunku do B. i M. J. reprezentowanych przez pełnomocnika. Tymczasem pełnomocnictwo nie zostało opatrzone podpisem B. J.. Również złożone odwołanie jej podpisu nie zawiera. Wymaga zatem wyjaśnienia, czy J. W. jest pełnomocnikiem B. J.. Organy tej kwestii także nie dostrzegły, nie wezwano w efekcie do usunięcia braków pełnomocnictwa poprzez jego podpisanie przez drugiego z ujawnionych w nagłówku mocodawców. W takiej sytuacji brak było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia również w stosunku do B. J., nie ustalono bowiem, że składała ona odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu. Jeżeli odwołanie i wniosek pochodziły jedynie od M. J., to dla oceny ich terminowości i zasadności znaczenie ma uprzednie ustalenie, że M. J. decyzję organu I instancji otrzymał w dniu [...]r.
Warunkiem przywrócenia terminu jest, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego pismo. W sprawie uznano, że argumenty podane we wniosku nie pozwalają na przyjęcie, iż uchybienie miało charakter niezawioniony. Konkluzja taka wymagała w ocenie Sądu wnikliwszego uzasadnienia, aby uniknąć zarzutu arbitralności. Organ winien, z odniesieniem do podniesionych argumentów oraz znanych sobie lub ustalonych okoliczności związanych z prowadzoną przez skarżących działalnością ocenić, czy istotnie w przedmiotowym okresie zmuszeni byli oni do podjęcia osobistych działań związanych z utrzymaniem budynków i zwierząt w odpowiednim stanie.
Uwzględniając podaną argumentację, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania nie postanowiono ze względu na brak stosownego wniosku skarżących w tym zakresie (art. 209 powołanej ustawy).