Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy R.G. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika – adwokata z urzędu. W druku formularza podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje z przysposobioną córką, nie posiada żadnego majątku, a utrzymuje się z emerytury w wysokości 993 zł netto miesięcznie, a jego przysposobione potomstwo otrzymuje rentę oraz świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1844 zł netto miesięcznie. Skarżący podał, że co miesiąc na media przeznacza 350 zł; na koszty leczenia 620 zł a pozostałe koszty utrzymania pochłaniają 1100 zł.
Pismem z dnia 28 lipca 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw, itp.,
- - udokumentowanie aktualnej wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu emerytury oraz świadczeń uzyskiwanych przez przysposobioną (renty oraz świadczenia rodzinnego),
- - podanie rodzaju (dom, mieszkanie) oraz powierzchni nieruchomości, w której strona zamieszkuje wraz z rodziną.
W odpowiedzi R. G., w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2016 r. wyjaśnił, że w oparciu o służebność dożywocia zajmuje lokal mieszkalny o pow. 65 m2 w budynku mieszkalnym należącym do G. i M. L. Wskazał przy tym, ze nie dysponuje fakturami umożliwiającymi ustalenie kosztów utrzymania mieszkania oraz wykup lekarstw.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony nie wniosek zasługuje na uwzględnienie albowiem sytuacja materialna wnioskodawcy rodzi zbyt wiele wątpliwości aby można było bezkrytycznie przyjąć, iż znajduje się on w położeniu uzasadniającym uwzględnienie złożonego przezeń wniosku.
Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że brak jest jednoznacznych informacji na temat wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, stąd też trudno stwierdzić, na ile wiarygodne są oświadczenia strony w tym zakresie, zawarte w druku formularza. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że nasuwają się wątpliwości odnośnie tej kwestii, ze względu na to, iż skarżący zajmuje lokal w oparciu o służebność mieszkania. Wskazać więc trzeba, że zgodnie z treścią art. 908 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.) "jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym".
Jeśli więc postanowienia umowy zawartej pomiędzy skarżącym a osobą, która otrzymała od niego gospodarstwo rolne nie odbiegały od treści powołanego przepisu, to właśnie na tej osobie spoczywa obowiązek ponoszenia wszelkich kosztów związanych z zamieszkiwaniem darczyńcy. Stąd też, o ile wnioskodawca podniósł, że łączne koszty ponoszone z tytułu utrzymania mieszkania wynoszą 350 zł, to należało kwestię tę wyjaśnić. Skoro zaś uchylił się od udzielenia wyjaśnień w tym zakresie, to tym samym nie można, w świetle powołanego wyżej przepisu Kodeksu cywilnego przyjąć bezkrytycznie jego oświadczenia w tym zakresie.
Niejasne są również wyjaśnienia strony odnośnie kosztów leczenia, oszacowanych na kwotę 620 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę wysokość tej kwoty uznać należy, że jest ona na tyle znacząca, iż zajmuje poczesne miejsce w budżecie strony. Skarżący nie uprawdopodobnił jednak w najmniejszym stopniu tego wydatku, w szczególności zaś nie przedstawił ani jednego rachunku na zakup lekarstw ani też jakiegokolwiek innego dokumentu (chociażby pochodzącego z dokumentacji medyczne), który pozwoliłby potwierdzić istnienie schorzeń generujących tak znaczne koszty leczenia.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.