Uzasadnienie
Zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis od skargi został w niniejszej sprawie ustalony na kwotę [...] zł. Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Uzasadniając wniosek wskazali, że są emerytami, których stan zdrowia wymaga nakładów finansowych. Skarżący zamieszkują w budynku o pow. [...] m2, są również właścicielami nieruchomości o pow. [...] ha. W skład ich majątku wchodzi ponadto samochód marki [...], rok produkcji [...]. M. i P. G. trzymują się ze świadczeń emerytalnych uzyskiwanych w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie.
Pismem z dnia 4 marca 2009 r. referendarz sądowy wezwał skarżących do
- - przedłożenia kserokopii rachunków lub faktur za wodę, energię elektryczną, gaz, odbiór ścieków, telefon itp. celem ustalenia rozmiaru wydatków przeznaczanych na utrzymanie się,
- - udokumentowania (za pomocą rachunków, paragonów lub faktur) wydatków przeznaczanych na zakup lekarstw oraz sprzęt rehabilitacyjny,
- - nadesłania kserokopii odcinków emerytur skarżących lub przedłożenie innych dokumentów wskazujących na wysokość świadczeń uzyskiwanych z tego tytułu,
- - udokumentowania faktu istnienia schorzeń opisanych we wniosku
W wyznaczonym terminie M. G. nadesłała szereg dokumentów obrazujących poziom wydatków związanych z utrzymaniem się, kserokopie dokumentów potwierdzających faktur istnienia schorzeń jej małżonka oraz decyzje o przyznaniu emerytur.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
Analiza dostępnego materiału dowodowego nie pozwoliła stwierdzić, że sytuacja materialna skarżących przemawia za uwzględnieniem złożonego przez nich wniosku.
W pierwszej kolejności należy pokreślić, że dochód netto w rodzinie skarżących wynosi [...] zł miesięcznie, co ustalono w oparciu o nadesłane dokumenty. Stałe miesięczne wydatki wynoszą natomiast [...] zł (opłaty za telefon, wywóz śmieci, dostawy wody, energię elektryczną – te ostatnie są opłacane w dwumiesięcznych okresach rozliczeniowych stąd też wymaganą kwotę podzielono przez dwa). Skarżący nie przedstawili jakikolwiek dokumentów, które w sposób orientacyjny pozwoliłyby ustalić poziom wydatków na lekarstwa. Przyjmując jednak oświadczenie zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] r. do wspomnianych stałych wydatków należy doliczyć koszt zakupu lekarstw określony na sumę około [...] – [...] zł. W tym przypadku oświadczenie to uznano za wiarygodne ze względu na treść nadesłanej dokumentacji medycznej wskazującej na schorzenia skarżącego. Koszty utrzymania samochodu osobowego wnioskodawcy ustalili na kwotę około [...] zł miesięcznie.
Nawet jeśli uwzględni się wszystkie te wydatki, to ich łączna wysokość nie przekracza 25 % dochodu netto uzyskiwanego przez M. i P. G.. Trudno więc uznać, że pozostała do dyspozycji skarżących kwota, czyli ponad [...] zł miesięcznie nie pozwoli im na poniesienie kosztów sądowych oraz opłacenie usług świadczonych przez fachowego pełnomocnika. Przy ocenie statusu materialnego wnioskodawców nie brano natomiast pod uwagę wydatków o charakterze jednorazowym, takich jak zakup opału, remonty, usługi kominiarskie. Ze swej istoty tego rodzaju koszty są ponoszone jednorazowo i nie maja bezpośredniego wpływu na sytuację materialną stron. Na marginesie wypada zaznaczyć, że nie przedstawiono żadnego dokumentu, który w jakikolwiek sposób uwiarygodniałby oświadczenia wnioskodawców w tym zakresie.
Wskazany wyżej przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w sposób rygorystyczny formułuje przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Tylko więc osoba, która wykaże iż znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej może liczyć na ewentualne uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Okoliczności przedstawione przez M. i P.G. nie pozwoliły stwierdzić, iż tego rodzaju sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.