Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. Wojewoda [...] uznał świadczenia wychowawcze wypłacone skarżącej na dziecko – J.C. w okresie od 1.10.2017 r. do 30.09.2018r. w łącznej wysokości 6.000 zł za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze i zobowiązał ją do zwrotu - w terminie 30 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna - nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, które są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania strony utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżąca w dniu 29.08.2017r. złożyła w OPS w P. wniosek o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na J. C.. Wskazała, że w skład rodziny wchodzi strona i ww. dziecko. Natomiast ojciec dziecka B. C. mieszka i pracuje na terenie [...]. OPS w P. pismem z dnia 31.10.2017r. wniosek strony przekazał do ROPS Województwa [...]. Wniosek wpłynął do ROPS w dniu 9.11.2017r. Do organu I instancji w dniu 5.12.2017r. wpłynął wniosek strony o tymczasowe przyznanie prawa do świadczenia na okres zasiłkowy 2017/2018. Strona wskazała, że jest świadoma ewentualnej konieczności zwrotu przyznanego świadczenia w sytuacji braku podstaw do jego przyznania. Decyzją z dnia [...]. Wojewoda [...] tymczasowo przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko J.C. w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1.10.2017r. do 30.09.2018r.
Pismem z 10.10.2018r. Zastępca Kierownika Oddziału do Spraw Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Wydziału Rodziny i Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. zwrócił się do strony o dostarczenie informacji z właściwej instytucji holenderskiej dotyczącej ustalenia uprawień do świadczeń rodzinnych na dziecko – J. C.. W piśmie z dnia 13.11.2018r. strona poinformowała, że nigdy nie występowała o jakąkolwiek pomoc socjalną na rzecz jej dziecka do państwa holenderskiego. Pismem z dnia 29.01.2019r. Kierownik Oddziału do Spraw Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Wydziału Rodziny i Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. poinformował stronę, że w nawiązaniu do pisma z dnia 10.10.2018r. stwierdzono, iż w związku z nieuzupełnieniem dokumentacji niezbędnej do ustalenia uprawnień do świadczenia wychowawczego w Polsce na podstawie wniosku złożonego dnia 29.08.2017r. sprawa ta pozostaje bez rozpatrzenia z powodu braków formalnych.
Do [...]Urzędu Wojewódzkiego w K. wpłynęła bowiem informacja z holenderskiej instytucji właściwej w sprawach zabezpieczenia społecznego, że strona była wzywana do przedłożenia dodatkowych informacji, aby instytucja zagraniczna mogła ustalić, czy istnieje prawo do holenderskiego świadczenia na córkę. Jednak strona nie dostarczyła wymaganych dokumentów.
Organ I instancji powiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia, czy świadczenie wychowawcze wypłacone w okresie od 1.10.2017r. do 30.09.2018r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Pismem z dnia 4.03.2019r. OPS w P. poinformował organ I instancji, że w ww. okresie wypłacono stronie kwotę 6.000 zł z tytułu świadczenia wychowawczego.
Organ odwoławczy podkreślił, że od 3 kwartału 2017r. do końca marca 2019r. przyznano stronie świadczenia rodzinne przez instytucję holenderską. W treści odwołania strona potwierdziła fakt otrzymania przelewu z tego tytułu.
Organ I instancji uznał świadczenia wychowawcze na dziecko – J. C.wypłacone Pani A. T. w okresie od 01.10.2017 r. do 30.09.2018r. w łącznej wysokości 6.000 zł za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że według art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r. poz. 924), w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30.06.2019 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w dotychczasowym brzmieniu, z wyłączeniem art. 20 ust. 3 i 4 tej ustawy, który stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Podniósł, że zgodnie z art. 25 ust. 2 powołanej ustawy (w dotychczasowym brzmieniu) za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się:
- 1) świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania;
1a) świadczenie wychowawcze wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 3a;
- 2) świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie;
- 3) świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art, 16 ust. 6, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze;
- 4) świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia wychowawczego;
- 5) świadczenie wychowawcze wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.
Następnie organ wskazał, że w przypadku strony powstały świadczenia nienależnie pobrane w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 wskazanej ustawy, gdyż świadczenie wychowawcze zostały wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia wychowawczego, a strona była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Strona pobierała prawo do tych świadczeń na podstawie decyzji z dnia [...]r. nr [...] tymczasowo przyznającej jej (na wniosek) prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko i była świadoma, że musi je zwrócić, jeżeli nie będzie podstaw prawnych do ich przyznania.
Jak wskazał organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji składając w dniu 5.12.2107r. wniosek o wydanie decyzji tymczasowej strona powołała się na art. 7 Rozporządzenia (WE) 987/2009 z którego jasno wynika, iż świadczenia lub składka wyliczane są ponownie, gdy tylko instytucja zainteresowana otrzyma wszystkie niezbędne dowody potwierdzające lub dokumenty.
Organ odwoławczy podniósł, że z ustaleń w sprawie wynika, że wniosek strony o przyznanie prawa do świadczeń wychowawczych organ I instancji pozostawił bez rozpatrzenia, gdyż strona (pomimo wezwania) nie dostarczyła żądanych przez ten organ dokumentów.
Dodatkowo organ wskazał, że świadczenia zostały stronie wypłacone za okres, za który nabyła w [...]prawo do świadczeń rodzinnych na podstawie przepisów wspólnotowych. W treści odwołania strona potwierdziła fakt otrzymania przelewu z tego tytułu.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła zarzut, że decyzja została wydana niezgodnie z prawem, jednakże nie sprecyzowała, jakie przepisy prawa zostały w jej ocenie naruszone. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o umorzenie postępowania.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżąca wnosiła jak w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji o uznaniu świadczenia wychowawczego wypłaconego skarżącej na dziecko w okresie od 1.10.2017 r. do 30.09.2018r. w łącznej wysokości 6.000 zł za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze i zobowiązującą ją do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że strona pobierała świadczenia wychowawcze na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] tymczasowo przyznającej jej (na wniosek) prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko i była w treści tej decyzji pouczona, że świadczenie zostaje przyznane tymczasowo i po uzyskaniu odpowiedzi z właściwej instytucji holenderskiej, świadczenie zostanie wyliczone ponownie i po ponownym wyliczeniu, świadczenie tymczasowo przyznane i wypłacone w kwocie wyższej niż przysługująca, będzie podlegało zwrotowi. Następnie do urzędu wojewódzkiego wpłynęła informacja z właściwej instytucji holenderskiej, że wniosek skarżącej pozostawiono bez rozpatrzenia w związku z nieuzupełnieniem przez stronę dokumentów. Pismem z dnia 29 stycznia 2019 r. wniosek strony o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego w Polsce, złożony w dniu 29 sierpnia 2017 r. organ I instancji pozostawił bez rozpatrzenia, gdyż strona (pomimo wezwania) nie dostarczyła żądanych przez ten organ dokumentów.
W tych okolicznościach sprawy, prawidłowo organ stwierdził w niniejszej sprawie, że z uwagi na to, iż stronie zostało tymczasowo przyznane świadczenie wychowawcze na mocy decyzji Wojewody [...], świadczenia te uznać należało za nienależnie pobrane.
Zasadnie również w powyższym kontekście podkreślił Wojewoda [...], że w dniu 4.03.2019r. skarżąca przekazała do Urzędu Wojewódzkiego dokument w sprawie przyznania jej prawa do świadczeń rodzinnych na terenie [...] na wyżej wymienione dziecko - od trzeciego kwartału 2017r.
Odnosząc się do twierdzeń strony zgłoszonych na rozprawie, dotyczących tego, że zasiłek otrzymany przez nią z [...] był wypłacony w kwocie o wiele niższej niż świadczenie wychowawcze w Polsce – podnieść należało, że organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku i dostarczenia decyzji z właściwej instytucji holenderskiej w sprawach świadczeń rodzinnych, celem ustalenia prawa do ewentualnego dodatku dyferencyjnego w postaci świadczenia wychowawczego na terenie Polski. Jednakże skarżąca nie dostarczyła dokumentów do rozpatrzenia wniosku, zatem nie było możliwe przeliczenie świadczeń i ustalenie prawa do dodatku dyferencyjnego w postaci świadczenia wychowawczego.
W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia uchybień w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym w niniejszej sprawie.
Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały bowiem dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Skarga nie zasługiwała więc na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.