Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał obecnie skarżącemu S. J. – właścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] przy ul. [...] w S. usunięcie nieprawidłowości w przedmiotowym budynku poprzez: remont płyt balkonowych usytuowanych nad chodnikiem i wejściem do budynku, remont pokrycia dachu, oświetlenie klatki schodowej, uzupełnienie obróbek blacharskich oraz odgrzybienie lokalu mieszkalnego nr [...]. Jednocześnie do czasu wykonania robót polegających na odgrzybieniu lokalu nr [...] zakazano użytkowania tego lokalu. Określono ponadto termin wykonania nakazanych robót – do dnia [...]r.
Jako podstawę prawną wydania decyzji organ pierwszej instancji przywołał art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 ustway z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie w sprawie toczyło się od kilku lat. W toku postępowania przedmiotowy budynek został przekazany przez dotychczasowego administratora właścicielowi. Kontrola przeprowadzona w dniu [...]r. wykazała m.in. nieodpowiedni stan techniczny płyt balkonowych, pionowe pęknięcie ściany zewnętrznej, zniszczone obróbki blacharskie oraz rynny i rury spustowe, zalewanie piwnic wodami opadowymi. Budynek nie był od wielu lat remontowany, ani poddawany kontrolom okresowym w trybie art. 62 Prawa budowlanego.
Dodatkowo na skutek zalewania wodami opadowymi doszło do zagrzybienia lokalu mieszkalnego nr [...]. Mimo przedłożenia przez pełnomocnika właściciela dowodu wykonania naprawy pokrycia dachu w [...] r., w dniu [...]r. doszło do kolejnego zalania tego lokalu.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącego wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja wydana została przedwcześnie, albowiem brak jest materiału dowodowego w postaci opinii biegłych, który potwierdziłby usterki objęte decyzją. Stwierdził, że przeglądy budynku (również remonty) zostały dokonane, co wynika z protokołu z [...] r. Podniósł, że należało ocenić, czyje działania doprowadziły do dewastacji lokalu nr [...]. Zasugerował, że aktualny stan techniczny budynku jest następstwem wieloletniego sprawowania zarządu przez MZBM i braku wcześniejszej interwencji organów nadzoru budowlanego.
Rozpoznając to odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż dokumentacja stanu technicznego budynku jest wystarczająca, a konieczność wykonania nakazanych robót należycie udokumentowana. Odnosząc się do zarzutu braku opinii poprzedzających wydanie decyzji, organ drugiej instancji powołując się na art. 62 ust. 3 i art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego stwierdził, że przepisy te nie nakładają na organy obowiązku żądania przedłożenia ekspertyzy, a jedynie stwarzają taką możliwość w przypadku zaistnienia wątpliwości. Zalewanie lokalu nr [...] ma charakter ciągły, co wyklucza odpowiedzialność najemców na zasadach określonych w przepisach prawa budowlanego. Ponadto, wobec faktu, iż obecny zarządca nie posiada odpowiednich uprawnień do sprawowania zarządu decyzja została skierowana do właściciela nieruchomości, na którym spoczywają obowiązki określone w przepisach prawa budowlanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie prawa procesowego, a to art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 kpa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że stan techniczny budynku oraz zakres prac niezbędnych do przeprowadzenia wymagają wiadomości specjalnych z zakresu budownictwa lądowego a żaden organ powołany w myśl kpa do rozpoznania sprawy nie dysponuje takimi wiadomościami. Ponownie też wskazano, że kontrole okresowe i remont dachu zostały przeprowadzone, co organy pominęły w swoich decyzjach.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał ponadto, iż pracownicy nadzoru budowlanego posiadają wystarczającą wiedzę popartą odpowiednim wykształceniem, jak również stosowne uprawnienia, co umożliwia im samodzielną ocenę stanu technicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (protokoły oględzin, dokumentacja fotograficzna) wynika, że kontrolowany przez organy nadzoru budowlanego budynek położony w S. przy ul. [...] znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, a w szczególności, że może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska i w taki też sposób jest użytkowany. Takiemu stanowi faktycznemu nie przeczy sam skarżący, a jedynie w swoich wystąpieniach wskazuje na ewentualne przyczyny, które do takiego stanu doprowadziły. Przyczyny te muszą jednak pozostać bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a to z uwagi na charakter i tryb prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego.
Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja jest decyzją wydaną w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten dotyczy utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym. Nakłada on na organy nadzoru budowlanego obowiązek interwencji poprzez wydanie stosownej decyzji w stosunku do właściciela lub zarządcy obiektu w sytuacji, kiedy obiekt ten nie znajduje się w należytym stanie technicznym. Środki przewidziane tym przepisem mają charakter interwencyjny służący zapobieżeniu powstaniu niebezpieczeństwa, jakie może powstać w wyniku niewłaściwego utrzymywania obiektu budowlanego.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty, które dotyczą naruszenia przepisów postępowania. Postępowanie dowodowe, którego przeprowadzenia domaga się skarżący było zbyteczne w kontrolowanym postępowaniu. Zgodzić się przyjdzie, że organ nadzoru budowlanego powołany z mocy ustawy do sprawowania kontroli w zakresie przestrzegania przepisów prawa budowlanego jest w stanie samodzielnie, bez konieczności zasięgnięcia fachowej opinii, ustalić, czy spełnione są przesłanki z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgromadzony w sprawie materiał pozwala na stwierdzenie istnienia tych przesłanek nawet przez osobę nie posiadającą fachowej wiedzy z zakresu budownictwa. Ustawodawca wyposażając organy nadzoru budowlanego w możliwość interwencji w trybie art. 66 Prawa budowlanego dążył do wyeliminowania sytuacji skrajnych (powodujących zagrożenie, a nawet jedynie mogących takie zagrożenie powodować) w sposób jak najmniej formalistyczny i przynoszący w miarę szybkie rezultaty.
Za pominięciem dowodu z ekspertyzy sporządzonej prze biegłego przemawia również treść art. 62 ust. 3 i art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Przepisy te należy uznać jako szczególne w stosunku do przepisów kpa. Z ich treści wynika, że żądanie ekspertyzy zależy od uznania organu lub od sytuacji, w których organ poweźmie wątpliwości co do stanu technicznego budynku. W innych sytuacjach organ jest zwolniony z konieczności żądania ekspertyzy. W tym stanie rzeczy nie sposób podzielić zarzutu naruszenia art. 75 § 1 i art. 84 § 1 kpa.
Odnosząc się natomiast do zarzutu pominięcia wyjaśnień skarżącego w zakresie remontu dachu i przeglądów okresowych, to stwierdzić przyjdzie, że organ pierwszej instancji nawiązał w swoim rozstrzygnięciu do kwestii remontu dachu. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji znalazło się stwierdzenie, że "mimo przedłożonego przez pełnomocnika właściciela dowodu wykonania naprawy pokrycia dachu w [...]r. (faktura), w dniu [...]r. doszło do kolejnego zalania mieszkania nr [...]". Organ odwoławczy z kolei wskazał na okoliczność "systematycznego i ciągłego zalewania lokalu przez strop". Organy nie zarzuciły tym samym, aby nie został przeprowadzony remont dachu, a jedynie dały wyraz temu, że na dzień wydania decyzji remont dachu nie przyniósł zamierzonego skutku. Odnośnie natomiast protokołu kontroli okresowej z dnia [...]r., to stwierdzić przyjdzie, iż jego treść stanowi wręcz potwierdzenie nieodpowiedniego stanu budynku. Kwestia przeprowadzania kontroli okresowych pozostaje zresztą bez wpływu na treść decyzji wydawanych w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego.
Stwierdzić wreszcie przyjdzie, że decyzje z art. 66 Prawa budowlanego adresowane są do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego (art. 61), co w świetle bezspornej okoliczności, że właścicielem budynku jest skarżący, pozostawia poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego, a także sądu administracyjnego ustalanie ewentualnych innych osób odpowiedzialnych za stan budynku.
Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).