Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał Spółce A usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynkach mieszkalnych położonych w J. przy ul. [...] nr [...] i [...] i doprowadzenie ich do odpowiedniego stanu technicznego oraz do obowiązujących przepisów, poprzez wyposażenie w instalacje zgodne z obowiązującymi przepisami w zakresie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tym celu winien być przeprowadzony remont i wyposażenie budynków w instalację wodno – kanalizacyjną oraz pomieszczenia higieniczno – sanitarne. Nakaz winien być wykonany do [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że z wykonanej w trakcie postępowania dowodowego ekspertyzy wynika zły stan techniczny budynków, które wymagają przeprowadzenia natychmiastowego remontu celem doprowadzenia ich do stanu odpowiedniego w zakresie stanu technicznego oraz zgodności z obowiązującymi przepisami warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca Spółka. W odwołaniu swoim wskazała, że zaskarżona decyzja narusza postanowienia art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wskazanie terminu wykonania robót oraz określenia rodzaju robót, które dotyczą nie samego budynku ale pomieszczeń znajdujących się w jego wnętrzu.
Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że zaskarżona decyzja jest zasadna. Zdaniem organu odwoławczego art. 66 Prawa budowlanego odnosi się do obiektu budowlanego, a nie do lokali znajdujących się w tym obiekcie, z tego też powodu nakazy wydane w oparciu o wskazany przepis mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co w tym konkretnym przypadku nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych robót także w lokalu lub lokalach, gdyż zdaniem organu kwestia braku instalacji wodno-kanalizacyjnej i pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, odnosi się do całego obiektu jako budynku wielorodzinnego.
Nadto organ ten wskazał, że decyzja wydana w oparciu o przywołany powyżej przepis ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że jeżeli wystąpi chociaż jedna z przesłanek wymienionych we wskazanym przepisie organ administracji jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca Spółka, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosząc, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, ponieważ przyjęto błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawa budowlanego, art. 140 Kodeksu cywilnego oraz podstawowych zasad konstytucyjnych. W motywach skargi odwołała się do tego, że organy administracji nie mogą nakazywać przeprowadzenia wskazanych robót, bowiem w ten sposób następuje ingerencja w prawo własności i ingerencja ta oparcie ma w przepisach rozporządzenia, a winna wynikać z postanowień ustawy. Zdaniem skarżącej brak instalacji wodno – kanalizacyjnej oraz pomieszczeń sanitarnych nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi.
Nadto nieodpowiedni stan techniczny budynku jest kwestią ocenną, a brak wskazanej instalacji nie musi stanowić nieprawidłowości. Naruszenie postanowień art. 66 Prawa budowlanego polega także na wskazaniu terminu wykonania robót oraz na określeniu robót, które nie dotyczą samego budynku ale pomieszczeń znajdujących się w jego wnętrzu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przytoczył analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zaskarżona decyzja narusza postanowienia zarówno przepisy postępowania administracyjnego jak i przepisy prawa materialnego.
Stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej prowadząc postępowanie obowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa, a prowadząc postępowanie administracyjne dążyć do wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego) oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 wyżej wymienionego Kodeksu). Zgodnie natomiast z treścią art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku.
Gdy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia – właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że przewidziany w nim nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego odnosi się do części lub całości obiektu budowlanego. Przy czym przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi (art. 3 pkt 1 lit. "a" Prawa budowlanego), a pod pojęciem budynku należy widzieć, taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Z przedstawionych uregulować prawnych wynika, że nieodpowiedni stan techniczny budynku uzasadniający nałożenie wskazanego nakazu, wiązany jest wyłącznie z samym obiektem budowlanym (budynkiem) i ewentualnie z tym co się w danym budynku znajduje. Przy czym, ocena stanu technicznego budynku może odnosić się do tych instalacji i urządzeń, które w budynku już się znajdują, jak również nie może wkraczać w to, co mieści się wewnątrz lokalu i jest regulowane przepisami prawa cywilnego, lokalowego lub spółdzielczego, stanowisko takie prezentowane jest także w orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z 4 marca 2002 r. sygn. akt IV SA/908/00).
W świetle przedstawionych uwag należy podzielić zarzuty strony skarżącej. W zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nakazuje się skarżącej Spółce wykonanie instalacji wodno – kanalizacyjnej oraz wykonania w poszczególnych lokalach pomieszczeń sanitarno – higienicznych, nakaz taki nie znajduje umocowania w przywołanych przepisach, ponieważ przedmiotowe budynki powyższej instalacji nie posiadały od momentu ich wybudowania, zatem przy ocenie stanu technicznego budynku dokonywanej w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego nie można nałożyć na właściciela lub zarządcę budynku takiego obowiązku. Analogicznie należy ocenić sytuację związaną z wykonaniem pomieszczeń sanitarno – higienicznych.
Sąd zdaje sobie sprawę z faktu, że przedmiotowe budynki nie spełniają standardów przewidzianych dla współczesnych budynków przeznaczonych do pobytu ludzi, jednakże usunięcie tychże braków nie może dokonywać się we wskazanym trybie, ponieważ jest to sprzeczne z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Wskazane uchybienie wyczerpuje przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tj. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Uchybienie to stanowi także naruszenie treści art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również pozwala uznać, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w taki sposób by wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sprawie, a to pozwala uznać, że zostały naruszone art. 7 oraz art. 77 § 1 przywołanego Kodeksu.
Wskazane uchybienie jest innym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podnoszony przez skarżącą Spółkę, w trakcie całego postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego zarzut, że w decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego organ administracji nie określa terminu wykonania prac i powoływanie się w tym zakresie na istniejące orzecznictwo, nie może zostać uwzględniony, ponieważ ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) przepis ten uległ zmianie i począwszy od 11 lipca 2003 r. organy administracji obowiązane są w oparciu o wskazany przepis określać termin wykonania nakazanych prac.
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji nakłada na organ pierwszej instancji obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia, czy w stosunku do przedmiotowych budynków ma zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego. Sąd nie wypowiada się w tym zakresie w sposób jednoznaczny, ponieważ stan budynków wynikający z oceny technicznej jest zły, jednakże czy w tym zakresie będą mogły być wykorzystane regulacje wynikające z przywołanego przepisu organ administracji będzie musiał ustalić w ramach nowego postępowania.
W ramach tego postępowania organ ten winien kierować się wskazaniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku.
Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ stosownie do postanowień art. 210 § 1 wyżej wymienionej ustawy skarżąca Spółka do zamknięcia rozprawy nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów postępowania.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit., " a" i "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.
su.