Uzasadnienie
Na terenie Powiatu [...] od lipca 2021 r. do kwietnia 2022 r. prowadzone były prace modernizacyjne, których celem było dostosowanie istniejących danych ewidencyjnych do wymogów określonych w przepisach prawa. Postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczyło m.in. nieruchomości położonych w obrębie ewidencyjnym J. gmina R. Po jego przeprowadzeniu ogłoszenie Starosty [...] w sprawie operatu opisowo-kartograficznego zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego w dniu [...] r.
Pismami z dnia 11 maja 2022 r. oraz z dnia 17 maja 2022 r., M. L., zwana dalej wnioskodawczynią, wniosła zarzuty dotyczące zmiany przebiegu granic działek położonych w obrębie J. w jednostce ewidencyjnej R., tj. działki nr 1, 2, 3, 4 i 5.
Decyzją z dnia 4 listopada 2022 r. Starosta [...], działając m.in. na podstawie art. 7d pkt 1 lit. a) i art. 24a ust. 9 i 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.), zwanej dalej p.g.k., uwzględnił powyższe zarzuty dotyczące zmiany przebiegu granicy działki 5 polegające na przywróceniu fragmentu działki stanowiącego dostęp do drogi publicznej na podstawie operatu technicznego [...] przyjętego do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 3 października 2022 r. (pkt 1) oraz odrzucił zarzuty dotyczące zmiany w konfiguracji przebiegu granic działek 1, 2, 3 oraz 4 (pkt 2).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł obecnie skarżący L. M., a po jego rozpoznaniu Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, iż w przedmiotowej sprawie stronami postępowania, oprócz wnioskodawczyni, są właściciele działek przyległych do nieruchomości objętych wnioskiem, tj. J. P., E. P., Z. M., J. J. oraz skarżący. Nadmienił, że podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 22 sierpnia 2022 r., zarówno wnioskodawczyni, jak i skarżący, oświadczyli, że w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku doszło do nieformalnych zamian gruntów pomiędzy ówczesnymi właścicielami działek zlokalizowanych na tym terenie oraz, że obecnie użytkują grunty zgodnie ze stanem po modernizacji. Organ odwoławczy podkreślił, że w procedurze modernizacyjnej wykorzystano wszystkie istniejące w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym źródła danych, w tym operat z pomiaru władania wsi J. wykonanych w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, który został przyjęty do zasobu podczas prac modernizacyjnych, a którym to dokonano ustaleń dotyczących przebiegu granic m.in. działek nr 1, 2, 3, 4, będących współwłasnością wnioskodawczyni, jak również działki nr 6, będącej własnością skarżącego.
Wobec tego organ odwoławczy podał, że podczas przeprowadzonej modernizacji nie dokonano żadnych nowych pomiarów ani nowych ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych nr 1, 2, 3, 4 oraz 6. Ujawniono jedynie dane dotyczące przebiegu granic tych działek ewidencyjnych z dokumentacji znajdującej się już w państwowym zasobie geodezyjno-kartograficznym.
Jak wynika z rozdzielnika zaskarżonej decyzji oraz ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, została ona doręczona dwóm pełnomocnikom skarżącego oraz organowi I instancji.
Pismem z dnia 1 marca 2023 r. skarżący złożył skargę na powyższą decyzję, wnosząc o rozpatrzenie sprawy odnośnie zastrzeżeń do modernizacji ewidencji gruntów i budynków obręb J. w zakresie przebiegu granicy i powierzchni działki oznaczonej nr 6, ponieważ po modernizacji jej powierzchnia została pomniejszona o 2/3 powierzchni figurującej w ewidencji gruntów i budynków sprzed modernizacji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyny innej aniżeli w niej podniesione.
Na wstępie przypomnieć przyjdzie, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi. Sąd, oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy naruszył prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania.
Zgodnie z art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wynika z akt sprawy, w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji za strony postępowania uznani zostali: wnioskodawczyni, skarżący oraz T. L., J. P., E. P., Z. M., J. J. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w tym zakresie, przyjął taki sam krąg stron postępowania i co istotne, odzwierciedlenie znalazło to w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Natomiast organ odwoławczy decyzję tę doręczył jedynie skarżącemu do rąk jego dwóch pełnomocników, pomijając pozostałe strony postępowania, w tym wnioskodawczynię inicjującą postępowanie w przedmiocie zarzutów w prowadzonym procesie modernizacji.
Wskazać przyjdzie, że brak udziału stron postępowania w postępowaniu odwoławczym i tym samym uniemożliwienie im możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału jest naruszeniem prawa będącym wadą postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., skutkującą jego wznowieniem. Przypomnieć wypadnie, że na mocy art. 131 k.p.a. o wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję, zawiadomi strony. Organ I instancji, w stanie faktycznym niniejszej sprawie tego nie uczynił. Jednakże takie uchybienie, co do zasady, nie stanowi naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i konwalidowałoby je doręczenie decyzji organu II instancji wszystkim stronom postępowania, co jednak nie miało miejsca. Już sam fakt braku udziału strony w postępowaniu bądź w jego części bez jej winy stanowi powód do wznowienia postępowania, gdyż art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wymaga stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyraźnie podkreśla się, że przez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności postępowania. Przez udział stron w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć nie tylko udział w jednej fazie postępowania, jaką jest postępowanie wyjaśniające, ale też w następnej fazie postępowania, którą stanowi faza rozstrzygnięcia. Udział w drugiej fazie postępowania administracyjnego zagwarantowany jest przez doręczenie stronie decyzji. Zatem, jeżeli organ nie doręczy decyzji stronie, oznacza to, że nie zagwarantował jej czynnego udziału w postępowaniu, pozbawiając tym samym prawa do ochrony interesu prawnego.
Mając zatem powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzeczono, a to wobec braku stosownego wniosku w tym przedmiocie, o czym skarżący został prawidłowo pouczony wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy (art. 210 § 1 p.p.s.a.).
Z uwagi na wskazany wyżej powód uchylenia zaskarżonej decyzji, przedwczesnym jest na obecnym etapie postępowania odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, które dotyczą meritum sprawy. Z kolei wskazówki co do dalszego postępowania wynikają wprost z naprowadzonych motywów i sprowadzają się do konieczności ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji z udziałem wszystkich stron postępowania.
Na marginesie jeszcze zauważyć przyjdzie, że zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Tymczasem zaskarżona decyzja doręczona została dwóm pełnomocnikom skarżącego. Jakkolwiek w niniejszej sprawie uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik postępowania, to jednak może się zdarzyć, że w konkretnych sytuacjach działanie takie mogłoby spowodować niekorzystne dla skarżącego skutki, chociażby co do terminowości skargi.