Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę P. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania, gdyż została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu.
Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 13 czerwca 2008 r.
W dniu [...] r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przekazany przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Na skutek postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 września 2008 r. skarżący wystąpił ze sprzeciwem. Przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania sądowego zwrócił się do skarżącego celem złożenia oświadczenia, czy zamierza wystąpić ze skargą kasacyjną od powołanego na wstępie postanowienia z dnia 21 maja 2008 r. oraz czy aby dokonać tej czynności występuje o przyznanie fachowego pełnomocnika celem złożenia wniosku o przywrócenie terminu w tym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że wnosi o przyznanie pełnomocnika i zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż zamierza wystąpić ze skargą kasacyjną oraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tej skargi.
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2008 r. Sąd zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości oraz ustanowił radcę prawnego z urzędu. W dniu [...] r. wyznaczony pełnomocnik wniósł do Sądu pismo zatytułowane "skarga kasacyjna", w którym zawarł szereg wniosków, w tym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] (vide: pkt 2 pisma). W jego uzasadnieniu podniósł, iż z rozmowy przeprowadzonej ze skarżącym (przebywającym obecnie w [...]) wynika, że nie rozumie on szeregu kwestii i nie jest w stanie wskazać przyczyny zwłoki w złożeniu skargi. Zdaniem pełnomocnika okoliczność, że skarżący nie dochował terminu i właściwego trybu wniesienia skargi oznacza, że nie rozumie on pouczenia zawartego w treści otrzymanej decyzji. Okoliczność ta odnosi się także do innych pism kierowanych skarżącego. W ocenie pełnomocnika niezrozumienie przez skarżącego treści pouczeń, w sytuacji dotychczasowego braku pełnomocnika, stanowi przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ustawy). Zauważyć przy tym należy, iż kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, dla których skuteczności określony jest ustawowy termin. Brak winy oznacza więc, że strona nawet przy dołożeniu jak najwyższych starań nie była w stanie zapobiec jego uchybieniu.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności, wskazujących na brak winy skarżącego w niedotrzymaniu terminu. W uzasadnieniu wniosku zwrócił on uwagę na nieporadność skarżącego w zakresie zrozumienia kierowanych do niego pouczeń, z tym wiąże się niewłaściwy tryb wnoszony przez niego pism oraz niedochowanie ustawowych terminów. Rzeczywiście, jak wynika z akt sprawy, zarówno skarga jak i wniosek o przyznanie prawa pomocy zostało skierowane przez skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zamiast odpowiednio do Wojewody i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Jednakże zauważyć wymaga, iż dalsze pisma w sprawie, tj. sprzeciw od postanowienia referendarza oraz odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia [...] r. zostały wniesione we właściwym trybie i terminie.
Ponadto ich treść nie wskazuje jakoby skarżący nie rozumiał skierowanych do niego wezwań i pouczeń, wszak czyni im zadość, wyjaśniając przykładowo w sprzeciwie przyczyny opóźnienia w wykonaniu wcześniejszego wezwania.
Dodatkowo należy podkreślić, iż fachowy pełnomocnik składając niniejszy wniosek nie załączył do niego żadnego dokumentu potwierdzającego u skarżącego zaburzenia skutkujące brakiem zrozumienia skierowanych do niego decyzji, postanowień czy wezwań, w szczególności zaś zawartych tam pouczeń.
W oparciu o powyższe Sąd doszedł do przekonania, iż przesłanka braku winy w uchybieniu terminu nie została spełniona przez skarżącego, co stanowiło podstawę do oddalenia wniosku skarżącego, na podstawie art. 86 § 1 ustawy.