Uzasadnienie
W dniu [...]r. funkcjonariusz Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w C. przeprowadził czynności kontrolno – rozpoznawcze w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych na terenie stacji tankowania gazem [...] należącej do Przedsiębiorstwa A K. J. w miejscowości W.. W toku kontroli ustalono m.in., iż przedłożona instrukcja BHP nie zawiera informacji niezbędnych w instrukcjach bezpieczeństwa pożarowego, że pracownicy nie zostali zapoznani z przepisami w zakresie ochrony przeciwpożarowej, a nadto, że zaopatrzenie wodne nie spełnia wymogów prawa albowiem najbliższy hydrant położony jest w odległości 400 metrów od stacji.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w C. działając jako organ I instancji, nakazał Przedsiębiorstwu A opracować instrukcję bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony stosownymi normami, zapewnić wymaganą ilość wody dla celów przeciwpożarowych dla stacji gazu płynnego oraz zapoznać pracowników stacji z przepisami przeciwpożarowymi. W osnowie decyzji organ I instancji wskazał szczegółowo podstawy prawne każdego z nałożonych obowiązków natomiast w uzasadnieniu podał dodatkowo, iż w myśl obowiązujących przepisów wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla stacji gazu płynnego powinna wynosić 10 dm3/s, a odległość hydrantu od chronionego obiektu powinna wynosić do 75 m.
K. J., właścicielka Przedsiębiorstwa A wniosła odwołanie od otrzymanej decyzji wskazując, iż stacja gazu płynnego została uruchomiona w [...]r. a zatem powołanie się w decyzji na przepisy z roku 2003 jest nadużyciem prawa albowiem prawo nie może działać wstecz. Nadto, zdaniem odwołującej się, żaden przepis nie nakłada obowiązku zapewnienia zaopatrzenia w wodę na właściciela stacji i w konsekwencji nakaz ten winien być skierowany do właściciela sieci wodociągowej.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...][...]Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując m.in., iż rozpoznając sprawę wzięto pod uwagę ustawowe obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej spoczywające na właścicielu budynku, obiektu budowlanego lub terenu. Nadto wskazał stronie możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych podając warunki ich dopuszczalności.
Pismem z dnia [...]r. K. J. właścicielka Przedsiębiorstwa A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu zarzuciła organowi II instancji, iż wydana przezeń decyzja jest nieważna z mocy samego prawa albowiem podano w niej nieistniejący art. 4 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. 2002, Nr 147, poz. 1229 z późn. zm.). Nadto Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. 121, poz. 1139) obowiązuje od 25 lipca 2003 r. a wiec może dotyczyć jedynie przeciwpożarowych warunków odbioru dla stacji oddawanych do użytku po tym terminie. Skarżąca podniosła także, iż jej zdaniem hydranty mogą być instalowane jedynie przez dysponenta sieci wodociągowej, a w konsekwencji właściciel stacji gazu płynnego nie ma obowiązku zapewnienia wymaganej ilości wody dla celów przeciwpożarowych.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaakcentował, iż przepisy, które skarżąca kwestionuje odnoszą się zarówno do obiektów, które powstały po ich wejściu w życie, jak i do budynków wcześniej zrealizowanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także decyzji rozstrzygnięcie to poprzedzającej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Nałożone na Przedsiębiorstwo A przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...]r. obowiązki zostały bowiem, zdaniem Sądu, oznaczone w zgodzie z obowiązującymi przepisami, nie wykraczając poza ich zakres. Prawidłowo nałożono bowiem przedmiotową decyzją obowiązek opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego albowiem jak wynika z protokołu z przeprowadzonych w dniu [...]r. czynności kontrolno-rozpoznawczych instrukcja istniejąca w stacji paliw Przedsiębiorstwa A nie spełniała określonych w prawie wymagań. W myśl bowiem § 6 ust. 1 obowiązującego w dacie orzekania przez organy I i II instancji Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (notabene analogiczny przepis zawiera także rozporządzenie obecnie obowiązujące) z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 121, poz. 1138) właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów bądź ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe, przeznaczonych do wykonywania funkcji użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich, zobligowani są do opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego zawierającej:
- 1) warunki ochrony przeciwpożarowej, wynikające z przeznaczenia obiektu, sposobu użytkowania, prowadzonego procesu technologicznego i jego warunków technicznych, w tym zagrożenia wybuchem;
- 2) sposób poddawania przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym stosowanych w obiekcie urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic;
- 3) sposoby postępowania na wypadek pożaru i innego zagrożenia;
- 4) sposoby wykonywania prac niebezpiecznych pod względem pożarowym, jeżeli takie prace są przewidywane;
- 5) sposoby praktycznego sprawdzania organizacji i warunków ewakuacji ludzi;
- 6) sposoby zaznajamiania użytkowników obiektu z treścią przedmiotowej instrukcji oraz z przepisami przeciwpożarowymi.
Za poprawne należy także uznać nałożenie na skarżącą obowiązku zapewnienia wymaganej ilości wody dla celów przeciwpożarowych dla stacji gazu płynnego albowiem stosowny wymóg przewidziany jest w § 6 ust. 4 i § 10 ust. 4 pkt 3 cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Przywołane przepisy wskazują bowiem, iż wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla stacji paliw i stacji gazu płynnego wynosi 10 dm3/s, a wymagana odległość hydrantu od chronionego obiektu wynosić winna do 75m.
Prawidłowym jest także, zdaniem Sądu, trzeci nałożony na skarżącą obowiązek, a to konieczność zapoznania pracowników stacji tankowania gazem z przepisami przeciwpożarowymi. Jak wynika z protokołu, o którym mowa powyżej, pracownicy ci w ogóle nie byli zapoznani z regulacjami z zakresu ochrony przeciwpożarowej pomimo, że stosowny obowiązek wynika z art. 4 ust. 1 pkt 6 cytowanej wyżej ustawy o ochronie przeciwpożarowej stanowiącego, iż właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi.
W konsekwencji uznając prawidłowość merytoryczną decyzji organu I instancji za poprawne należy uznać także utrzymujące decyzję tę w mocy zaskarżone w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcie drugoinstancyjne.
Sąd nie podziela tym samym zawartych w skardze zarzutów jakoby decyzja organu drugoinstancyjnego podawała nieistniejącą podstawę prawną (art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie przeciwpożarowej) albowiem przepis ten obowiązuje od dnia 23 czerwca 2005 r. kiedy to ustawa w tej części uległa nowelizacji. Niesłusznym jest także zarzut, iż z uwagi na to, że wskazane wyżej Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych weszło w życie dopiero w roku 2003 to nie może ono odnosić się do stacji paliw oddanych do użytku przed tym terminem, a do takich należy stacja, której właścicielką jest skarżąca. Jak to bowiem słusznie wskazał organ II instancji w odpowiedzi na skargę Rozporządzenie, o którym mowa powyżej, nie zawiera żadnych ograniczających zasięg czasowy jego obowiązywania przepisów przejściowych, a tym samym w myśl zasad techniki legislacyjnej z chwilą wejścia w życie odnosi się do wszystkich wymienionych w nim obiektów niezależnie od daty ich powstania.
Nadto wydane ono zostało na podstawie delegacji ustawowej obligującej do zapewnienia ochrony przeciwpożarowej wszystkich właścicieli budynku, obiektu budowlanego lub terenu (a w szczególnych sytuacjach także zarządców i użytkowników – por. art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej), niezależnie od daty w jakiej budynki czy obiekty powstały. Za bezzasadny uznać należy także zarzut skarżącej, iż obowiązek zapewnienia wody dla celów przeciwpożarowych obciąża dysponenta sieci wodociągowej a nie właściciela stacji gazu płynnego. Wskazany wyżej art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej jednoznacznie stwierdza bowiem, iż to na właścicielu budynku, obiektu lub terenu (z zastrzeżeniem przewidzianym w ust. 1a powołanego przepisu) spoczywa obowiązek zapewnienia i konserwacji urządzeń przeciwpożarowych, jak również przygotowania budynku, obiektu lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej.
Jednocześnie Sąd zwraca skarżącej uwagę na to, iż w uzasadnieniu wydanej decyzji organ II instancji wskazał, że w razie jeśli istniejące lokalne uwarunkowania nie pozwalają na spełnienie wymagań w sposób bezpośrednio określony w decyzji skarżąca może zaproponować rozwiązanie zastępcze zapewniające właściwą ochronę przeciwpożarową o ile zostanie ono zaakceptowane przez Komendanta Wojewódzkiego PSP (§ 8 cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych). Z akt sprawy nie wynika jednak by skarżąca z możliwości takiej skorzystała.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów uznających słuszność przyjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.