Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta S. zameldował M. i M. małżonków W. oraz ich syna A. W. na pobyt stały w lokalu przy ul. O. w S. W podstawie prawnej orzeczenia wskazał przepis art. 10 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 z późn. zm. – dalej ustawa o ewidencji ludności). W uzasadnieniu organ ten podał, że w związku ze złożeniem przez wyżej wymienionych formularzy zgłoszenia pobytu stałego, w których nie został potwierdzony przez właściciela lub inną osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu, ich faktyczny w nim pobyt, w sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W toku tego postępowania ustalono, że M., M. i A. W. zamieszkują w przedmiotowym lokalu, a to nocują i stołują się w nim oraz zgromadzili tam swoje rzeczy osobiste. W tej sytuacji organ ewidencji ludności
I instancji uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania tych osób na pobyt stały w tym lokalu.
Od tej decyzji odwołanie wniosła J. M. domagając się jej uchylenia. Podała, że jest właścicielką lokalu, w którym zameldowano M., M. i A. W. Lokal ten uzyskała w spadku po matce i nie wyraziła zgody na zameldowanie się w nim bratanicy wraz z mężem i dzieckiem. Podniosła, że osoby te zajęły jej lokal nielegalnie. Posiadają mieszkanie w S. przy ul. W., zaś w jej lokalu zamieszkali chwilowo, aby go potem wynajmować czerpiąc z tego korzyści materialne. Zdaniem odwołującej się M. W. wykorzystała okoliczność, że zamieszkiwała od urodzenia w budynku frontowym przy ul. O. i posiadała w starym dowodzie osobistym wpis o zameldowaniu w lokalu nr [...]. Budynek, w którym mieszkała został jednak wyburzony w [...] r., a kwestionowane przez nią zameldowanie nastąpiło w lokalu o tym samym numerze, ale mieszczącym się w dotychczasowej oficynie. Do odwołania dołączony został odpis pozwu o eksmisję M. W. z przedmiotowego lokalu, który został wniesiony w dniu [...]r. do Sądu Rejonowego w S. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję organu
I instancji wskazując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. W uzasadnieniu orzeczenia, organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy przed Sądem Rejonowym w S. pod sygn. akt [...] toczy się sprawa o dział spadku składającego się m.in. z budynku położonego przy ul. O. w S. Podał, że M. i M. W. wraz z synem A. wprowadzili się do spornego lokalu mieszkalnego w [...]r., co potwierdziła zarówno odwołująca się jak i inni świadkowie podkreślający również, że nastąpiło to bez zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Zauważył, że zameldowanie jest potwierdzeniem faktu pobytu osoby w danym lokalu, a zatem przepisy meldunkowe nie mogą być wykorzystywane do toczenia sporów o charakterze cywilnoprawnym.
Tym samym odmowa zameldowania ze względu na istniejące spory, czy toczącą się sprawę o dział spadku, bądź o eksmisję stanowiłaby naruszenie prawa. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądowym eksmisji małżonków W. wraz z synem z przedmiotowego lokalu i wykonania tego wyroku, w sprawie wystąpi przesłanka do ich wymeldowania w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. M. domagała się uchylenia decyzji Wojewody Ś.. Podała, że uiściła podatek od nabytego spadku po zmarłej matce. W skład tego spadku wchodzi m.in. połowa budynku przy ul. O. Właścicielem drugiej połowy budynku jest jej brat A. D., który podpisał druk zgłoszenia kwestionowanego zameldowania. Wyjaśniła, że wskazane w jej odwołaniu mieszkanie przy ul. W. w S. posiada M. W. mąż jej bratanicy. Mieszkanie to zostało dla zysku wynajęte, a za uzyskane z wynajmu pieniądze małżonkowie robią przeróbki i remonty w jej lokalu. W lokalu tym mieszkają oni za darmo i uważają, że zajmując go zrobili jej łaskę. Zdaniem skarżącej, skoro urząd potwierdził, że M., M. i A. W. nie mają prawa do przedmiotowego lokalu, to powinien zameldować ich w nim na pobyt czasowy, gdyż zameldowanie na pobyt stały utrudni jej odzyskanie mieszkania i narazi na długą walkę oraz koszty procesu.
Skarżąca zarzuciła, że wypełniony przez małżonków druk zgłoszenia pobytu stałego został wypełniony niezgodnie z prawdą, bowiem wskazano w nim jako adres poprzedniego zamieszkania zamiast wspomnianego lokalu przy ul. W., lokal przy ul. O. w S. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podał, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że M., M. i A. W. zamieszkują w lokalu przy ul. O. w S. z zamiarem stałego w nim pobytu, a zatem spełniona została przesłanka zameldowania ich w tym lokalu. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miało znaczenia, że M. W. wpisała w formularzu zgłoszeniowym jako swoje poprzednie miejsce pobytu adres, z którego nastąpiło anulowanie jej zameldowania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi organ podniósł, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i nie rozstrzyga o statusie prawnym lokali mieszkalnych ani o roszczeniach cywilnoprawnych powstałych na tle zajmowania, bądź opuszczenia takich lokali. Zauważył też, że przepisy meldunkowe nie mogą być instrumentem rozwiązywania sporów między współwłaścicielami dotyczących korzystania z nieruchomości wspólnej.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżąca podtrzymała swoją skargę i poinformowała, że Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...] ustanowił w budynku przy ul. O. w S. odrębną własność lokali mieszkalnych przyznając jej na wyłączną własność lokal mieszkalny nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję uznał, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, a także nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżącej przyjdzie w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, a zatem w orzecznictwie swoim nie może się on kierować m.in. względami słuszności. Wyjaśnić też trzeba, iż przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego winna mieć na względzie stan faktyczny i prawny występujący w sprawie w dacie wydania tego aktu.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszym rzędzie należy wskazać, że zdaniem Sądu, Wojewoda Ś. poprawnie ocenił zebrane dowody, na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych oraz przeprowadził prawidłowe rozważania prawne. W szczególności zauważyć należy, że zarówno skarżąca jak i inni uczestnicy toczącego się przed Sądem Rejonowym w S. postępowania o dział spadku oraz zniesienie współwłasności nieruchomości położonej przy ul. O. w S., mieli zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu administracyjnym.
Co się tyczy zgodności zaskarżonej decyzji z prawem materialnym wskazać trzeba, że w aktualnym stanie prawnym ukształtowanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887) wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. Przyjęcie przez ustawodawcę takiego rozwiązania prawnego było konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (opublikowanego w OTK-A z 2002 r. nr 3 poz. 34). Na gruncie obowiązujących przepisów prawnych czynności zameldowania, rozumiane są zatem wyłącznie jako akt rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby, gdyż stosownie do art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.
Zauważyć też należy, że w dalszym ciągu stosownie do art. 10 ust. 1 tej ustawy na osobie, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, ciąży obowiązek zameldowania się na pobyt stały lub czasowy, najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.
Bezspornym w sprawie jest, że M. i M. małżonkowie W. oraz ich małoletni syn A. przebywali w lokalu nr [...] w budynku przy ul. O. w S. od [...]r. Ich pobyt w tym lokalu, jak wynika z ustaleń faktycznych, wiązał się z zamiarem stałego w nim przebywania (art. 6 ust.1 ustawy). O zamiarze takim świadczyć może chociażby, podniesione m.in. w odwołaniu i skardze, podjęcie się przez nich remontu i przeróbek zajętego lokalu. Wobec powyższego należy uznać, że wypełnili oni ciążący na nich z mocy art. 10 ust. 1 analizowanej ustawy obowiązek zgłoszenia zmiany miejsca pobytu stałego.
Bezspornym w sprawie jest także, że przedłożone przez małżonków W. w dniu [...] r. formularze zgłoszenia pobytu stałego nie zostały podpisane przez osobę dysponującą tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. Formularze te, bowiem podpisał A. D., który nie posiadał stosownych pełnomocnictw do dokonania tej czynności udzielonych mu przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Zauważyć jednak trzeba, że zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisu art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu w aktualnym stanie prawnym potwierdza jedynie pobyt w lokalu osoby dokonującej zgłoszenia, a nie potwierdza, jak to miało miejsce poprzednio, posiadania uprawnienia do przebywania w tym lokalu. Opisany brak dokonanego zgłoszenia spowodował, że w sprawie nie doszło do zameldowania M. i M. małżonków W. oraz ich małoletniego syna A. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu w drodze czynności materialno-technicznej, bowiem prawidłowo Prezydent Miasta S., ocenił, że zgłoszenie stałego pobytu, nie zawierające potwierdzenia zgodnego z treścią art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności.
Powyższe wypełnia przesłankę określoną w art. 47 ust. 2 tej ustawy, powodując konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. W toku tego postępowania organ ewidencyjny był zobligowany do ustalenia, czy w sprawie zostały łącznie spełnione dwa warunki określone w przywołanych już kilkakrotnie przepisach art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, a mianowicie, czy osoby te zamieszkują w przedmiotowym lokalu oraz mają zamiar stałego w nim przebywania (por. wyrok NSA w Warszawie z 28 kwietnia 1999 r., sygn. akt V SA 1773/98, LEX nr 49403).
Oceniając pozostałe zarzuty skargi należy zauważyć, że w aktualnym stanie prawnym okoliczność posiadania przez M. W. innego mieszkania, jest pozbawiona znaczenia w sprawie, bowiem opuszczenie przez niego miejsca dotychczasowego stałego pobytu miało charakter trwały, gdyż ześrodkował on swoją aktywność życiową poza swoim dotychczasowym miejscem pobytu. Odnosząc się zaś do treści postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. zauważyć należy, że w świetle przeprowadzonych wyżej rozważań orzeczenie to jest pozbawione znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Gdyby to postanowienie uzyskało status prawomocności w czasie toczącego się postępowania administracyjnego, miałoby jednak wpływ na ustalenie stron tego postępowania. Upoważniałoby ono także skarżącą do zastosowania przewidzianych w Kodeksie cywilnym środków służących ochronie naruszonego posiadania, łącznie z zastosowaniem obrony koniecznej (art. 343 § 1 i § 2 k.c.).
Z powyższych względów na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.