Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 1 lutego 2017 r. skarżąca [A] Sp. z o.o. w G. wystąpiła o wydanie zezwolenia na zajęcia pasa drogowego ul. [...] w K. (pod wiaduktem kolejowym linii [...]) w celu wykonania prac naprawczych wiaduktu kolejowego i naprawy ustroju nośnego konstrukcji żelbetonowej w okresie od 15 lutego do 31 marca 2017 r.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor MZUiM w K., działając z up. Prezydenta Miasta K., udzielił zezwolenia na zajęcie pasa drogowego zgodnie z wnioskiem oraz określił w pkt 7 opłatę z tego tytułu w kwocie 16.780 zł (zgodnie z przedstawionym sposobem jej wyliczenia, przywołując w podstawie prawnej obowiązujące uchwały).
W odwołaniu od decyzji w części obejmującej pkt 7, wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 9ya ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym. Wyjaśnił, że konieczność uzyskania zezwolenia związana jest z prowadzoną przez [B] SA, inwestycją kolejową w rozumieniu tego przepisu, na terenie stanowiącym własność tego podmiotu w związku z ugodą o naprawienie szkód spowodowanych ruchem zakładu górniczego, zawartą w dniu 12 sierpnia 2015 r. z [C] S.A. [...]. Prace wykonywane są przez odwołującego się jako podwykonawcę we współpracy z [B] SA i pod jego nadzorem. Jako dowód dołączono oświadczenie tego podmiotu i ugodę.
W takiej sytuacji zdaniem odwołującego się, zachodzi przypadek realizacji inwestycji kolejowej, uprawniający do nieodpłatnego zajęcia drogi publicznej.
Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w części, zawartej w pkt 7, Kolegium stwierdziło, że co prawda przedmiotowe roboty budowlane są ściśle związane z linią kolejową i w świetle wyroku NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1181/11, należy uznać je za realizację inwestycji kolejowej, zwłaszcza wobec dołączonych do odwołania pism, to jednak uprawnienie do nieodpłatnego zajęcia pasa drogowego przysługuje wyłącznie wymienionym tam podmiotom, tj. [B] SA lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego. Tymczasem z akt nie wynika, aby wniosek został złożony na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez te podmioty. Stąd też odwołującemu się nie przysługuje prawo nieodpłatnego zajęcia pasa drogowego z mocy art. 9ya ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1727 ze zm.).
W skardze do sądu administracyjnego [A] Sp. z o.o. w G. domagała się uchylenia decyzji organów obydwu instancji co do pkt 7 i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 9ya ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 40 ust. 1 i 3 ustawy o drogach publicznych, przez błędne przyjęcie, że zakresem nieodpłatnego zezwolenia na zajęcia pasa drogowego objęty jest jedynie [B] SA względnie jednostka samorządowa, nie zaś inny podmiot realizujący inwestycję kolejową, będący uczestnikiem procesu budowlanego. Zdaniem skarżącego, literalna wykładnia art. 9ya ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, nie pozwala na taką wykładnię, zwłaszcza że zezwolenie na zajęcie pasa drogowego może uzyskać nie tylko inwestor, lecz również wykonawca robót budowlanych (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2393/14).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację, że intencją ustawodawcy nie było ułatwienie uzyskiwania niezbędnych zezwoleń i minimalizacja kosztów związanych z inwestycjami kolejowymi, zaś literalna wykładnia przepisu wskazuje, że uprawnienie przysługuje jedynie wymienionym tam podmiotom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Kolegium co prawda prawidłowo zakwalifikowało przedmiotowe roboty jako przypadek realizacji inwestycji kolejowej, lecz błędnie przyjęło, kierując się jedynie literalną wykładnia art. 9ya ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, że skarżąca jako podwykonawca nie jest uprawniona do nieodpłatnego zajęcia drogi publicznej na czas realizacji tej inwestycji. Decyzja nie ma w tym wypadku charakteru uznania administracyjnego.
Inwestycja określona jako "Rektyfikacja niwelety kolejowej [...] D. [...] oraz związanego z nią wiaduktu nad ul. [...] i wiaduktu nad magistralą piaskową [D], stanowi przebudowę i remont infrastruktury kolejowej. Takie roboty zostały wymienione w art. 9p ustawy. Jest to zatem inwestycja dotycząca linii kolejowej, którego to pojęcia nie należy traktować zawężająco. Prace naprawcze wiaduktu kolejowego i konstrukcji nośnej są zatem związane z remontem linii kolejowej o której mowa w art. 2b ustawy (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt III Łd/SA 1062/16).
W niniejszej sprawie istotny jest fakt, że przedmiotowy wiadukt kolejowy jest elementem infrastruktury [B] SA. Inwestycja realizowana jest na terenie stanowiącym własność tego podmiotu (vide: pismo [B] SA z dnia 16 lutego 2017 r.). Tymczasem przepisy Rozdziału 2b ustawy, dotyczą właśnie tego rodzaju inwestycji. Bez zgody [B] SA nie może być realizowana żadna inwestycja, obejmująca linię kolejową. Przedmiotowa inwestycja objęta była ugodą o naprawienie szkód spowodowanych ruchem zakładu górniczego. Nie powinno budzić wątpliwości, że gdyby [B] w ramach ugody uprawione było do otrzymania odszkodowania w formie pieniężnej i zleciło ich wykonanie innemu podmiotowi, odszkodowanie nie obejmowałoby opłat z tytułu zajęcia drogi publicznej na czas wykonywania robót. Wykładnia celowościowa art. 9ya ust. 1 ustawy przemawia zatem za przyjęciem, że istotny jest jedynie cel zajęcia pasa drogowego. Zasadnie w tym względzie skarżący odwołał się do poglądu, że z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego może wystąpić także podwykonawca, czyli podmiot faktycznie prowadzący roboty budowlane. Podmiot ten nie musi legitymować się pełnomocnictwem inwestora.
W niniejszej sprawie roboty budowlane wykonywane były na rzecz [B] na mocy ugody cywilnej i dotyczyły linii kolejowej. Nie jest zatem istotna kwestia, że z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na ten cel wystąpił skarżący jako podwykonawca, nie legitymując się pełnomocnictwem [B]. Cel zajęcia pasa drogowego jest zaś jednoznacznie określony w decyzji organu I instancji (wykonanie ogrodzenia i ustawienie rusztowań do prac naprawczych wiaduktu).
Spełniona została zatem przesłanka ustawowa z art. 9ya ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym. Przepis ten stanowi zaś lex specialis w stosunku do art. 40 ust. 1, 3 i 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440). W konsekwencji, brak było podstawy do określenia opłaty za zajęcie pasa drogowego (pkt 7 decyzji organu I instancji).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę uchylił decyzje organów obydwu instancji w części, określającej opłatę oraz umorzył w tym zakresie postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Orzeczenie oparto na przepisach art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).
O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową w kwocie 17 zł, czyli łącznie 697 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 cyt. ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozp. Min. Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).
ec