Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. R.M. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w R.. z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania byłej [...] oraz [...] na parceli nr [...] przy ul. [...] w R. Ś. – H. Dodatkowym pismem z dnia [...] r. R. M. wniósł prośbę o rozszerzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji z uwzględnieniem także budowy nowego obiektu (budynku mieszkalno- użytkowego) na w/w terenie.
W trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego R. Spółdzielnia Mieszkaniowa, jako zarządca budynków mieszkalnych w osiedlu, złożyła pismem z dnia [...] r. zastrzeżenia co do lokalizacji w bezpośredniej bliskości tych budynków [...]. Pisma protestujące przeciwko lokalizacji zamierzonej nieruchomości składali też poszczególni lokatorzy.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. Ś. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji o nazwie “Zmiana sposobu użytkowania byłej [...] oraz budowa budynku mieszkalno użytkowego (rozbudowa istniejącego obiektu)". Decyzję tę R.M. odebrał w dniu [...]r., natomiast R. Spółdzielni Mieszkaniowej doręczono ją dopiero w dniu [...] r.
Pismem z dnia [...]r. R. Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła odwołanie od otrzymanej decyzji przypominając, iż już w pismach z [...] r. i [...] r. wyrażała negatywne stanowisko w sprawie zabudowy obiektu przy ul. [...]. Odwołująca się potwierdziła także w piśmie, o którym mowa, iż decyzja nr [...] z [...] r. została jej doręczona dopiero w dniu [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że odwołanie R. Spółdzielni Mieszkaniowej od przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta R.Ś. zostało wniesione z uchybieniem terminu, w związku z czym odwołanie to pozostawia się bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej dopiero w dniu [...] r., a więc po upływie terminu przewidzianego do jego wniesienia.
Pismem z dnia [...] r. R.Spółdzielnia Mieszkaniowa, działająca przez fachowego pełnomocnika, radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako naruszającego prawo. Zdaniem skarżącej pomimo bowiem uchybienia terminu odwołanie winno zostać merytorycznie rozpatrzone z uwagi na cyt. “ciężar gatunkowy problemu i zasady współżycia społecznego". Pełnomocnik skarżącej wskazał nadto, iż ustalone warunki zabudowy grożą sąsiadom nadmiernym hałasem, a w konsekwencji wniesienie skargi było konieczne, a jej żądanie w pełni uzasadnione.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo w uzasadnieniu podkreślił nadto, iż argumentacja strony, że pomimo naruszenia terminu sprawa wina zostać merytorycznie rozstrzygnięta jest niezasadna i sprzeczna z przepisami procedury administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z odwołaniem odwołujący się złożył wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia odwołania i rozpoznać sprawę merytorycznie.
Jeśli natomiast wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy jeszcze wskazać, iż w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne.
Bezspornym w sprawie jest, iż skarżącej R. Spółdzielni Mieszkaniowej doręczono decyzję organu I instancji w dniu [...] r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji, a także złożone w odwołaniu oświadczenie skarżącej). Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie, w którym można wnieść odwołanie. Bezspornym jest także, iż odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu [...] r. (dowód: datownik umieszczony na kopercie), a nadto że nie zawierało ono wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Stwierdzić zatem należy, iż tym samym R. Spółdzielnia Mieszkaniowa, prawidłowo pouczona w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybiła określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania (termin ten upłynął w dniu [...] r.), co czyniło jej odwołanie bezskutecznym.
W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Kolegium było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważanie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji organ II instancji zobligowany był, na podstawie art. 134 k.p.a., do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Jednocześnie, ustosunkowując się do wyrażonej przez pełnomocnika skarżącej tezy, iż z uwagi na ciężar gatunkowy problemu i zasady współżycia społecznego organ II instancji winien był rozpoznać odwołanie mimo opóźnienia w jego złożeniu Sąd wyjaśnia, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości – por. szerzej np. B. Adamiak /w/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., s.598; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 210 i nast.; por. też np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 r., I SA 330/99, LEX nr 48749; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999 r., I SA 1823/98, ONSA 2000, nr 2, poz. 70; uchwałę NSA z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1998 r., IV SA 1006/96, LEX nr 43356).
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.