Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] 2002 r. B. B. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w B. z prośbą o wymeldowanie z administrowanej przez siebie nieruchomości położonej w B. przy Alei [...] J. M., który od 4 lat pod powyższym adresem nie zamieszkuje. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, obejmującego przesłuchanie wnioskodawcy, jego żony oraz J. M., a także oględziny lokalu, decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. orzekł o wymeldowaniu J. M. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego przy Alei [...] w B.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w trakcie postępowania udowodnione zostało, że J. M. w przedmiotowym lokalu nie przebywa i nie zamieszkuje od kilku lat.
Nadto przesłuchany J. M. oświadczył, iż w rzeczywistości nigdy nie zamieszkiwał on w przedmiotowym lokalu albowiem właściciel budynku B. B. wynajął mu pomieszczenie na poddaszu inne niż to, w którym został zameldowany. Pomieszczenie to obecnie jest nie zamieszkałe, pozbawione drzwi wejściowych i okna, a jak wynika z poczynionych ustaleń J. M. opuścił je bez wymeldowania i skoncentrował swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Okoliczności te, zdaniem organu I instancji, pozwalają na uznanie, że J. M. opuścił miejsce zameldowania w sposób dobrowolny i trwały, co powoduje konieczność dokonania obecnie wymeldowania albowiem rejestracja osoby w lokalu nie jest zgodna ze stanem faktycznym.
W wyniku wniesionego przez J. M. odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę organowi temu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż sprawa nie została należycie wyjaśniona i pozostało nie rozstrzygniętych szereg istotnych wątpliwości. Nie ustalono bowiem czy istotnie J. M. był zameldowany w lokalu nr [...], a jeśli tak to czy przebywał tam w dacie zameldowania, czy też, jak stwierdził odwołujący się, w rzeczywistości nigdy w nim nie zamieszkiwał. Niejasnym jest także czy oględziny przeprowadzono w lokalu nr [...], czy też w lokalu na poddaszu, w którym J. M. nigdy nie był zameldowany. Organ II instancji wskazał nadto, iż o ile istotnie dowiedzionym zostałoby, że J. M. nigdy nie zamieszkiwał w lokalu nr [...], to wówczas niemożliwym byłoby jego wymeldowanie z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu albowiem nie spełniona zostałaby przesłanka opuszczenia miejsca pobytu. W takiej sytuacji zachodziłyby natomiast przesłanki do weryfikacji czynności materialno-technicznej w postaci zameldowania na pobyt stały.
W trakcie ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji wnioskodawca, B. B., skorygował swój pierwotny wniosek wnosząc obecnie nie o wymeldowanie J. M. z lokalu nr [...] lecz o anulowanie czynności zameldowania go albowiem w przedmiotowym lokalu nigdy nie zamieszkiwał. B. B. przyznał, że wprawdzie na prośbę zajmującej wówczas przedmiotowy lokal lokatorki zameldował J. M. w lokalu tym na pobyt stały jednak w rzeczywistości zezwolił mu na zamieszkanie w innym pomieszczeniu, piętro wyżej, przynależnym do mieszkania nr [...]. Także J. M. w trakcie przesłuchania w dniu [...] 2004 r. jednoznacznie potwierdził po raz kolejny, że B. B. zameldował go w lokalu nr [...] jednak w rzeczywistości udostępnił mu inne pomieszczenie, w innej klatce schodowej, na drugim piętrze. Okoliczności te potwierdziły przeprowadzone w dniu [...] 2004 r. oględziny lokalu, w ramach których stwierdzono fikcyjny charakter zameldowania w mieszkaniu nr [...]. W istocie bowiem J. M. zamieszkiwał w nie posiadającym odrębnego numeru pomieszczeniu w innej klatce, który to lokal, obecnie zdewastowany, opuścił kilka lat temu.
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Prezydent Miasta B. orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej, polegającej na zarejestrowaniu faktu zameldowania J. M. w lokalu mieszkalnym położonym przy Alei [...] w B., podnosząc w uzasadnieniu, iż J. M. nigdy nie przebywał i nie zamieszkiwał w lokalu, w którym został zameldowany.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył J. M. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Odwołujący się podniósł, iż wszystkie formalności meldunkowe załatwiał B. B.. W efekcie to on właśnie powinien ponieść z tego tytułu konsekwencje, nie zaś odwołujący się, który nie ma obecnie gdzie mieszkać bo zajmowane przez niego w przeszłości pomieszczenie zostało przez właściciela zdewastowane.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, akcentując w obszernym uzasadnieniu, iż jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego J. M. w dniu [...] 1996 r. został zameldowany na pobyt stały w lokalu przy Alei [...] pomimo, że pod adresem tym nigdy nie zamieszkiwał. W rzeczywistości przez kilka lat zajmował on bowiem lokal znajdujący się na poddaszu, bez oznaczenia numeru, a w konsekwencji zameldowanie, o którym mowa powyżej, uznać należy za wadliwe.
Pismem z dnia [...] 2005 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji. W skardze po raz kolejny podniósł, iż to B. B. załatwiał formalności meldunkowe, a następnie wskazał mu lokal inny niż ten, którym w istocie go zameldował. Z lokalu owego gospodarz po latach go usunął, dewastując nadto podczas nieobecności skarżącego zajmowane przez niego pomieszczenie. Pomieszczenie owo było bowiem B. B. potrzebne aby móc w przyszłości przerobić je na łazienkę przynależną do sąsiedniego mieszkania. Skarżący podniósł nadto, iż jest osobą w podeszłym wieku, przeszedł operacje [...], a nadto leczy się w [...].
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 13 września 2006 r. skarżący poparł skargę w całości. Jednocześnie podał, iż nie wiedział, że zameldowany został w innym lokalu niż ten, w którym w istocie zamieszkiwał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. 2006, nr 139, poz. 933 z późn. zm.) ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2b powołanej wyżej ustawy celom ewidencyjnym służy zameldowanie, które winno potwierdzać fakt pobytu osoby w lokalu. W art. 6 ust. 1 i 7 ust. 1 ustawa definiuje pobyt stały i pobyt czasowy. Pobytem stałym jest w myśl art. 6 ust. 1 zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania natomiast pobytem czasowym jest zgodnie z art. 7 ust. 1 przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Sformułowania, którymi posłużył się ustawodawca, kładące nacisk na autentyczne przebywanie pod wskazanym adresem, a w przypadku pobytu stałego dodatkowo na zamiar stałego związania się z danym miejscem, jednoznacznie dowodzą, iż zarówno w przypadku zameldowania na pobyt stały jak też zameldowania na pobyt czasowy rzeczywisty pobyt we wskazanym lokalu stanowi konieczną przesłankę, od której zaistnienia prawo uzależnia dopuszczalność dokonania czynności materialno-technicznej.
Zameldowanie zatem w lokalu osoby, która w istocie w lokalu tym w ogóle nie przebywa powoduje, iż dokonaną czynność materialno-techniczną należy uznać za wadliwą i w konsekwencji winna ona zostać w drodze decyzji administracyjnej anulowana. Wprawdzie bowiem w myśl art. 47 ust. 1 powołanej wyżej ustawy organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest formalnie obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym, to jednak władny jest także dokonaną czynność zameldowania zweryfikować. Podstawę prawną stanowi w tym zakresie art. 47 ust. 2 powołanej ustawy stwierdzający, iż w przypadku gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Rozstrzygnięcie wątpliwości w przedmiocie zameldowania w postępowaniu, które kończy decyzja administracyjna, wymaga wyjaśnienia materialnoprawnych przesłanek zameldowania – por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2002 r., III RN 139/01, OSNP 2003/15/347.
Powyższe uregulowanie zawarte w ust. 2 art. 47 ustawy oznacza, iż organ meldunkowy może w drodze decyzji uchylić konsekwencje zameldowania, gdy okaże się, iż zostało ono dokonane mimo braku zaistnienia ustawowych przesłanek ku temu, czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie ma bowiem cech ostateczności ani prawomocności – por. wyrok NSA w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2001 r., II S.A./gd 523/00, LEX 76100.
Bezspornym w sprawie jest, że J. M. nigdy nie zamieszkiwał w lokalu nr [...], w którym został zameldowany na pobyt stały. Wielokrotnie w trakcie postępowania administracyjnego, a także w trakcie rozprawy w tut. Sądzie podnosił to sam skarżący wyjaśniając, iż zameldowany został w innym lokalu niż ten, który w rzeczywistości został mu udostępniony, okoliczność tę potwierdził w trakcie postępowania przed organem I instancji także B. B.. Niewątpliwym jest zatem, że czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącego dokonano na podstawie niezgodnych z rzeczywistością danych i wbrew przesłance przebywania w lokalu z zamiarem stałego w nim pobytu.
W konsekwencji czynność ta była już w dacie jej dokonania wadliwa albowiem nie odpowiadała rzeczywistemu stanowi faktycznemu i w efekcie nie spełniała celów ewidencji ludności. Poprawnie zatem zaskarżony w niniejszej sprawie organ utrzymał w mocy decyzję uchylającą czynność materialno-techniczną zameldowania skarżącego w przedmiotowym lokalu, albowiem czynność ta została dokonana na podstawie nieprawdziwych danych o jego tam zamieszkaniu.
Sąd wyjaśnia w tym miejscu skarżącemu, że postępowanie meldunkowe spełnia cele ewidencyjne, nie rozstrzyga natomiast o uprawnieniach do lokalu. Nadto sądy administracyjne nie orzekają na zasadach słuszności wynikających z reguł współżycia społecznego, lecz władne są jedynie badać legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami prawa. W konsekwencji nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące jego stanu zdrowia oraz zgłaszane przez niego zarzuty co do niewłaściwego postępowania właściciela lokalu, a także podniesione na rozprawie twierdzenie o niewiedzy co do zamieszkiwania w innym lokalu niż ten, w którym został zameldowany.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.