Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...]r. Nr [...] Walne Zgromadzenie Członków Spółki A w J.D. orzekło o odcięciu od głównej linii wodociągowej - [...] podłączenia zasilającego w wodę posesji przy ul. [...] stanowiącej własność J.W. i K.S. Zgodnie z treścią § 3 tej uchwały orzeczone odłączenie zasilania w wodę miało nastąpić po okresie 3 miesięcznego wypowiedzenia liczonego od daty otrzymania pisemnego wypowiedzenia. W § 2 uchwały zawierającym jej uzasadnienie wskazano, że do jej podjęcia doszło ponieważ właściciel znajdującego się na posesji przy ul. [...] w J. Przedsiębiorstwa B J.W. nie dotrzymał warunków § 7 - § 9 umowy z dnia [...]r. zawartej z tym Przedsiębiorstwem przez Zarząd Spółki. Stwierdzono także, iż doszło do samowolnego podłączenia nowo wybudowanego na tej posesji budynku przeznaczonego na aptekę i przychodnię [...]. Fakt tego podłączenia został potwierdzony w piśmie z dnia [...]r., w którym zwrócono się do Zarządu Spółki o odebranie zainstalowanego wodomierza.
We wniosku z dnia [...]r. J.W. i K.S. zwrócili się do Starosty Ż. o uchylenie w/w uchwały jako podjętej ich zdaniem z naruszeniem formalnoprawnych wymagań statutu oraz opartej na błędnych ustaleniach faktycznych. Uzasadniając wniosek zarzucono, że zebranie członków Spółki, na którym podjęto kwestionowaną uchwałę, zwołano w nieformalny sposób. Zebranie przeprowadzono z naruszeniem porządku obrad. Bez dostatecznych dowodów przyjęto także, iż budynek apteki i przychodni został podłączony samowolnie do sieci wodociągowej Spółki, w sytuacji gdy do takiego podłączenia nie doszło. Pismem z dnia [...]r., na które powołano się w uchwale, zgłoszono jedynie zamiar (gotowość) korzystania z poboru wody z sieci Spółki ale ostatecznie obiekt ten podłączono do własnego źródła wody.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 11 października 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm., zwanej dalej Prawem wodnym) Starosta Ż. uchylił w/w uchwałę Walnego Zgromadzenia Spółki A w J.D. z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji podał, że jak wykazały czynności przeprowadzone w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r. budynek przychodni i apteki, będący własnością K.S., nie jest podłączony i zasilany w wodę z sieci wodociągowej Spółki A w J.D. Za takim ustaleniem przemawiają również wyniki badań wody pobranej z instalacji wodociągowej tego budynku, które ujawniły w tej wodzie jedynie znikomą zawartość chloru. Wskazano także, iż J.W. jest członkiem Spółki A, wniósł przewidziany w statucie Spółki udział członkowski i zgodnie z treścią § 15 pkt 3 Statutu Spółki jest uprawniony do korzystania ze wspólnych urządzeń Spółki.
Odcięcie posesji przy ul. [...] nr [...] od wody stanowiłoby zaś pozbawienie go tego prawa. Do odcięcia posesji od sieci wodociągowej brak było zatem zdaniem organu orzekającego zarówno przesłanek faktycznych jak i przesłanek prawnych. Strona nie naruszyła bowiem § 1 i § 2 umowy o dostawę wody, wpłaciła udział i dokonuje bieżących opłat za pobór wody. Poinformowała również Spółkę o rezygnacji z prowadzenia Przedsiębiorstwa B. Budynek tego Przedsiębiorstwa został włączony w gospodarstwo rolne, do którego został zamontowany licznik na wodę. Jednocześnie Starosta Ż. stwierdził, że kwestionowana uchwała spełnia wymogi formalnoprawne, gdyż w obwieszczeniu o zwołaniu walnego zgromadzenia członków Spółki podano miejsce, termin oraz początek obrad tego zgromadzenia.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka A w J.D. zarzuciła, iż decyzja Starosty z dnia [...]r. została oparta na błędnych ustaleniach faktycznych. Wbrew bowiem tym ustaleniom doszło do samowolnego podłączenia wybudowanego budynku przychodni. Świadczy o tym treść pism J.W. z dnia [...] i [...]r. Wyniki oględzin dokonanych w dniu [...]r. nie mogą być w tej materii miarodajne, gdyż oględziny przeprowadzono w czasie gdy przerobiono już zasilanie, usuwając zamontowany wcześniej wodomierz i wprowadzono zasilanie z hydrofora. O podłączeniu budynku do sieci wodociągowej Spółki mogą świadczyć też pisemne oświadczenia dwóch świadków. W czasie oględzin nie było możliwe stwierdzenie dodatkowego podłączenia do sieci wodociągowej, gdyż zawór odcinający posesję J.W. od linii głównej był zasypany i niedostępny w celu stwierdzenia faktu dodatkowego podłączenia. Spółka zarzuciła nadto, że do naruszenia przez J.W. łączącej strony umowy doszło już w [...]r., kiedy to zrezygnował na rzecz córki z prowadzonej działalności gospodarczej przekazując jej, bez zgody Spółki, połączony do jej sieci wodociągowej budynek. W związku z wyrażoną przez strony wolą zawarcia ugody postanowienie administracyjne zostało zawieszone postanowieniem Starosty Ż. z dnia [...]r.
Po jego podjęciu i po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Ż. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 104 i art. 97 § 2 kpa oraz art. 179 ust. 4 ustawy Prawo wodne utrzymał w mocy ("podtrzymał") swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że spór między stronami co do zapłaty należności za pobraną wodę powinien być rozstrzygnięty przez Sąd. Dopiero gdyby Sąd stwierdził nielegalny pobór wody przez J.W., a sprawa zaległych należności za pobór wody została skierowana do egzekucji komorniczej, możliwe byłoby odcięcie dopływu wody z sieci wodociągowej Spółki. Wskazano również na niedopełnienie prze Spółkę obowiązków wynikających z treści art. 8 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zdaniem organu orzekającego Spółka A nie przedstawiła też dokumentacji świadczącej o fakcie niepłacenia przez stronę za pobraną wodę.
Nadto stwierdził, że do czasu wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy w Ż., w sprawie z oskarżenia prywatnego o pomówienie o nielegalny pobór wody z wodociągu Spółki, nie można przesądzić, że J.W. naruszył statut i umowę zawartą ze Spółką.
W skardze do sądu Spółka A w J.D. wniosła o uchylenie obu omówionych wyżej decyzji Starosty Ż. oraz o obciążenie Starosty Ż. kosztami postępowania. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, iż w zaskarżonej decyzji nie wykazano, iż zakwestionowana przez Starostę Ż. uchwała Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia [...]. została podjęta z naruszeniem prawa, wprost przeciwnie, organ orzekający przyjął, że zachowane zostały formalnoprawne warunki jej wydania. Wbrew stanowisku Starosty istniały też merytoryczne przesłanki do podjęcia uchwały, a to w sytuacji gdy nastąpiło samowolne podłączenie do sieci wodociągowej Spółki nowo wybudowanego budynku przeznaczonego na aptekę i gabinet lekarski, należącego do K.S. Za podjęciem uchwały przemawiały też zaległości J.W. w opłatach za dostarczoną przez Spółkę wodę. Zwróciła też skarżąca uwagę, że zgodnie z treścią art. 179 ust. 2 Prawa wodnego mogło dojść do stwierdzenia nieważności uchwały a nie do jej uchylenia.
W odpowiedzi na skargę Starosta Ż. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i w ogólnym zarysie jego uzasadnienie. Powołując się na treść art. 179 ust. 4 Prawa wodnego stwierdził, iż nie jest zasadny zarzut co do niewłaściwej formy orzeczenia zawartego w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. uczestnicy postępowania K.S. i J.W. zaprzeczyli aby dokonali samowolnego podłączenia budynku przeznaczonego pod aptekę i przychodnię lekarską do sieci wodociągowej Spółki. Zaakcentowali też, iż mają prawo do korzystania z sieci tej Spółki, gdyż posiadają w niej udziały oraz opłacają rachunki za dostarczaną wodę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia nie narusza zdaniem Sądu obowiązującego prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że ocena sprzeczności z prawem w rozumieniu art. 179 ust. 2 Prawa wodnego objętej postępowaniem uchwały może być dokonana jedynie w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego w oparciu o który uchwała ta została podjęta, tj. istniejącego w dacie jej wydania. Skarżąca Spółka nie może się zatem powoływać dla uzasadnienia tej uchwały, na okoliczności (zaszłości), które zaistniały, czy też zostały wykazane, już po podjęciu tej uchwały. Zarówno w świetle treści § 2 stanowiącego uzasadnienie podjętej uchwały jak i w świetle treści ogłoszenia o zwołaniu w dniu [...]r.
Walnego Zgromadzenia Członków Spółki należy przyjąć, że uchwała ta została podjęta w związku z samowolnym podłączeniem przez J.W. i K.S. nowo wybudowanego budynku przeznaczonego na aptekę i przychodnię lekarską do sieci wodociągowej Spółki. Przedmiotowe ustalenie faktyczne nie zostało jednak również zdaniem Sądu należycie wykazane. W szczególności nie znajdowało ono zdaniem Sądu dostatecznego umotywowania w materiale dowodowym sprawy istniejącym w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały. W szczególności o samowolnym podłączeniu do sieci wodociągowej Spółki nie przesądza zdaniem Sądu treść powołanego w § 2 pkt 2 uchwały pisma J.W. z dnia [...]r., skierowanego do Zarządu skarżącej Spółki. Pomijając już okoliczność, że w piśmie tym jest jedynie mowa o zamontowaniu wodomierza, to z punktu widzenia wynikających ze Statutu Spółki obowiązków dla jej członków, a nadto z uwagi na treść art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm., zwanej dalej ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę) istotne znaczenie powinno mieć ewentualne nielegalne, tj. bez zgody Zarządu Spółki korzystanie z wodociągu, tj. nielegalny pobór wody.
O takim nielegalnym poborze wody treść powyższego pisma nie przesądza. Samo zainstalowanie wodomierza na przyłączu nie przesądza o korzystaniu z wodociągu. Materiał dowodowy, który został zgromadzony już po podjęciu spornej uchwały nie może tej uchwały uzasadnić. W dacie podejmowania uchwały objętej postępowaniem wątpliwości co do faktycznego nielegalnego podłączenia się do wodociągu Spółki, wynikały też chociażby z pism Zarządu Spółki do J.W. i K.S. z dnia [...]r., w którym przestrzega się adresatów pisma o konsekwencjach samowolnego podłączenia budynku do zasilania w wodę z rurociągu Spółki. W piśmie tym zawarto też warunki na jakich może dojść do tego podłączenia. Skoro pismo to Zarząd Spółki sformułował już po otrzymaniu m. in. w/w pisma J.W. z dnia [...]r., to oznacza to, iż nie rozumiał jego treści jako informującej Zarząd o dokonanym już podłączeniu, co przyjmuje się w § 2 pkt 2 uchwały i co stanowiło zasadniczą przesłankę jej podjęcia.
Z akt nie wynika aby przesłanką podjęcia uchwały było też opisane w odwołaniu Spółki z dnia [...]r. zdarzenie, związane z odmową odczytu stanu wody "z wodomierza znajdującego się w kotłowni, gdyż Pani S. nie dopełniła formalności, w celu uzyskania zezwolenia na podłączenie do sieci wodociągowej" (co mogłoby wskazywać, że pobór wody bez zgody Zarządu miał jednak miejsce), względnie fakty o jakich mowa w oświadczeniu z dnia [...]r. podpisanym przez E.J. i W.J. Z uchwały nie wynika także aby jedną z przyczyn jej podjęcia były zaległości za pobraną wodę. W sytuacji sporu co do istnienia takich należności spór ten powinien być wcześniej rozstrzygnięty na drodze postępowania sądowego. Nie zostało też wykazane aby zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę doręczono upomnienie w sprawie uregulowania zaległej opłaty. Nie było też wystarczające jedynie ogólne powołanie się w uchwale na naruszenie przez jej adresatów warunków § 7 - § 9 umowy o dostawę wody z dnia [...]r., bez jakiegokolwiek bliższego formułowania tych zarzutów. Naruszenie treści § 9 tej umowy przez J.W. i K.S. nie było zresztą możliwe.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów zasadne było przyjęcie, że sporna uchwała została podjęta sprzecznie z prawem i Statutem Spółki, a to z tego względu, iż nie zostały należycie wykazane, a tym bardzie uzasadnione podstawy jej podjęcia. Zgodnie zaś z treścią § 15 pkt 3 Statutu Spółki jej członkowie mają prawo do korzystania ze wspólnych urządzeń, maszyn oraz innych świadczeń Spółki w sposób określony przez Zarząd. Pozbawienie członka tych uprawnień w drodze uchwały Walnego Zgromadzenia na wniosek Zarządu Spółki (co było co do zasady dopuszczalne - w zw. z treścią § 28 pkt 1 lit. "f"), powinno być zatem należycie uzasadnione, czemu kwestionowana uchwała nie czyniła zadość.
Uchylenie jej w trybie nadzoru znajdowało zatem uzasadnienie w treści art. 179 ust. 2 Prawa wodnego. W związku z treścią tego przepisu zasadne jest przy tym zdaniem Sądu stanowisko skarżącej Spółki, że w takiej sytuacji organ nadzoru powinien stwierdzić jej nieważność. Niewątpliwie użycie w ust. 4 art. 179 Prawa wodnego sformułowania "uchylona" może budzić w tym względzie pewne wątpliwości i takie tworzenie prawa nie powinno mieć miejsca, ale o właściwej treści rozstrzygnięcia przesądza w tym wypadku jednoznaczna co do literalnego brzmienia treść ustępu 2, zawierająca wyczerpującą regulację zarówno przesłanek jak i formy i treści orzeczenia podejmowanego przez organ nadzoru. Należy zatem przyjąć, że "uchylenie" o jakim mowa w ustępie 4 oznacza tylko wyeliminowanie uchwały z obrotu prawnego, ale następuje to zgodnie z ust. 2 przez stwierdzenie nieważności uchwały.
Uchybienie to nie mogło mieć jednak zdaniem Sądu wpływu na wynik sprawy. Nadto uwzględnienie w tym względzie zarzutu skarżącej Spółki oznaczałoby w istocie orzeczenie na jej niekorzyść, prowadziłoby bowiem w praktyce do stwierdzenia nieważności uchwały.
Sąd nie podziela natomiast zajętego w uzasadnionej decyzji stanowiska, że do czasu wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy w Ż. w przedmiocie pomówienia o nielegalny pobór wody nie było możliwe stwierdzenie, iż adresaci kwestionowanej uchwały naruszyli Statut i umowę. Bez jakiejkolwiek analizy prawnej, a zwłaszcza analizy treści art. 164 ust. 3 Prawa wodnego i art. 1, art. 3, art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przyjął też organ nadzoru, że w sprawie ma zastosowanie treść art. 8 ust. 2 i 3 tej ostatniej ustawy (pomijając już okoliczność czy istotnie adresaci uchwały są pozbawieni dostępu do innego źródła wody, co akcentował przedstawiciel skarżącej Spółki na rozprawie sądowej z dnia 16 grudnia 2005 r.). Uchybienia te nie mogły mieć jednak wpływu na wynik sprawy, skoro z omówionych wyżej względów, istniały inne przesłanki do wyeliminowania kwestionowanej uchwały w trybie nadzoru.
Z tych wszystkich względów skarga jako zdaniem Sądu nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy p.p.s.a.
Orzeczenie Sądu nie pozbawia oczywiście Spółki prawa do ponownego podjęcia uchwały w kwestionowanym przedmiocie. Uchwała taka powinna być jednak oparta na prawidłowo zgromadzonym i należycie przeanalizowanym oraz omówionym materiale dowodowym. Powinny wynikać z niego w należyty sposób, określone w statucie przesłanki, do podjęcia takiej uchwały. Tylko wówczas nie będzie ona sprzeczna z obowiązującym prawem.
SW