Uzasadnienie
W dniach od [...] r. do [...] r. inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy: "A". Wskazana powyżej kontrola odbyła się na podstawie upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] i została poprzedzona zawiadomieniem przedsiębiorcy o zamiarze jej podjęcia, doręczonym przedsiębiorcy w dniu [...] r. Na wniosek kontrolowanego czynności kontrolne przeprowadzono w siedzibie organu kontroli. Kontrolą zostało objęte przestrzeganie przez ww. przedsiębiorcę w ramach działalności gospodarczej w zakresie przewozów drogowych ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ustawy (t.j.: Dz. U. 2007, Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych, a także przestrzeganie przez przedsiębiorcę regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach:
Rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. 2004, Nr 92, poz. 879 z późn. zm.),
Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 P.0008-0021 ze zm.).
Na podstawie analizy okazanych przez przedsiębiorcę i pobranych do kontroli dokumentów oraz w oparciu o zgromadzony w toku kontroli materiał dowodowy organ stwierdził naruszenia, które znalazły odzwierciedlenie w wykazie naruszeń załączonym do protokołu kontroli z dnia [...] r. Przekazując kontrolowanemu ww. protokół organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, wzywając stronę do ustosunkowania się do poszczególnych naruszeń.
Postępowanie administracyjne zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] r. decyzji nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] r. zaskarżona decyzja ustała uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiocie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu koniecznym jest ustalenie kto, w jakim czasie i w jakiej formie aktywności nie zobrazował tego na wykresówce.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, w ramach którego organ I instancji przeprowadził dowód z zeznań kierowców, których mogło dotyczyć ww. naruszenie, decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1 i 3 oraz art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości:
12.200 zł z tytułu przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut zgodnie z lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, 200 zł z tytułu nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu - za każdy dzień z zgodnie z lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, 1.800 zł z tytułu braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: miejsca lub daty początkowej użytkowania wykresówki oraz miejsca lub daty końcowej używania wykresówki zgodnie z lp. 6.3.6 pkt 3 i 4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Jednocześnie organ umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - lp. 6.3.7 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym.
Suma kar pieniężnych wyniosła [...] zł.
W szczegółowym uzasadnieniu organ I instancji zrelacjonował wyniki kontroli oraz przytoczył obowiązujący stan prawny. Organ podkreślił nadto, że nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 92 lit. b oraz 92 lit c ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej J.O. reprezentowany przez B.Z., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości lub w części w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., lub o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji przez organ I instancji w oparciu o art. 132 § 1 k.p.a.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a..
W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu:.
przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: miejsca lub daty początkowej używania wykresówki, braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: miejsca lub daty końcowej używania wykresówki, nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu.
Jednocześnie organ umorzył postępowanie administracyjne w zakresie naruszenia określonego w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W obszernym uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego i wskazał odnoszące się do sprawy przepisy prawa. Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) wskazał, iż zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych w postaci wykresówki kierowcy J.C., że kierowca w dniach od [...] r. do [...] wielokrotnie przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy (organ wskazał szczegółowo konkretne daty i godziny oraz minuty, o które czas prowadzenia pojazdu został przekroczony). W powyższych okresach kierowca nie odebrał wymaganej przepisami rozporządzenia nr 561/2006 (WE) przerwy minimum 45 minutowej lub przerwy dzielonej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Także w odniesieniu do kierowcy J.M. zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wykresówki, że kierowca dnia [...] r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o [...] r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 37 minut. Również ten kierowca w powyższych datach nie odebrał wymaganej przepisami rozporządzenia nr 561/2006 (WE) przerwy, a podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Organ odwoławczy stwierdził, iż wskazane naruszenia czasu pracy zostały popełnione w [...] r. Przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy było sankcjonowane przez przepis lp. 10.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W dniu stwierdzenia naruszeń w protokole kontroli obowiązywały od dnia 1 stycznia 2012 r. nowe przepisy ustawy o transporcie drogowym, które sankcjonowały skrócenie czasu dziennego odpoczynku pod lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wysokość i sposób obliczania kar nie uległ zmianie w stosunku do sankcji określonych w przepisie lp. 10.3 poprzedniego nieobowiązującego już załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
W związku z powyższym z uwagi na tożsamość sankcji za ww. naruszenie obowiązującej w chwili ich popełnienia oraz w dacie ich stwierdzenia w protokole kontroli zasadnym jest nałożenie na przedsiębiorcę kar pieniężnych z tytułu lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w łącznej wysokości 12.400 złotych.
Odnośnie naruszenia polegającego na nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu (lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) organ stwierdził, iż stosownie do art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Konsekwencją powyższego rozwiązania jest treść: lp.
6. 3. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 - godzinnego okresu karą pieniężną w wysokości 200 złotych lecz nie więcej niż 2000 złotych za każdy dzień.
Organ odwoławczy zważył, że kierowca J.M. w dniu [...] r. o godzinie [...] zakończył używanie pierwszej wykresówki w pojeździe o nr rej. [...], a następnie o godzinie [...] tego samego dnia rozpoczął używanie kolejnej wykresówki w pojeździe o nr rej. [...] Popełniono w ten sposób naruszenie polegające na nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu. Awaria układu elektrycznego w pojeździe o nr rej. [...] nie jest uzasadnionym powodem użycia drugiej wykresówki, gdyż pierwszą można było użyć w pojeździe o nr rej. SH64196.Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna, zdaniem organu, wynieść 200 złotych.
Odnośnie naruszenia polegającego na braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów - miejsca lub daty początkowej używania wykresówki (lp. 6.3.6.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 15 ust. 5 lit. b Rozporządzenia Rady EWG Nr 3821/85 każdy członek załogi pojazdu nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje: datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść: lp. 6.3.6.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonują brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów miejsca lub daty początkowej używania wykresówki karą pieniężną w wysokości 50 złotych za każdy brakujący element. Organ odwoławczy zważył, że podczas kontroli okazano wykresówki kierowcy J.C. z dni: [...] r., które nie zawierały daty początkowej używania wykresówki tj. daty roku, w którym wykresówka była używana. Naruszenie dotyczy łącznie [...] wykresówek.
Organ odwoławczy wskazał, że naruszenie dotyczy wykresówek użytkowanych przez kierowcę w [...] r. Obowiązujący do dnia [...] r. tekst załącznika do ustawy o transporcie drogowym także sankcjonował powyższe naruszenie jednakże karą pieniężną w niższej wysokości tj. do kwoty maksymalnie 500 złotych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt P 36/12 odnoszącym się do zgodności z Konstytucją art. 10 ustawy zmieniającej ustawę o transporcie drogowym z dnia 16 września 2011 r. wskazał, iż powyższy przepis w brzmieniu nadanym wyżej powołaną ustawą z 16 września 2011 r., przewidującym wyższe kary pieniężne niż kary przewidziane w przepisach obowiązujących w chwili wystąpienia zdarzenia powodującego odpowiedzialność administracyjną, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W związku z powyższym w sprawie należy określić maksymalną kwotę sankcji za omawiane naruszenie nie wyższą niż wynikającą z przepisów obowiązujących w chwili popełnienia naruszenia tj. lp. 11.4 pkt 7 lit. c nie obowiązującego już załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Kara pieniężna za wyżej omawiane naruszenie wynosi zatem 500 złotych.
Analogicznie organ odniósł się do naruszenia polegającego na: braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów - miejsca lub daty końcowej używania wykresówki - za brak każdej danej; lp. 6.3.6.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy zważył bowiem, że podczas kontroli okazano wykresówki kierowcy J.C. z dni: [...] r., które nie zawierały daty końcowej (roku) używania wykresówki. Powyższy brak dotyczy również wykresówki R.C. z dnia [...] r. Naruszenie dotyczy łącznie [...] wykresówek. Także i za wymienione naruszenia kara pieniężna wynosi 500 złotych.
Odnośnie naruszenia wskazanego w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony sprawie nie potwierdza wystąpienia naruszenia, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie.
Organ wskazał, że łączna kwota kar pieniężnych za wszystkie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego popełnione przez przedsiębiorcę ulega zmianie w stosunku do kwoty określonej przez organ I instancji z uwagi na konieczność zmiany wysokości kar za naruszenia lp. 6.3.6.3. i lp. 6.3.6.4. z uwagi na ich popełnienie w 2011 r. i wynosi 13.600 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe zasadne jest uchylenie decyzji organu I instancji w całości i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony podniesionych w odwołaniu organ II instancji zważył, iż są niezasadne w całości i nie mogą zostać uwzględnione. Podczas ponownego postępowania prowadzonego w sprawie pełnomocnik strony nie składał żadnych wniosków dowodowych co do wykazania istnienia nowych okoliczności w sprawie, ograniczając się do uczestnictwa w przesłuchaniach świadków oraz zapoznania się z aktami sprawy dnia [...] r. Nadto fakt, iż w uzasadnieniu decyzji w części dotyczącej naruszenia lp. 5.2 organ I instancji odniósł się do pisma przesłanego przez stronę w poprzednim postępowaniu nie oznacza wbrew twierdzeniom pełnomocnika, iż zaniechał powtórnej analizy wykresówek kierowców, tylko że pełnomocnik w ponownym postępowaniu żadnych wniosków dowodowych co do naruszeń norm czasu pracy nie zgłaszał.
Organ odwoławczy podkreślił, że analiza wykresówek potwierdziła ustalenia organu I instancji. Kierowcy J.C. i J.M. nie wykonywali prawidłowych przerw w jeździe, zarówno pełnych jak i dzielonych wg. zasady przerwa minimum 15 minutowa i przerwa minimum 30 minutowa. Wysoka częstotliwość występowania krótkich okresów jazdy, a przede wszystkim rejestrowanie w tym czasie przez tachograf przebycia przez pojazd odcinka drogi (przez automatyczny wykres drogi tzw. "sierżanty") bezspornie wskazuje, że w okresach, w których organ I instancji stwierdził naruszenie, pojazdy przemieszczały się wykonując przewozy drogowe, a nie jak sugeruje strona następowały skoki rysików tachografu wskutek włączenia urządzeń elektrycznych. Wykresówki bezspornie dowodzą faktu popełnienia naruszeń, a w związku z tym zgodnie z art. 78 § 2 k.p.a. organ I instancji zasadnie nie przesłuchał kierowców na okoliczność wyżej omawianego naruszenia, gdyż fakt jego popełnienia wynikał wprost z analizy używanych przez nich wykresówek.
Odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ II instancji podkreślił, że wskazanie roku, w którym dana wykresówka była używana ma kluczowe znaczenie dla określenia okresu kontroli prowadzonych przez służby kontrolne oraz przebiegu okresu aktywności kierowcy. Należy również wskazać, że wykresówki zawierają wystarczająca ilość miejsca na wpisanie roku gdyż przedsiębiorca podczas kontroli przedstawił wykresówki tych samych kierowców wypełnione w sposób prawidłowy.
Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 81, art. 80 i art. 77 k.p.a., organ II instancji stwierdził, iż jest on bezpodstawny. Wskazał nadto, że przedstawione przez przedsiębiorcę podczas kontroli i w trakcie postępowania administracyjnego dokumenty nie potwierdzają by organizacja i dyscyplina pracy w przedsiębiorstwie spełniała przesłanki określone w art. 92b ustawy o transporcie drogowym. Nie przedstawiono bowiem takich dokumentów jak np. listy przewozowe, zlecenia spedycyjne, transportowe, które potwierdzałyby, iż kierowcy wykonując przewozy ładunków w ramach działalności gospodarczej przedsiębiorcy mieli tak organizowany czas pracy, że nie mogło dochodzić z przyczyn leżących po stronie odwołującego się do naruszeń czasu pracy. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek wskazujących konieczność zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
Pismem z dnia [...] r. przedsiębiorca J.O., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji domagając się jej uchylenia. Decyzja, jak stwierdził, narusza jego interes prawny poprzez błędną ocenę stanu faktycznego i prawnego, w rezultacie bezpodstawnie stwierdzając zaistnienie przesłanek uzasadniających nałożenie kary pieniężnej określonej w ustawie o transporcie drogowym. Jednocześnie zarzucił zaskarżonej decyzji przyjęcie dowolnej, nieobiektywnej i stronniczej interpretacji przepisów tejże ustawy.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ całkowicie zignorował wnioski strony ograniczając tym samym jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Nadto przy opisie naruszenia dotyczącego przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, organ stwierdził, iż powtórnie przeanalizował materiał dowodowy. Tymczasem w uzasadnieniu opisującym ostatnie z ujętych w decyzji naruszeń organ zaprzecza sam sobie. Formułuje twierdzenie, iż z chwilą przekazania pełnomocnikowi strony protokołu, zakończył postępowanie kontrolne, a w ramach tego postępowania również analizę czasu pracy kierowcy. Wynika z tego, iż organ w rzeczywistości nie analizował powtórnie opisanych w protokole naruszeń. Zdumiewającym, w odczuciu skarżącego, jest fakt nieodniesienia się organu, do brzmienia obowiązujących przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy, przywoływanych przez pełnomocnika strony, a mających podstawowe znaczenie przy ustalaniu czy opisane w protokole naruszenia miały miejsce.
Wobec wyraźnego przepisu art. 7 Rozporządzenia 561/06, dopuszczającego wykonywanie przerw trwających co najmniej 15 i 30 minut, większość naruszeń należałoby uznać za bezzasadne lub stwierdzone niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Zaskoczeniem dla skarżącego jest również fakt nieuwzględnienia przez kontrolującego dyspozycji zawartych w wytycznych Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 czerwca 2009 r. Na stronie 42 w opisie punktu 19 znajduje się zapis: Powyżej określone sytuacje trzeba natomiast odróżnić od przypadków, gdy na wykresówce z urządzenia rejestrującego (...analogowego...) w trakcie odbierania przez kierowcę przerwy lub odpoczynku został dokonany zapis wskazujący na ich przerwanie. W praktyce zdarzają się bowiem sytuacje, gdy na wykresówce pojawia się nieznaczny (nie przekraczający 1 minuty) jednorazowy zapis w wykresie dotyczącym prędkości pojazdu lub aktywności kierowcy, które mogą być spowodowane wszelkiego rodzaju aktywnością kierowcy w pojeździe, np. uruchomieniem dodatkowych urządzeń elektrycznych.
Kierowca jednak faktycznie nie przerywa wypoczynku. O ile zatem nie zostanie dokonany na wykresówce zapis wskazujący na przebycie pojazdem jakiejkolwiek drogi, a kierowca zezna, iż nie doszło do przerwania odpoczynku (nie prowadził pojazdu i nie wykonywał żadnej innej pracy), wówczas należy przyjąć, iż sytuacja taka nie miała miejsca. Wobec braku rzetelności prowadzonego postępowania, żaden z kierowców nie został nawet przesłuchany w charakterze świadka, na okoliczność popełnienia zarzucanych im naruszeń, dotyczących przekroczenia czasu jazdy ciągłej, co w świetle przywołanego cytatu w znacznej większości spowodowałoby umorzenie postępowania w tym zakresie.
Skarżący podkreślił nadto, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 lit. j) rozporządzenia 561/2006 WE "czas prowadzenia pojazdu" oznacza czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenia rejestrujące określone w załącznikach I i IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 lub ręcznie, zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85.
Należy wyraźnie rozróżnić "czas prowadzenia pojazdu" od "okresu prowadzenia pojazdu", który oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od chwili rozpoczęcia przez kierowcę prowadzenia pojazdu po okresie odpoczynku lub przerwie do momentu rozpoczęcia okresu odpoczynku lub przerwy. Okres prowadzenia pojazdu może być ciągły lub przerywany. W art. 7 rozporządzenia 561/2006 WE jest mowa o "okresie prowadzenia pojazdu" i odnosi się on do odcinków 4,5 godzinnych. Tak więc normy określające wysokość sankcji odnoszących się do art. 7 rozporządzenia 561/2006 WE błędnie odwołują się do "czasu prowadzenia pojazdu" zamiast do "okresu prowadzenia pojazdu" i nakładanie kar pieniężnych z tego tytułu, w oparciu o niezgodnie z definicją zawartą w ww. rozporządzeniu sformułowaną treść naruszenia w załączniku do ustawy, nie powinno mieć miejsca.
Skarżący wskazał nadto, że kara pieniężna nakładana może być jedynie za brak daty na wykresówce, a nie jej co najwyżej niewłaściwe zapisanie. W niniejszym przypadku fakt wpisania dat na wykresówkach nie budzi żadnych wątpliwości, wobec czego zarzut ich braku na wykresówkach, oparty na ich rzekomo niewłaściwym wpisaniu, jest bezzasadny.
Organ w decyzji nie odniósł się nadto, zdaniem skarżącego, do zawartego w ostatnim zdaniu odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, wniosku dotyczącego osobistego obejrzenia oryginałów wykresówek oraz odczytania, przeliczenia i zweryfikowania naruszeń stwierdzonych w protokole, przed zakończeniem w tym przypadku już ponownego postępowania. Tym samym organ naruszył art. 77 § 1 i 81 k.p.a., co podważa ważność wydanej przezeń decyzji. W końcowej części uzasadnienia decyzji organ autorytatywnie stwierdził nadto brak właściwej organizacji pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych i umożliwiających przestrzeganie przez kierowców przepisów, bez przeprowadzania właściwego postępowania na poparcie takiego stwierdzenia, odmawiając jednocześnie stronie prawa do zastosowania art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, nie wzywając nawet o przedstawienie dowodów na okoliczność spełniania dyspozycji tych przepisów, co skutkuje nieważnością wydanej decyzji.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto odpowiadając na zarzuty strony organ odwoławczy wskazał orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślające, że okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody wykazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Organ wskazuje, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza spełnienia przez przedsiębiorcę wymogów określonych w art. 92b ustawy o transporcie drogowym. Należy wskazać, że liczba naruszeń, a także ich rozmiar wykluczają tezę, że wynikały one z okoliczności niezależnych od skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga musiała zostać uwzględniona, aczkolwiek tylko jednej oceny organu Sąd nie podziela. Za w pełni udowodnione Sąd traktuje bowiem wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji naruszenia przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy i nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu. Okoliczności dopuszczenia się wymienionych naruszeń zostały przez organ jednoznacznie ustalone, udokumentowane i uzasadnione, a kara została w tej mierze właściwie obliczona. Przeprowadzona przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy analiza wykresówek potwierdziła bowiem iż kierowcy J.C. i J.M. nie wykonywali prawidłowych przerw w jeździe, zarówno pełnych jak i dzielonych wg. zasady przerwa minimum 15 minutowa i przerwa minimum 30 minutowa.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, notabene jedynie ogólnie polemizującego z ustaleniami organu bez wskazania jakichkolwiek w tej mierze przeciwdowodów, wysoka częstotliwość występowania krótkich okresów jazdy a przede wszystkim rejestrowanie w tym czasie przez tachograf przebycia przez pojazd krótkiego odcinka drogi przez automatyczny wykres drogi bezspornie wskazuje, że w okresach, w których organy stwierdziły naruszenie, pojazdy przemieszczały się wykonując przewozy drogowe, a nie jak gołosłownie sugeruje strona mogły to być jedynie skoki rysików tachografu wskutek włączenia urządzeń elektrycznych. Zgodzić się zatem należy z twierdzeniem organu, iż Wytyczne Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie dotyczą przypadków, które strona kwestionuje w odwołaniu i skardze. Analiza wykresówek wykazała bowiem, że nie dochodziło do krótkich skoków rysika tachografu wskutek zmiany napięcia elektrycznego, lecz wykonywania w tym czasie przejazdów.
Bez znaczenia prawnego są w tej mierze zarzuty skarżącego wobec nieprawidłowych jego zdaniem sformułowań zawartych w ustawowej definicji naruszenia odwołującej się do "czasu prowadzenia pojazdu" zamiast do "okresu prowadzenia pojazdu"
Podzielić należy też twierdzenie organu, iż skoro wykresówki bezspornie dowodzą faktu popełnienia naruszeń, to zgodnie z art. 78 § 2 k.p.a. organ I instancji zasadnie nie przesłuchał kierowców na okoliczność wyżej omawianego naruszenia, gdyż fakt jego popełnienia wynikał wprost z analizy używanych przez nich wykresówek.
Bezsporne jest też, niekwestionowane zresztą w skardze, posłużenie się przez kierowcę w dniu [...] r. dwiema wykresówkami w ciągu tego samego okresu.
Słusznie nadto, zdaniem Sądu, organ II instancji wskazuje, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza też spełnienia przez przedsiębiorcę wymogów określonych w art. 92b ustawy o transporcie drogowym.
Należy w tej mierze podzielić w pełni przekonanie organu II instancji, że liczba naruszeń a także ich rozmiar wyklucza tezę, że wynikały one z okoliczności niezależnych od skarżącego. Skarżący nie wskazał zresztą żadnych okoliczności odnoszących się do przywołanych powyżej artykułów kwestionując sam fakt dopuszczenia się przez kierowców naruszeń, które to naruszenia zdaniem skarżącego nie miały miejsca. Podkreślenia zatem wymaga, co trafnie ujął organ w odpowiedzi na skargę, że stosownie do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006.
Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Obowiązkiem przedsiębiorcy jako profesjonalisty jest prawidłowe zabezpieczenie, zorganizowanie zadania przewozowego, a następnie jego właściwa kontrola.
Wskazane wyżej kwestie organ rozstrzygnął zdaniem składu orzekającego poprawnie, prawidłowo też umorzył postępowanie w odniesieniu do niewykazanego w materiale dowodowym naruszenia określonego w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie.
Nie można też podzielić zarzutów skarżącego co do jego zdaniem naruszenia art. 10 k.p.a., a także 7, 77 i nast. k.p.a. Zarówno w postępowaniu "pierwotnym" jak i ponownym, prowadzonym po uchyleniu decyzji z dnia [...] r., skarżący miał zapewniony udział w postępowaniu i tylko od jego aktywności zależało jak z możliwości tej skorzysta. W trakcie ponownego postępowania prowadzonego w sprawie pełnomocnik strony nie złożył żadnych wniosków dowodowych co do wykazania istnienia nowych okoliczności w sprawie, ograniczając się do uczestnictwa w przesłuchaniach świadków oraz zapoznania się z aktami sprawy dnia [...] r. Organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego czyniąc zadość, zdaniem Sądu, obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Sąd podziela natomiast zarzut skargi co do naruszenia przez organ prawa materialnego poprzez uznanie, iż wpisanie na wykresówkach daty początkowej i końcowej bez wskazania roku oznacza brak daty w rozumieniu załącznika nr 3 do ustawy. Zdaniem Sądu, brak wskazania roku choć niewątpliwie dowodzi niestaranności kierowcy i nieprawidłowości w wypełnianiu wykresówki, trudno jednak uznać za tożsamy z brakiem daty początkowej lub końcowej, a tylko o takich naruszeniach (nie zaś o niekompletnych wpisach) mowa w lp.6.3.63 i 6.3.6.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Przez brak ten, jak się wydaje, należy bowiem rozumieć bądź to niedokonanie w tej mierze przez kierowcę jakiegokolwiek wpisu, bądź też dokonanie go w sposób uniemożliwiający identyfikację daty.
Nie można natomiast uznać za brak daty takiego jej zapisania, które wprawdzie nie jest kompletne i ewidentnie nie jest prawidłowe, nie przysparza jednak trudności w przyporządkowaniu owego wpisu do konkretnego dnia. Wskazać zatem w tym miejscu trzeba, że zarówno z protokołu kontroli, jak też z uzasadnień decyzji obu organów jednoznacznie wynika w jakich datach (z podaniem roku) kierowca dokonał wadliwych wpisów co dowodzi, że organy nie miały najmniejszych problemów z oceną, iż chodzi o rok [...] Zdaniem Sądu w tej części postępowanie winno było zatem zostać przez organ II instancji umorzone.
Na marginesie zauważyć warto, że z akt sprawy nie wynika by przedsiębiorca zwrócił uwagę kierowcom na niewłaściwość wypełniania wykresówki i podjął starania w celu doprowadzenia do wpisywania dat pełnych.
Pomimo, iż Sąd zakwestionował jedynie ustalenia co do naruszeń wskazanych w lp.6.36.3. i 6.3.6.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i uznanie przez organ, że data bez wskazania roku jest tożsama z brakiem daty, akceptując jednocześnie co do meritum pozostałą część rozstrzygnięcia organu II instancji, z uwagi na sposób sformułowania przez organ odwoławczy osnowy niemożliwym było uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie w zakwestionowanej części. Osnowa decyzji nie wskazuje bowiem kar za poszczególne naruszenia (widnieją one dopiero w uzasadnieniu), a jedynie podaje karę łączną, która z uwagi na konieczność umorzenia postępowania w części dotyczącej lp.6.3 i 6.4. załącznika nr 3 będzie musiała być przeliczona i podana w nowej kwocie.
W ramach ponownie prowadzonego przez organ II instancji postępowania koniecznym będzie zatem uwzględnienie powyższych uwag, a następnie podjęcie właściwego, należycie uzasadnionego rozstrzygnięcia.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 408,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a.