Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 lutego 2011 r. J. D. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony w sprawie o sygnaturze II SA/Gl 50/11 ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak: [...] W uzasadnieniu wniosku podnosi, iż brał osobiście udział w postępowaniu przed organami administracyjnymi I i II instancji we własnym interesie.
Jednocześnie we wniosku zawarł kilka zarzutów wobec organów orzekających w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje
Stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zgodnie z art. 32 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), są skarżący oraz organ, którego działanie zaskarżono. Krąg ten doznaje rozszerzenia w oparciu o przepisy art. 33 § 1 i 2 ustawy. W postępowaniu uczestniczą na prawach strony osoby, które brały udział w postępowaniu administracyjnym, nie wniosły skargi, ale wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Osobom tym status uczestnika przysługuje z mocy prawa (uczestnicy obligatoryjni) z chwilą wszczęcia postępowania sądowego. Udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić m. in. również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego (uczestnicy fakultatywni). Warunkiem dopuszczenia osoby do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 ustawy, jest złożenie wniosku w trakcie trwania postępowania sądowego.
Wnioskodawca wywodzi swój status uczestnika na prawach strony z faktu uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy administracji publicznej w sprawie stanowiącej przedmiot skargi. Jak wynika z akt postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. podejmując decyzję z dnia [...] r. znak: [...] w sprawie nakazu podjęcia przez sprawcę samowoli budowlanej - B. K., określonych czynności niezbędnych do doprowadzenia ogrodzeń zlokalizowanych na działce nr 30 km. 53 przy ul. [...] w D. odmówił uznania J. D. za stronę postępowania, co wyraźnie zaznaczono w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Wnioskodawca, prowadząc działalność (kancelarię notarialną) w lokalu położonym na działce sąsiedniej - nr [...] km. [...], nie miał interesu prawnego w rozpatrywanej sprawie. Miał jedynie interes faktyczny, bowiem przedmiotowe ogrodzenie zostało zainstalowane na chodniku stanowiącym drogę dojścia do lokalu, w którym prowadzi działalność, utrudniając komunikację.
Przed organem instancji J. D. występował jako pełnomocnik J. D. – współwłaściciela działki nr [...] km. [...], stąd decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. została mu doręczona ze wskazaniem jego roli jako reprezentanta strony postępowania – J. D. Wobec tego, skoro wynik sprawy nie dotyczy jego interesu prawnego, wnioskodawca nie należy do kręgu osób określonych w art. 33 § 1 p.p.s.a. i tym samym nie uzyskał z mocy prawa statusu uczestnika na prawach strony w postępowaniu sądowo administracyjnym. Z tych samych względów brak jest podstaw do tego, aby dopuścić go do udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. (jako uczestnika fakultatywnego), bowiem wynik tego postępowania nie dotyczy jego interesu prawnego
Status uczestnika może być przyznany tylko osobie, której interesu prawnego dotyczy postępowanie sądowe. Interes prawny powinien znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/85, niepubl.). W ocenie Sądu, w prawie materialnym administracyjnym nie ma takiego przepisu, z którego osoba dysponująca prawami obligacyjnymi wobec nieruchomości mogłaby wywodzić swój interes prawny w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej, dokonanej na działce sąsiadującej z nieruchomością, na której prawa te wykonuje.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 33 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia