Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) orzekł o obowiązku przywrócenia przez B. G. pasa drogowego ul. [...] do stanu pierwotnego poprzez likwidację tymczasowego kiosku handlowego z odzieżą ustawionego przy przejściu podziemnym dla pieszych, w ciągu ul. [...], na działce nr [...], w terminie do 31 marca 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że B. G. nie posiada zezwolenia Miejskiego Zarządu Dróg na zajęcie pasa drogowego na ustawienie kiosku handlowego. Nawet zresztą gdyby zwróciła się o takie zezwolenie to organ by go nie udzielił albowiem na wniosek Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej Urząd Miejski Wydział Urbanistyki i Architektury prowadzi postępowanie zmierzające do wydania decyzji zmieniającej sposób użytkowania lokalu użytkowego usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego na dwa lokale mieszkaniowe.
Usytuowany zaś przy ul. [...] na działce drogowej nr [...] kiosk znajduje się w odległości 2- 2,5 m od okien projektowanych pomieszczeń mieszkalnych. Jego wysokość pokrywa się z górną krawędzią okien na parterze budynku. Ograniczają one dostęp świata dziennego do przyszłych pomieszczeń mieszkalnych.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji B. G. opisała przebieg wieloletnich starań o ustawienie kiosku na miejscu dziewiątym, które w jej przypadku było cyt. "prawne" co zmusiło ją w konsekwencji do ustawienia kiosku na miejscu pierwszym cyt. "nieprawnym" które to miejsce obecnie "jest jej zabierane". Strona podkreśliła, iż dopomina się o zwrot "miejsca dziewiątego".
W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. Zdaniem organu odwoławczego argumentacja Strony nie może wpłynąć na decyzję jaka musi być wydana, nie ma bowiem związku z ustawowymi przesłankami opartej na art. 36 ustawy o drogach publicznych decyzji nakazującej przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego. Strona nie posiada bowiem zezwolenia na zajęcia pasa drogowego, a ostatnie otrzymane z dnia 22 marca 2010 r. zezwalało na zajęcie pasa drogowego jedynie do dnia 30 kwietnia 2010 r. Żadnego pisma datowanego na dzień 23 marca 2010 r. w aktach I instancji nie ma, jest natomiast z 23 lutego 2010 r. o nic konkretnego nie wnioskujące, a stawiające swoiste "zarzuty" dotyczące przeszłości. Podobnie pismo z 19 kwietnia 2010 r. nie określa wyraźnie żądania poza zwrotem "Proszę nadal o dzierżawę mojego kiosku".
Nie jest to więc wniosek o zajęcie pasa drogowego i jako taki rozpatrzony nie został. Żaden z argumentów odwołania nie wskazuje na otrzymanie zezwoleń późniejszych, ewidentnym jest więc zajmowanie pasa bez zezwolenia zarządcy drogi. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że cyt. "Poza sprawą obecną pozostaje możliwość nałożenia kary przewidzianej przez art. 40 ust. 12 pkt 1 lub 2 ustawy o drogach publicznych. Ponieważ jest to 10-krotność opłat, w interesie Strony wydaje się szybkie usunięcie kiosku".
Pismem z nieznanej daty B. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Katowicach skargę na ww. decyzję Kolegium. W uzasadnieniu B. G. opisała przebieg wieloletnich starań o ustawienie kiosku na miejscu dziewiątym, które w jej przypadku było cyt. "prawne" co zmusiło ją w konsekwencji do ustawienia kiosku na miejscu pierwszym cyt. "nieprawnym", które to miejsce obecnie "jest jej zabierane". Strona podkreśliła, iż dopomina się o zwrot "miejsca dziewiątego".
Skarga została wniesiona w terminie.
Dodatkowym pismem procesowym z dnia 5 sierpnia 2011 r. skarżąca zwróciła się do Sądu m.in. o przydzielenie jej innego miejsca niż użytkowane ostatnio. Miejsce pierwsze będące przedmiotem zaskarżonych decyzji usytuowane jest bowiem tak, że posadowiony tam kiosk zasłania okna budynku mieszkalnego. Nadto obok znajduje się parking, który uniemożliwia wywieszenie towaru.
Z kolei pismem procesowym z dnia 21 marca 2012 r. skarżąca, działając poprzez pełnomocnika W. G., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium albowiem wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 1526/00 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów w przedmiocie zabudowy i zagospodarowania terenu. Zarzuca też nieprawidłowości w postępowaniu organów podkreślając, że miejsce dziewiąte zostało rodzinie cyt. "ukradzione".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji. Organ wskazał nadto, że przedmiotem tak postępowania przed Kolegium, jak i wcześniejszego postępowania organu I instancji było usunięcie z pasa drogowego ul. [...] w B. kiosku położonego najbliżej przejścia podziemnego do ul. [...]. Tymczasem B. G. opisuje swoje bezskuteczne starania o uzyskanie zgody na umiejscowienie kiosku "na dziewiątym miejscu" tj. znacznie dalej od przejścia podziemnego, tyle iż w pasie drogowym tej samej ulicy [...] (dz. [...]). Ponieważ ten "dziewiąty kiosk" nie był przedmiotem obecnego postępowania przed Kolegium zdaniem organu warto jedynie wskazać, iż B. G. nigdy nie otrzymała zgody kogokolwiek na zajęcie pod kiosk miejsca określonego, jako dziewiąte, ani w sensie zgody cywilnej na "dzierżawę terenu", ani decyzji Prezydenta Miasta B. (upoważnionego Dyrektora MZD) o zgodzie na zajęcie tego ("dziewiątego") miejsca w pasie drogi gminnej.
Powyższe nie mogło i tak mieć wpływu na sprawę niniejszą bowiem B. G. kiosk handlowy ustawiła w miejscu pierwszym licząc od przejścia podziemnego do ul. [...] a ostatnie zezwolenie dotyczyło zajęcia pasa drogowego do dnia 30 kwietnia 2010 r.
Kolegium podkreśliło nadto, że od września 2009 r. trwała wewnętrzna (dla Gminy B.) procedura dotycząca konieczności usunięcia kilku kiosków z pasa drogowego ulicy [...] co związane jest z zamiarem zmiany sposobu użytkowania lokali w budynku przy ul. [...]. Przyczyna dla jakiej Dyrektor MZD zażądał usunięcia kiosków z terenu gminnego tej działki drogowej ulicy [...] jest jednak formalnie bez znaczenia, bowiem zawsze zarządca drogi może nie udzielić zezwolenia na zajmowanie (tu: dalsze, na kolejny okres) pasa drogi publicznej. To, iż ustalenia wewnętrzne trwały dość długo nie rodziło dla B. G. strat, a przeciwnie wydłużyło okres korzystania z pasa drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 40 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa, dotyczy:
- 1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
- 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
- 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
- 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Stosownie zaś do art. 36 zd. 1 przywołanej ustawy (zd. 2 nie odnosi się do przedmiotowej sprawy) w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego.
Bezspornym w sprawie jest, iż B. G. nie posiada obecnie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przy przejściu podziemnym dla pieszych, w ciągu ul. [...], na działce nr [...], w którym to miejscu ustawiła kiosk z odzieżą. Ostatnie wydane na jej rzecz zezwolenie z dnia 22 marca 2010 r. pozwalało bowiem na zajęcie pasa drogowego jedynie do dnia 30 kwietnia 2010 r. Jak wynika z akt sprawy w późniejszym okresie wniosku o takowe zezwolenie nie składała, w załączonej do akt korespondencji wnosząc jedynie o dzierżawę kiosku. W konsekwencji zarządca drogi, stosownie do przywołanego wyżej art. 36 ustawy o drogach publicznych, miał prawo i obowiązek wydać decyzję o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego. Przepis, o którym mowa, uzależnia wydanie decyzji o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego tylko i wyłącznie od stwierdzenia przez organ, iż pas został zajęty bez zezwolenia bądź niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu.
Tym samym pozbawione znaczenia prawnego są inne okoliczności faktyczne. W konsekwencji nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy sformułowane w odwołaniu, a następnie skardze zarzuty co do niewłaściwego, zdaniem strony, postępowania organu I instancji wobec żądanego przez stronę umożliwienia jej posadowienia kiosku na "miejscu dziewiątym" tj. znacznie dalej od przejścia podziemnego. Kwestia miejsca tego nie była zresztą w ogóle przedmiotem kontrolowanej obecnie sprawy, która dotyczyła kiosku usytuowanego na miejscu pierwszym, licząc od przejścia podziemnego do ul. [...]. To zaś miejsce strona sama w skardze określa jako "nieprawne" twierdząc, że musiała je zająć wobec niepowodzenia starań o miejsce dziewiąte. Także zresztą w piśmie procesowym z dnia 5 sierpnia 2011 r, strona wyjaśnia, że miejsce pierwsze jest nieodpowiednie i musiała zawiesić prowadzoną w usytuowanym tam kiosku działalność. Wnosi zatem o przydzielenie jej przez Sąd innego miejsca. To ostatnio użytkowane (pierwsze) usytuowane jest bowiem tak, że kiosk zasłania okna budynku mieszkalnego.
Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że przedmiotem zaskarżenia była decyzja drugoinstancyjna utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie nakładające na stronę obowiązek przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego, na którym strona, na miejscu pierwszym, usytuowała kiosk. Tym samym Sąd, związany przedmiotem zaskarżenia, nie mógł w niniejszym postępowaniu odnieść się do zarzutów strony dotyczących nie przydzielenia jej miejsca dziewiątego. Także personalne zarzuty wobec działań organów nie mogą podlegać rozpoznaniu, wykraczają bowiem poza zakres kognicji sądu administracyjnego. Jak zresztą wskazała strona dołączając do akt stosowne dokumenty, w kwestii popełnionych jej zdaniem przestępstw przez Prezydenta Miasta i Dyrektora MZBM złożyła doniesienie do Komisariatu Policji w B. Podkreślenia wymaga w tym miejscu także, iż nie ma związku ze sprawą będącą przedmiotem obecnej kontroli przywołany przez stronę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 17 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 1526/00 albowiem nie dotyczył on kwestii zajęcia pasa drogowego lecz wydany został w wyniku rozpoznania skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów uznających poprawność przyjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.