Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy P., działając w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 ze zm.) orzekł o zameldowaniu P. T. z córką M. na pobyt stały w lokalu przy ul. P. [...] we W.. Decyzja została przesłana stronie postępowania A. T. i awizowana dwukrotnie w dniach 4 sierpnia 2005 r. i 11 sierpnia 2005 r. Wobec nie podjęcia przesyłki przez adresatkę, została ona zwrócona do organu I instancji w dniu 19 sierpnia 2005 r.
A. T. zgłosiła się do Urzędu Gminy w dniu 26 sierpnia 2005 r. i odebrała decyzję osobiście w siedzibie organu. Następnie dnia 8 września wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji.
Wojewoda Ś. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzja, jako przesyłka polecona R [...], została w dniu 3 sierpnia 2005 r. przesłana na adres wskazany przez stronę. Była ona awizowana 4 sierpnia 2005 r. i 11 sierpnia 2005 r. i nie została podjęta, wobec czego 19 sierpnia 2005 r. zwrócono ją do nadawcy. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14- dniowego okresu, o jakim mowa w art. 44 § 2 ust. k.p.a. Okres ten rozpoczął bieg 4 sierpnia 2005 r. i upłynął 18 sierpnia 2005 r. Odwołanie winno być wniesione w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Termin ten upłynął 1 września 2005 r. Odwołanie wniesione 8 września 2005 r. zostało skierowane do organu z uchybieniem terminu. Organ odwoławczy podniósł także, że w niniejszym przypadku termin do złożenia odwołania biegł od daty ustalonej w trybie art. 44 k.p.a. i nie mógł być liczony od daty faktycznego odbioru decyzji przez stronę.
W skardze do sądu administracyjnego A. T. opisała skutki powstałego konfliktu rodzinnego, zaprotestowała przeciwko dokonanemu zameldowaniu męża i córki w domu oraz podniosła, że "nie zgadzają się jej notatki i daty odbioru pisma na poczcie". W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje
Bardzo istotne z punktu widzenia ochrony praw strony kwestie doręczania pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 42-44 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, osobom fizycznym doręcza się pisma osobiście lub za pośrednictwem osób wskazanych w art.
43. Jeżeli takie doręczenie nie jest możliwe, zastosowanie znajduje instytucja doręczenia zastępczego, substytutywnego, o jakiej mowa w art. 44 k.p.a. Konstrukcja ta opiera się m. in. na przyjęciu fikcji doręczenia pisma, umożliwiając uznanie doręczenia danego pisma za skuteczne mimo braku faktycznego jego dotarcia do adresata. Zgodnie z art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu 14 dniowego.
Skuteczność zastosowania skutku domniemania doręczenia zależy od spełnienia wskazanych w przytoczonej regulacji rygorów. W szczególności przesłankę skuteczności doręczenia stanowi wymóg dokonania odpowiedniego zawiadomienia (art. 44 § 2 k.p.a.). Zawiadomienie winno nie tylko zwierać określone treści, ale również winno zostać umieszczone w określonym miejscu: w skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania, biura, w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. Brak potwierdzenia w aktach sprawy, że doręczyciel pozostawił zawiadomienie w odpowiednim miejscu nie pozwala uznać, że decyzja została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Stanowisko takie jest ugruntowane zarówno w dotychczasowym orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa postępowania administracyjnego.
W kontrolowanym przypadku organ odwoławczy przyjął, iż miało miejsce skuteczne doręczenie decyzji w trybie doręczenia zastępczego, albowiem skarżąca została zawiadomiona o złożeniu przesyłki. Z akt sprawy, w szczególności z druku potwierdzenia odbioru decyzji i z koperty nie wynika jednak, gdzie zawiadomienie o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej zostało pozostawione. Zastosowany druk potwierdzenia odbioru nie zawiera w tym zakresie żadnych treści, zaś doręczyciel nie poczynił stosownych adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia. W takim stanie rzeczy nie można uznać, że organ odwoławczy z całą pewnością ustalił skuteczność doręczenia zastępczego.
W konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, że bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się z upływem 14 dnia od daty dokonania pierwszego zawiadomienia. Możliwość zastosowania skutku przewidzianego w art. 44 § 4 k.p.a. zależy od spełnienia wszystkich warunków doręczenia zastępczego. Jeżeli warunki te nie zostały spełnione, termin do złożenia odwołania nie może być liczony od daty ustalonej zgodnie z zasadami art. 44 k.p.a., lecz od daty faktycznego doręczenia decyzji skarżącej. Kwestie te winny zostać zbadane przez organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Uwzględniając podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.