Uzasadnienie
Wójt Gminy J. decyzją z 11 stycznia 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2, art. 3 i art. 16 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił P.O. (dalej jako strona lub skarżący) przyznania i wypłaty dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że przedmiotowy wniosek nie jest pierwszym dla gospodarstw domowych zamieszkujących pod wskazanym adresem. Podkreślono, że został przeprowadzony wywiad środowiskowy i w następstwie ustaleń w nim zamieszczonych stwierdzono, że nie zostały spełnione wymogi do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Przesłanką uzasadniającą takie stanowisko uczyniono fakt, że brak jest możliwości jednoznacznego stwierdzenia występowania dwóch odrębnych i niezależnych lokali.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej. W odwołaniu tym strona podniosła, że zamieszkuje w domu jednorodzinnym wspólnie z córką, przy czym każda z rodzin prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. W ocenie odwołującego wadliwie zinterpretowano sytuację faktyczną, ponieważ każdy lokal zawiera wszystkie niezbędne elementy dla normalnego funkcjonowania, natomiast występuje wspólność co do ogrzewania całości budynku, która jest współdzielona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją z 17 lutego 2023 r. nr SKO.PSW/41.5/876/2023/2972 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść przepisów ustawy o dodatku węglowym, które mają w sprawie zastosowanie. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że strona zamieszkuje pod jednym adresem z córką, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, przy czym oba gospodarstwa wykorzystują współdzielone źródło ogrzewania. Z akt administracyjnych wynika, że strona nie podjęła działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Tym samym strona nie spełnia wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. W skardze tej skarżący podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i odwołał się do stanowiska wyrażonego przez Starostwo Powiatowe w R., z którego wynika, że w przedmiotowym budynku istnieją dwa samodzielne lokale mieszkalne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 poz. 2492) wykazała, że decyzja ta narusza wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. Nr 259 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie został wyjaśniony w sposób umożliwiający podjęcie finalnego rozstrzygnięcia, a interpretacja norm prawnych mających zastosowanie w sprawie oraz zestawienie ich ze stanem faktycznym pozwala dostrzec, że organy administracji wydały rozstrzygnięcia bez prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
W kontekście rozpoznawanej sprawy zwrócić uwagę należy na stan faktyczny występujący w sprawie jak również stan prawny, który legł u podstaw podejmowanych rozstrzygnięć. W kontekście stanu faktycznego przyjdzie zauważyć, że skarżący wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego złożył 23 listopada 2022 r. i we wniosku tym wskazał osoby prowadzące gospodarstwo domowe. Ponadto złożył do protokołu oświadczenie, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe od takowego prowadzonego przez jego córkę, która zamieszkuje w tym samym budynku. Podkreślił, że rodziny korzystają jedynie ze wspólnej piwnicy i ogrzewania. W następstwie złożonego wniosku przeprowadzony został 8 grudnia 2022 r. wywiad środowiskowy sprowadzający się do weryfikacji sytuacji faktycznej występującej w danym budynku mieszkalnym. W końcowej części notatki sporządzonej na tę okoliczność pracownik stwierdził, że w następstwie poczynionych ustaleń nie jest możliwe stwierdzenie samodzielnego funkcjonowania obu lokali. Przywołany powyżej stan faktyczny w ocenie wypowiadających się organów nie dawał podstaw dla przyznania wnioskowanego dodatku.
W tej sytuacji przybliżenia wymaga stan normatywny obowiązujący w tym zakresie. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym dodatek taki przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Dla sytuacji występującej w sprawie zastosowanie posiadają unormowania zamieszczone w art. 2 ust. 3c tej ustawy. Zgodnie z nim w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Według z kolei art. 2 ust. 3d tej ustawy w przypadku, o którym mowa powyżej, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania.
Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Stosownie zaś do treści art. 2 ust.2e powoływanej ustawy w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa powyżej zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.
W rozpoznawanej sprawie sytuacja jest czytelna, ponieważ jak wynika to z akt sprawy skarżący mieszka wspólnie z córką w jednym budynku, przy czym prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Przedmiotowy dodatek otrzymała już córka, która jako pierwsza złożyła stosowny wniosek i takie świadczenie otrzymała. Zatem sprawa ta związana jest z ustaleniem czy skarżący także spełnia takie wymogi. Podkreślić należy, że organ pierwszej instancji podjął prawidłowe działania, odpowiednie do okoliczności sprawy, a mianowicie zlecił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Wywiad taki został przeprowadzony i zamieszczona w nim konkluzja nie dawała podstaw dla przyznania wnioskowanego świadczenia.
Podkreślić należy, że skarżący przez cały przebieg prowadzonego postępowania utrzymywał, że w zamieszkiwanym przez niego budynku są dwa lokale i jest współdzielone źródło ogrzewania. Powyższy fakt został przez skarżącego udokumentowany dopiero zaświadczeniem z 6 marca 2023 r. wystawionym przez Starostę Powiatu [...]. Podkreślić należy, że istotą zaświadczenia jest potwierdzenie określonego stanu czy faktów wynikających z dostępnych dla organu administracji informacji czy wynikających z prowadzonych rejestrów. Oznacza to, że zaświadczenie nie kreuje żadnego nowego stanu prawnego, lecz jedynie potwierdza to, co już istnieje w zbiorach danych znajdujących się w gestii organu administracji publicznej.
Powyższe zaświadczenie odgrywa, w ocenie składu orzekającego, istotną rolę w rozpoznawanej sprawie, a mianowicie potwierdza ono stanowisko prezentowane w ramach tego postepowania przez skarżącego, a zarazem neguje konkluzje zamieszczone w wywiadzie środowiskowym.
W świetle przeprowadzonych ustaleń przyjdzie stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Ubocznie można zasygnalizować, że do takiej sytuacji w pewnym stopniu przyczynił się skarżący, który dopiero na etapie skargi do tutejszego Sądu przedłożył stosowne zaświadczenie.
Powyższe pozwala uznać, że wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c", ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym samym niezbędnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Następstwem niniejszego rozstrzygnięcia jest powrót sprawy na etap postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, który kierując się wskazaniami wynikającymi z niniejszego orzeczenia oraz treścią obowiązujących unormowań prawnych podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.