Uzasadnienie
Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając wniosek wskazał, że od [...] r. pozostaje bez pracy. W gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i córką, zamieszkując w wynajmowanym lokalu mieszkalnym. Skarżący wraz z małżonką są współwłaścicielami garażu o pow. 20 m2 oraz działki budowlanej o pow. 918 m2. W skład majątku strony wchodzi również rozbity samochód [...] z [...] r. Źródłem utrzymania się rodziny wnioskodawcy jest umowa o pracę (na czas określony) jego małżonki oraz dochód z najmu w wysokości 650 zł. Bieżące wydatki obejmują zaś czynsz za zajmowany lokal mieszkalny w kwocie 1000 zł, opłaty za media w wysokości 500 zł. Skarżący zaznaczył również, że ma nieuregulowane należności z tytułu podatku od nieruchomości. Do druku formularza dołączono zaświadczenie wystawione przez Powiatowy Urząd Pracy w D. potwierdzające, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku.
Postanowieniem z dnia 1 września 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu prawa pomocy. Pismem z dnia 26 września 2016 skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący ponownie przedstawił swoją sytuacje majątkową oraz dołączył zaświadczenie że jest osobą bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających wysokość dochodu żony, dochodu z najmu, czy zadłużenia z tytułu podatku od nieruchomości. Ograniczył się jedynie do oświadczeń w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność.
Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia.
Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Referendarz sądowy słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających dochody żony ani aktualnych dokumentów potwierdzających dochód z najmu.
Do wykazania aktualnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie wystarcza samo jego oświadczenie. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy, należy ocenić stan majątkowy wnioskodawcy, a następnie podjąć stosowną decyzję w przedmiocie przyznania, bądź odmowy przyznania prawa pomocy. Dla dokonania rzetelnej oceny stanu majątkowego potrzebne jest jego wykazanie przez wnioskodawcę za pomocą stosownych dokumentów, czy też zaświadczeń.
Tymczasem skarżący nadesłał jedynie część dokumentów, o które był wzywany. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.