Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E.M. na decyzję Wojewody (...), wydaną w przedmiocie wymeldowania. W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W nadesłanym formularzu wniosku podał, że jest stanu wolnego i otrzymuje (...)zł.. Skarżący został wezwany przez Sąd do nadesłania dodatkowych dokumentów służących wykazaniu jego stanu majątkowego i wysokości koniecznych wydatków.
Wezwanie pozostało bezskuteczne, wobec czego postanowieniem z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. II SA/GL 544/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu podano, że nadesłany formularz wniosku o prawo pomocy nie zawierał danych koniecznych do stwierdzenia, że spełnione zostały w sprawie przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Sądowi ujawniona została tylko kwota otrzymywanej emerytury, nie podano jednak wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt II OZ 963/07.
Sąd II instancji podzielił stanowisko sądu wojewódzkiego, że na wnioskodawcy ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania sytuacji uprawniającej do jej przyznania a kryterium decydującym o przyznaniu pomocy jest stan majątkowy strony. Zgodzono się, że w sprawie Sąd był uprawniony do żądania dodatkowych informacji zmierzających do ustalenia możliwości finansowych strony.
Skarga kasacyjna od wyroku została odrzucona przez Sąd postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2007 r.. Sąd odrzucił także zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi postanowieniem z dnia 29 lutego 2008 r. Przyczyną odrzucenia skargi i zażalenia był fakt osobistego sporządzenia tych pism przez skarżącego. W zażaleniu na postanowienie z dnia 29 lutego 2008 r. skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata "którego opłacenie strona zgadza się pokryć". Na wezwanie Sądu skarżący nadesłał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Formularz ten zawiera identyczne dane jak poprzednio złożony, to jest informację, że skarżący jest stanu wolnego i otrzymuje (...) zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zwracając się o ustanowienie adwokata skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ppsa).
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Aby ocenić, czy sytuacja taka istnieje, Sąd musi dokonać porównania między dochodami i wydatkami strony, aby ustalić jej możliwości finansowe, a następnie rozważyć, czy możliwości te pozwalają na pokrycie wydatków bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd musi zatem dysponować wiedzą w tym zakresie. Wykazanie dochodów i koniecznych dla utrzymania wydatków leży w interesie strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.
Rozpoznając niniejszą sprawę nie można jednak pominąć kwestii, że wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata, zgłoszony na wcześniejszym etapie postępowania, został prawomocnie oddalony. Przepisy powołanej ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w danej sprawie. Odmienna ocena sytuacji majątkowej strony przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku jest jednak możliwa wyłącznie wtedy, gdy zaszły zmiany istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę.
Podstawą dla oddalenia poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy była jego lakoniczność a w konsekwencji brak danych do rzetelnej oceny sytuacji majątkowej strony. Aktualnie złożony wniosek ma identyczną treść. Nie można zatem stwierdzić, aby obecne żądanie ustanowienia adwokata zawierało odmienne dane niż żądanie oddalone prawomocnym postanowieniem z dnia 25 lipca 2007 r. i wykazywało nowe okoliczności, uzasadniające zmianę stanowiska Sądu co do zasadności odmowy przyznania prawa pomocy. Na marginesie należy przy tym zauważyć, że wniosek ten pozostaje w sprzeczności z deklaracją strony o gotowości opłacenia kosztów adwokata.
Mając na względzie powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.