Uzasadnienie
Zasada odpłatności postępowania sądowego jest regułą obowiązującą wszystkie jego strony - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Ustawodawca przewidział jednak możliwość odstąpienia od niej poprzez przyznanie stronie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może ono zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Skarżąca, na druku urzędowego formularza zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu wskazując, że jest matką samotnie wychowującą trójkę dzieci. W skład jej majątku wchodzi udział (1/2) w prawie własności budynku mieszkalnego, którego stan techniczny był przedmiotem poddanego kontroli sądu postępowania administracyjnego. Skarżąca oraz trójka jej dzieci utrzymują się z dochodu K. G. w wysokości 1106 euro netto miesięcznie oraz z zasiłku rodzinnego na dzieci w wysokości 558 euro.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuacje materialną oraz wyjaśniła, że zamieszkuje wraz z konkubentem (ojcem jej dwóch córek) w wynajmowanym mieszkaniu, dochód konkubenta to 270 euro, z tym, że podlega on pomniejszeniu o wydatki związane z nauką języka niemieckiego – około 90 euro miesięcznie. Ojciec syna skarżącej – J. G. organizuje obecnie działalność gospodarczą i nie jest w stanie udzielić jej należytego wsparcia.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy przedmiotem badania jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to tym samym, że ma on wykazać, iż nie dysponuje żadnymi środkami ani też możliwościami ich zdobycia. Trzeba zarazem stanowczo podkreślić, że treść przepisu art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy, który w druku wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sposób nie budzący zastrzeżeń, winien udzielić wyczerpujących wyjaśnień co do stanu rodzinnego i majątkowego. Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). Ewentualne niejasności w opisanym wyżej zakresie mogą być wyjaśnione za pomocą dodatkowych dokumentów (art. 255 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie zestawienie dochodów i wydatków rodziny skarżącej oraz potencjalnych kosztów sądowych przemawia za przyjęciem tezy, iż K. G. może mieć poważne trudności w zdobyciu środków na ten cel. Przede wszystkim chodzi zaś o wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł. Jest to zasadniczy wydatek, do poniesienia którego strona jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania. Uwzględniając niezbędne dla utrzymania się wydatki skarżącej (czynsz za lokal mieszkalny, opłaty za media, ubezpieczenie, dojazdy do pracy itp.) stwierdzić należy, że uiszczenie takiej kwoty rzeczywiście mogłoby być dla skarżącej zbyt trudne.
Oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano jednak, że sytuacja materialna strony nie może być uznana za wyjątkowo ciężką, co ewentualnie uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w całości. Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że nie wszystkie wydatki wskazane przez skarżącą mogą być uznane za stałe, miesięczne koszty utrzymania się (np. wydatki na dentystę czy też okulistę mają z natury rzeczy charakter jednorazowy). Wskazać również trzeba, że w żaden sposób nie uprawdopodobniono, iż J. G. nie jest w stanie partycypować w kosztach utrzymania swojego syna, pozostającego pod opieką skarżącej, co niewątpliwie zwiększyłoby budżet domowy jej rodziny. Nadto, oczekiwać można poprawy sytuacji materialnej jej rodziny, gdy T. S. znajdzie zatrudnienie. W konsekwencji trudno uznać, że spełnione są przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku w całości.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.