Uzasadnienie
W dniu 21 lipca 2011 r. Starosta [...] wypowiedział obecnie skarżącej M. N., użytkownikowi wieczystemu działki o nr 1 położonej w M., dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzeczeniem z dnia [...] r. oddaliło wniosek użytkownika wieczystego kwestionującego zaktualizowaną opłatę. Skarżąca pomimo prawidłowego pouczenia nie wniosła od tego orzeczenia sprzeciwu.
Wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Starosty [...] o wznowienie postępowania na podstawie art.149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - zwanej dalej k.p.a.) w zw.
z art. 150 § 1 k.p.a. Postanowieniem dnia 27 maja 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wznowienia postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] po rozpoznaniu wniosku M. N. o ponowne rozpoznanie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/GL 1446/13 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. N. na ww. postanowienie z dnia [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ dokonał błędnej wykładni art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami przyjmując, że odpowiednie stosowanie tych przepisów wyklucza możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W związku z powyższym wyrokiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej orzeczeniem z dnia [...] r., a orzeczeniem z dnia [...] r. znak [...] działając na podstawie art.150 § 1, art. 151 § 1pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami odmówiło uchylenia własnego orzeczenia z dnia [...] r. [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej. W pouczeniu wskazano, że nie przysługuje od niego odwołanie, a użytkownik wieczysty oraz wypowiadający mogą wnieść w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia sprzeciw, co jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego.
W dniu 14 maja 2014 r. M. N., działając zgodnie z powyższym pouczeniem wniosła do Sądu Rejonowego w T. sprzeciw od ww. orzeczenia. Sąd Rejonowy w T. I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...], po rozpoznaniu sprawy zainicjowanej ww. pismem, w pkt. 2 postanowienia stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie do treści § 2 przywołanego wyżej przepisu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed właściwym w sprawie organem.
Wskazany obowiązek wynika z zasady pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu w stosunku do kontroli sądowej. Tryb administracyjny oparty jest natomiast na zasadzie dwuinstancyjności postępowania, ustanowionej w k.p.a., która to ustawa daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy.
W omawianym przypadku skarga została złożona na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak [...]. Kolegium działając w oparciu o art. 150 § 1 i art. 151 § 1pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami odmówiło uchylenia własnego orzeczenia z dnia [...] r. [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Wskazać należy, że postępowanie toczące się na skutek wniosku o wznowienie jest postępowaniem odrębnym i nie stanowi prostej kontynuacji postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Zatem decyzja wydana w trybie art. 151 k.p.a., zapada w pierwszej instancji. Oznacza to, że przysługuje od niej środek odwoławczy. Jeżeli decyzję wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze, to nie przysługuje od niej odwołanie, lecz stosownie do art. 127 § 3 k.p.a. strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (tak NSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 9 lipca 1999 r., I SA 1600/98, LEX nr 48568). Prawidłowe zwrócenie się przez stronę do samorządowego kolegium odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązuje ten organ do wydania jednej z decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 k.p.a. i dopiero ta decyzja, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego.
W świetle tych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., skargę M. N. należy uznać za niedopuszczalną, ze względu na fakt, iż jej przedmiotem jest akt administracyjny wydany przez organ I instancji.
Na marginesie należy zauważyć, że zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zawiera błędne pouczenie dotyczące sposobu jego zaskarżenia. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, bowiem zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa wniesienia odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
Skarżąca, działając zgodnie z pouczeniem wniosła sprzeciw, który z uwagi na przekazanie sprawy do rozpoznania tut. Sądowi przez sąd powszechny, został uznany za skargę na decyzję wydaną w pierwszej instancji. Podkreślić należy, że nawet przy błędnym pouczeniu strony takie działanie stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i powoduje niedopuszczalność skargi. Powyższe będzie jednak stanowiło podstawę do złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli skarżąca zechce skorzystać z tej możliwości wzruszenia zaskarżonej decyzji.
Fakt udzielenia błędnego pouczenia winien zostać uwzględniony przez organ, jako niezawiniona przez stronę okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.