Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 grudnia 2014 r. Powiat [...] reprezentowany przez Starostę [...] jako przewodniczącego zarządu powiatu wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie ustalenia opłaty za wypis z ewidencji gruntów i budynków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.,
Zgodnie z treścią art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Powyższa regulacja stanowi kontynuację zasad wyrażonych już wcześniej, tj. w art. 33 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r., nr 74 poz. 368 ze zm.), zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi był każdy, kto miał w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanego i utrwalonego już w poprzednio obowiązującym jednoinstancyjnym modelu sądownictwa administracyjnego pod rządem ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wynikało, że niedopuszczalna jest skarga wniesiona przez organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, przy czym bez znaczenia jest okoliczność, że wydając decyzję organ ten działał jako organ administracji publicznej, a wnosząc skargę działa jako organ wykonawczy reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego (w tym przypadku Powiat).
Powyższe stanowisko jest utrwalone również w aktualnym orzecznictwie i powinno być postrzegane jednolicie. Pewne powstałe w ostatnich latach rozbieżności w judykaturze powstałe głównie na tle spraw związanych z decyzjami odszkodowawczymi za drogi nabyte przez powiaty, w których decyzję w pierwszej instancji wydawał starosta, a skargę do sądu wnosił zarząd powiatu ostatecznie zostały usunięte w wyniku uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15 w której przyjęto, że "Powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w związku z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1445)".
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy są opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, a nie kwestie związane z wywłaszczeniem nieruchomości, jak w powyższej uchwale, jednakże rozważania dotyczące legitymacji powiatu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, mają znaczenie również w tej sprawie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie aktualna jest teza wyrażona w uchwale, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. Powiat stanowi jednolity podmiot, niezależnie od tego jak wskazano jego sposób reprezentacji i dlatego niezależnie od tego, który z jego organów jest właściwy do wydania decyzji administracyjnej, nie zmienia to faktu, że jest to decyzja wydana przez organ powiatu. W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Z tych względów uznać należało, że powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie opłaty za wypis z rejestru gruntów, jeżeli zgodnie z ustawą decyzję jako organ pierwszej instancji wydaje starosta. Natomiast podnoszony w skardze argument, że powiat ma interes prawny do wniesienia skargi w niniejszej sprawie ponieważ opłaty stanowią dochód powiatu jest jedynie argumentem uzasadniającym istnienie interesu faktycznego.
Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. związku z art. 50 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.