Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania wyżej wymienionemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał przede wszystkim, że ojciec skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe i jest wdowcem. Opiekę nad nim w zakresie codziennych czynności (gotowanie, dbanie o higienę, umawianie wizyt lekarskich, sprzątanie, robienie zakupów, podawanie leków, itd.) sprawuje skarżący, który oświadczył, że z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia. Z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego wynika, że zakres sprawowanej przez niego opieki uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże skarżący posiada orzeczenie Miejskiego Zespołu ds.
Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem braku zdolności do pracy. Orzeczenie to zostało wydane do dnia 31 marca 2022 r. W związku z tym organ wskazał, że oznacza to, iż nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, dotycząca rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika - podniósł zarzut naruszenia przez organ prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 11 lutego 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 13 grudnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wynika, iż podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 16 września 2021 roku, sygn. akt III SA/Gd 577/21 wskazał, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1164/19).
Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 535/19). Następnie pełnomocnik skarżącego podkreślił, że nie sposób przyjąć, iż skoro pomoc (opieka) nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania), nie jest w stanie sobie sama zapewnić".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.) - na wniosek skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz zasadami postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem, ze względu na to, że skarżący ma stwierdzony umiarkowany stopień niepełnosprawności ze wskazaniem braku zdolności do pracy.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się określonym orzeczeniem o niepełnosprawności.
Z akt sprawy wynika, że skarżący posiada orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem braku zdolności do pracy i orzeczenie to zostało wydane do dnia 31 marca 2022 r.
Prawidłowo zatem organ ustalił, że w powyższych okolicznościach nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, dotycząca rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem.
W wymienionym wyżej orzeczeniu znajduje się bowiem stwierdzenie braku zdolności skarżącego do pracy, a zatem nie może mieć miejsca okoliczność taka jak niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej może tylko osoba, która jest zdolna do pracy.
W tym zakresie podzielić należało pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 391/21, zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne jest skierowane do osób zdolnych i gotowych do wykonywania pracy zarobkowej, które dobrowolnie nie podejmują tego rodzaju pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą wymagającą opieki.
W związku z tym, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, dotycząca rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, prawidłowe było wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Wobec tego, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, spełniającego warunki określone m.in. w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
W tych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wydanej na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w jej uzasadnieniu (art. 107 § 3 k.p.a.).
W związku z powyższym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.