Uzasadnienie
Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 323), zwanej dalej u.ś.r., decyzją z dnia 4 stycznia 2024 r. odmówił obecnie skarżącej M. Z. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 stycznia 2024 r.
Pismem datowanym na dzień 22 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1 i 1b u.ś.r. Na kopercie nadawczej przesyłki poleconej o nr [...] zawierającej to odwołanie widnieje data stempla pocztowego: 6 lutego 2024 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a czynność dokonana po upływie tego terminu jest z mocy prawa bezskuteczna i to bez względu na przyczyny spóźnienia. Zaznaczył, że termin taki nie może być przedłużany. Organ stwierdził na podstawie akt, że decyzję organu I instancji doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 stycznia 2024 r., a odwołanie zostało złożone w dniu 6 lutego 2024 r., tj. po terminie, który upływał w z dniem 5 lutego 2024 r. Dalej organ wskazał, że pełnomocnik zawodowy nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, jak również nie podał istotnych przyczyn uchybienia terminowi. Nie uprawdopodobniono też, iż spóźnienie nastąpiło bez winy skarżącej.
W skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej je decyzji, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 134 k.p.a., poprzez niezasadne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, w której odwołanie od decyzji organu I instancji złożone zostało przez pełnomocnika skarżącej w terminie. Wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. wydruku elektronicznej książki nadawczej z dnia 5 lutego 2024 r. na okoliczność nadania przesyłki zawierającej odwołanie od decyzji organu I instancji z zachowaniem terminu oraz wydruku z elektronicznego systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. dla przedmiotowej przesyłki na okoliczność braku wpisu o dacie nadania przesyłki, co wskazuje na fakt awarii systemów Poczty Polskiej S.A. w dniu 5 lutego 2024 r., co poskutkowało nadaniem przesyłek z jednodniowym opóźnieniem. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację na poparcie powyższego zarzutu.
Z kolei przy piśmie z dnia 25 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył odpowiedź Poczty Polskiej S.A. na złożoną przez niego reklamację. Z treści tego pisma wynika, że w dniu 5 lutego 2024 r. miała miejsce awaria systemu informatycznego Elektroniczny Nadawca, która uniemożliwiła przyjęcie przesyłek i przekazanie ich w tym dniu do dalszej ekspedycji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Każde uchybienie temu terminowi powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i n. k.p.a. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Dokonując oceny terminowości wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji stwierdzić przyjdzie, że w świetle zgromadzonych dokumentów, zostało ono wniesione w terminie. Brak było zatem podstaw do wydania przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia. Ze zgromadzonych dokumentów, w tym dostarczonych przez stronę skarżącą wynika bowiem, że odwołanie zostało wniesione w dniu 5 lutego 2024 r., a nie 6 lutego 2024 r., jak wynika z umieszczonego na kopercie nadawczej stempla pocztowego. Poza sporem pozostaje, że decyzja organu I instancji doręczona została pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 stycznia 2024 r., a co za tym idzie, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 5 lutego 2024 r. Jednak skarżąca, a de facto jej pełnomocnik, w sposób dostateczny i nie budzący wątpliwości Sądu wykazała, że wniosła odwołanie w ostatnim dniu terminu.
Przypomnieć w tym miejscu przyjdzie, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Operatorem takim jest Poczta Polska, w placówce której ([...]) nadane zostało pismo zawierające odwołanie w niniejszej sprawie. Dowodem na okoliczność daty nadania pisma jest co do zasady stempel pocztowy zawierający datę, umieszczony na kopercie zawierającej przesyłkę.
W niniejszej sprawie skutecznie podważona została umieszczona na kopercie data, jako data nadania pisma. Zarówno bowiem z wydruku z książki nadawczej, opatrzonego stemplem pocztowym z datą 5 lutego 2024 r., jak i z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 16 kwietnia 2024 r. adresowanego do pełnomocnika skarżącej wynika, że przesyłka zawierająca odwołanie została nadana w UP [...] w dniu 5 lutego 2024 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu.
Dodatkowo zauważyć przyjdzie, że jakkolwiek w dacie wydania zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie dysponował zaoferowanymi przez pełnomocnika skarżącej dowodami, to jednak winien się nad nimi pochylić po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, jak i pisma procesowego pełnomocnika skarżącej z dnia 25 kwietnia 2024 r., za pośrednictwem organu odwoławczego. Wszak w ramach przyznanych organowi uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 3 p.p.s.a.) można było uniknąć rozpoznawania sprawy wpadkowej przez Sąd, a tym samym usprawnić szybkość postępowania.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a., a na ich wysokość składa się opłata za czynności adwokackie obliczona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ odwoławczy rozpozna odwołanie skarżącej od decyzji z dnia 4 stycznia 2024 r. przyjmując, że zostało ono wniesione w terminie.
Zaznaczyć jeszcze przyjdzie, że nie mógł odnieść skutku wniosek skarżącej o uchylenie decyzji organu I instancji, gdyż w przypadku sprawy w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zakresem rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym objęte jest tylko to postanowienie.