Uzasadnienie
W dniu 26 kwietnia 2013 r. H. R. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu wskazał, że jest obecnie zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, gdyż po przebytej chorobie nowotworowej od 1 marca br. nie pobiera już renty chorobowej. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a ich łączny miesięczny dochód wynosi 3141 zł netto. Ich stałe wydatki kształtują się na poziomie 2270 zł miesięcznie i obejmują opłaty za czynsz, energię, gaz, kablówkę, raty kredytów oraz składkę na ubezpieczenie na życie. Dalsze wydatki wnioskodawca ponosi na środki czystości, jedzenie oraz zakup niezbędnych lekarstw. Poza mieszkaniem o powierzchni 60 m 2 oraz zabudowaną przyczepą kempingową, która stanowi przedmiot współwłasności wraz z synem wnioskodawcy, nie posiada on żadnego majątku. Nie dysponuje również żadnymi oszczędnościami.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał szereg dokumentów wykazujących osiągany dochód oraz ponoszone wydatki.
Postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r. referendarz sądowy zwolnił H. R. z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 200 zł i oddalił jego wniosek w pozostałym zakresie. Referendarz uznał bowiem, że wnioskodawca będzie w stanie uiścić część wpisu sądowego. Zwrócił uwagę m.in., że spłata zobowiązań o charakterze komercyjnym (kredytów) nie może mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi.
W ustawowym terminie H. R. wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw podkreślając, że referendarz sądowy nie uwzględnił kosztów nieudokumentowanych przez wnioskodawcę, a dotyczących zakupu żywności (min. 800 zł na dwie osoby), ubrania (ok. 200 zł), środków czystości, higienicznych i kosmetycznych (ok. 100 zł), a także związanych z utrzymaniem samochodu, którym żona wnioskodawcy dojeżdża do pracy (ok. 200 zł). Wnioskodawca podkreślił również, że korzysta z pomocy finansowej dzieci, gdyż wydatki przekraczają jego możliwości finansowe. Zaakcentował, że w wyniku choroby nowotworowej zmuszony był zaciągnąć kredyty bankowe, celem pokrycia kosztów leczenia i spłaty bieżących zobowiązań, związanych z koniecznością zaprzestania prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej.
Nadto, wyjaśnił, że jego małżonka od 1 czerwca 2013 r. zmieniła miejsce zatrudnienia i dochód, jaki osiągnie na podstawie umowy zlecenia, będzie kwotą niższą od dotychczasowej (maksymalnie będzie to kwota 2.200 zł netto miesięcznie).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc się zatem do wniosku H. R., stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 Ppsa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie okoliczności wskazanej w tym przepisie.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została w stosunku do wnioskodawcy spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego przez niego wniosku. Osiągany obecnie przez H. R. miesięczny dochód (zasiłek dla bezrobotnych) wraz z wynagrodzeniem żony stanowi kwotę ok. 2741 zł netto. Z kwoty tej wnioskodawca pokrywa wraz z małżonką stałe koszty związane z utrzymaniem mieszkania (takie jak czynsz- 793 zł, energia – 171 zł za dwa miesiące, gaz- 39 zł za dwa miesiące), lecz również te zaspokajające ich podstawowe potrzeby w postaci żywności czy środków czystości (minimum 900 zł miesięcznie).
Należy doliczyć również wydatki na zakup niezbędnych lekarstw (przykładowo w maju w kwocie 156 zł) i spłatę kredytów bankowych (ok. 1000 zł) będące niewątpliwie obciążaniem przekraczającym możliwości płatnicze skarżącego, co skutkuje koniecznością korzystania przez niego z pomocy finansowej ze strony rodziny. Zaakcentować przy tym należy, że zaciągnięte przez wnioskodawcę zobowiązania finansowe nie mają charakteru komercyjnego.
Ocena możliwości finansowych H. R. – dokonana w oparciu o podniesione przez niego okoliczności, poparte załączonymi dokumentami - prowadzi zatem do wniosku, że jego miesięczny dochód (wraz z dochodem małżonki) nie pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji, działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa,