Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 17 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 624/22

Uzasadnienie

Pismem z dnia 22 marca 2022 r. (data nadania w polskim urzędzie pocztowym, karta nr 2-10 akt sądowych) P. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca"), wniosła skargę na odmowę wykreślenia z rejestru prowadzonego na podstawie art. 124 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1973 z późn. zm.) informacji o przekroczeniu dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

W ocenie Sądu niniejsza skarga jest niedopuszczalna.

Należy zwrócić uwagę, iż merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia, a stwierdzenie braku przesłanki dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi (zob. T. Woś Tadeusz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Lex el. 2016).

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.) oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.)

W niniejszej sprawie, zgodnie ze stanowiskiem Skarżącej wyrażonym w piśmie z dnia 22 marca 2022 r., przedmiot skargi dotyczy odmowy wykreślenia z rejestru informacji o przekroczeniu dopuszczalnych poziomów pól elektroenergetycznych. W ocenie Sądu sprecyzowany przedmiot skargi nie należy do aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2-4 p.p.s.a., nie jest skierowany względem rozstrzygnięcia organu i w związku z tym nie może być uznany za decyzję administracyjną, postanowienie bądź inny akt lub czynność wskazany w przywołanych wyżej przepisach regulujących właściwość sądów administracyjnych.

W ocenie Sądu, pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] zawierające w swej treści wskazanie organu właściwego do rozstrzygnięcia przedmiotu danej sprawy, wyjaśniające jednocześnie zmianę właściwości podyktowaną zmianą przepisów w tym zakresie, ma jedynie charakter pisma informującego Skarżącą o organie właściwym dla rozpoznania wniosku w oparciu o aktualne brzmienie przepisu art. 124 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Stosownie do przywołanej regulacji Główny Inspektor Ochrony Środowiska prowadzi, aktualizowany corocznie, rejestr zawierający informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, z wyszczególnieniem przekroczeń dotyczących: 1) terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową;

1. 2) miejsc dostępnych dla ludności.

Nie sposób zatem nadać w/w informacji charakteru aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") innego niż określone w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności wskazanych w tej regulacji.

W doktrynie przyjmuje się, że w komentowanym przepisie chodzi o akty i czynności podejmowane w sprawach indywidualnych, a więc w stosunku do konkretnych podmiotów. Z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wynika, że wymienione akty i czynności muszą mieć charakter publicznoprawny, muszą dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Konieczne więc jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Lex el. 2021).

W ocenie Sądu pismo organu z dnia 16 lutego 2022 r., objęte przedmiotem skargi, nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, ani też odmowy wykreślenia wpisu.

Natomiast pozostałe poruszone przez organ kwestie, a dotyczące zapadłego w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r. sygn. III OSK 469/21 oddalającego skargę kasacyjną Skarżącej Spółki na decyzję Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2017 r. uchylającą decyzję Marszałka Województwa Śląskiego, wraz ze wskazaniem organu, iż przywołane rozstrzygnięcie zobowiązuje Marszałka Województwa jako organ I instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy, natomiast nie obliguje przy tym innych organów do podejmowania działań, stanowią zdaniem Sądu jedynie poszerzenie wyjaśnień przedstawionej informacji.

Nie pozostawia również wątpliwości, że wskazane pismo nie stanowi decyzji administracyjnej. W ujęciu materialnym przez decyzję rozumie się bowiem "oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie" (por B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Lex el. 2021 za: J. Lang J. Służewski (red.), M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1995, s. 190).

Zasygnalizowania jedynie wymaga, że nawet w sytuacji gdyby, jak wskazuje Skarżąca w piśmie z dnia 22 lipca 2022 r. przedmiotowe pismo organu uznać za mające charakter decyzji (str. 4 pisma z dnia 22 lipca 2022 r.), to stosownie do brzmienia art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. należałoby następnie stwierdzić, że nie został spełniony warunek wniesienia skargi do sądu, bowiem w sprawie nie wyczerpano wszystkich przysługujących Skarżącej środków zaskarżenia. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych Skarżąca nie wniosła odwołania.

Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).

Powyższe skutkowało niedopuszczalnością merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi. Skarga podlegała zatem odrzuceniu.

Uwzględniając powyższe, stosownie do regulacji zawartej art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd, orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Natomiast o zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji).