Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez K. C., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...] r., którą organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy altany na działce o numerze 1 przy ul. [...] w K. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego była samowolna budowa altany na działce o numerze 1 przy ul. [...] w K. Zgodnie z ustaleniami dokonanymi podczas czynności kontrolnych w dniu [...] r. PINB w K. stwierdził, że altana będąca pierwotnie rozbudowaną częścią budynku gospodarczego została od niego oddzielona i stanowi obiekt wolnostojący. W związku z faktem, że powstała po oddzieleniu od budynku gospodarczego altana nie przekracza powierzchnią zabudowy 35 m2, nie podlegała obowiązkowi dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej, w związku z powyższym PINB w K. umorzył przedmiotowe postępowanie.
Organ odwoławczy wskazał, że wydanie przez organ I instancji decyzji umarzającej przedmiotowe postępowanie jest co najmniej przedwczesne. Zgodnie z protokołem sporządzonym w trakcie kontroli w dniu [...] r. PINB w K. stwierdził bowiem, iż szczelinę pomiędzy dachami budynku gospodarczego oraz przedmiotowej altany wypełniono silikonem. W dniu [...] r. do ŚWINB wpłynęła dokumentacja zdjęciowa wykonana przez K. C. przedstawiająca dach przedmiotowej altany. Zdjęcia ukazują ponowne połączenie pokrycia dachu pomiędzy budynkiem gospodarczym a altaną. W związku z tym, w ocenie ŚWINB konieczne jest przeprowadzenie ponownych oględzin i jednoznaczne ustalenie, czy przedmiotowa altana dalej pozostaje obiektem wolnostojącym, czy ponownie dokonano rozbudowy budynku gospodarczego. Jeżeli PINB w K. ustali, iż dokonano ponownej rozbudowy, konieczny będzie wybór właściwego trybu postępowania oraz zmiana zakresu przedmiotowego postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że PINB w K. nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a wydanie decyzji umarzającej postępowanie było przedwczesne. W związku z tym, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, jednocześnie wskazując organowi I instancji, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy podniósł, że w związku z treścią tego przepisu, w przedmiotowej sprawie orzekanie przez organ odwoławczy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności. Wskazał, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien ustalić, czy przedmiotowa altana w dalszym ciągu pozostaje budynkiem wolnostojącym, czy ponownie dokonano rozbudowy budynku gospodarczego.
W sprzeciwie wniesionym od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący Z. B. podniósł, że w dniu [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wpłynęło odwołanie (e-mail) K. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Organ I instancji, przed przesłaniem odwołania i akt sprawy dokonał w dniu [...] r. kontroli obiektów i stwierdził, że szczelina między dachem altany i budynku gospodarczego wypełniona została silikonem (zabezpieczanie przed opadami), a obiekty pozostają nadal obiektami wolnostojącymi. W dniu [...] r. do ŚWINB wpłynęła wiadomość (e-mail) od K. C. zawierająca zdjęcia przedmiotowego obiektu, które miały wskazywać na ponowne połączenie ze sobą altany i budynku gospodarczego. Na podstawie wyłącznie tej informacji organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Skarżący zarzucił, że o wpływie w dniu [...] r. wiadomości e-mail od K. C. organ nie poinformował drugiej strony postępowania, naruszając przy tym art. 10 Kpa. Następnie przytoczył art. 63 § 1 k.p.a. i podniósł, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku jakiejkolwiek reakcji na wiadomości przesłane na adres e-mail organu (urzędu, pracownika urzędu), dotyczące czynności podejmowanych w ramach postępowań administracyjnych. Dodał, że organ administracji publicznej nie może traktować żądania wniesionego na adres e-mail jako podania zawierającego braki formalne, ponieważ te odnosić się mogą tylko do wniosku mieszczącego się właśnie w pojęciu "podania", określonym w art. 63 § 1 k.p.a., czyli podań wniesionych w odpowiedni sposób. Stwierdził, że żądanie wysłane wiadomością e-mail nie jest podaniem, a więc nie można stosować do niego trybu uzupełnienia braków formalnych podania. Dopiero wniesienie podania w sposób określony w art. 63 § 1 k.p.a., wywołuje po stronie organu obowiązek ewentualnego wezwania nadawcy do usunięcia braków formalnych podania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., w tym opatrzenia dokumentu kwalifikowanym podpisem elektronicznym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2018 r. VII SA/Wa 1046/17).
W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.
W piśmie z dnia 28 czerwca 2020 r. pełnomocnik skarżącego – adwokat A. S. podtrzymała sprzeciw skarżącego. Ponadto uzupełniła go o zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, zaś organ II instancji na podstawie art. 136 K.p.a. był uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a ewentualnie również do zlecenia organowi I instancji przeprowadzenia niezbędnych czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie.
W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Według art. 151a § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Na podstawie zaś art. 151a § 2 P.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.
W wyniku przeprowadzenia kontroli decyzji organu odwoławczego – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] r., którą umorzone zostało postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy altany i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że powodem umorzenia postępowania przez organ I instancji było stwierdzenie, że altana, będąca przedmiotem postępowania, powstała po oddzieleniu od budynku gospodarczego nie przekracza powierzchni zabudowy 35 m2, a zatem nie podlegała obowiązkowi dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Jednakże według treści protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu [...] r., szczelina pomiędzy dachami budynku gospodarczego oraz przedmiotowej altany została wypełniona silikonem.
W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że wydanie przez organ I instancji decyzji umarzającej przedmiotowe postępowanie było przedwczesne. Dla wydania rozstrzygnięcia konieczne jest bowiem przeprowadzenie oględzin i jednoznaczne ustalenie, czy przedmiotowa altana jest obiektem wolnostojącym, czy dokonano rozbudowy budynku gospodarczego, a w tym drugim przypadku konieczny będzie wybór właściwego trybu postępowania oraz zmiana zakresu przedmiotowego postępowania.
W konsekwencji przeprowadzenia kontroli decyzji organu odwoławczego w zakresie określonym w art. 64e P.p.s.a. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., a wobec tego sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
Bezpodstawne były w szczególności zarzuty wskazane w piśmie pełnomocnika strony z dnia 28 czerwca 2020 r., według których organ odwoławczy, na podstawie art. 136 K.p.a. był uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a ewentualnie również do zlecenia organowi I instancji przeprowadzenia niezbędnych czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego.
Podkreślenia bowiem wymagało, że przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania dowodowego co do kwestii o znaczeniu kluczowym dla wydana rozstrzygnięcia, stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. W związku z tym nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a.
W kwestii zarzutów zawartych w sprzeciwie wskazać należało, że – jak już była o tym mowa wyżej - zgodnie z art. 64e P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził zaś naruszenia art. 138 § 2 K.p.a.
Wobec tego - na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a. - sprzeciw należało oddalić.