Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego Ł. C. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na córkę K. C. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Sąd Okręgowy w P. w wyroku z dnia [...] r. sygn. akt: [...] w pkt 2 orzekł, że wykonanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. C. powierza obojgu rodzicom ustalając, iż miejscem zamieszkania dziecka będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki M. C. Kosztami utrzymania dziecka Sąd obciążył oboje rodziców ustalając udział ojca w ponoszeniu tych kosztów w kwocie 500 zł. miesięcznie na rzecz dziecka (pkt 3 wyroku).
Sąd nie orzekł o kontaktach Ł. C. z córką K. C. (pkt 4 wyroku). Następnie organ podniósł, że Sąd nie ustalił opieki naprzemiennej obydwojga rodziców rozwiedzionych, sprawowanej w porównywalnych i powtarzających się okresach, tym samym nie można przyjąć, iż taka opieka jest sprawowana przez oboje rodziców. Dodał, że fakt zamieszkiwania ze skarżącym jego córki – K. C., z uwagi na pobieranie nauki w G., wynika jedynie z porozumienia zawartego między rodzicami małoletniej. Podkreślił, że nie kwestionuje, iż K. C. obecnie przebywa u ojca - Ł. C., jednakże niedopuszczalne jest ustalenie miejsca zamieszkania dziecka w innym miejscu niż wynika to z wyroku Sądu o ustanowieniu miejsca zamieszkania dziecka. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu prawa do świadczenia wychowawczego na wymienione dziecko.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wskazał, że organy obydwu instancji stwierdziły, iż świadczenie przysługuje osobie faktycznie sprawującej opiekę nad dzieckiem. Następnie podniósł, że córka, za zgodą jej matki, przeprowadziła się do niego i pobiera naukę w liceum w G. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na córkę K. C..
Powodem wydania tej treści rozstrzygnięcia było stwierdzenie przez organ, że Sąd Okręgowy w P. w wyroku z dnia [...] r., wykonanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. C. powierzył obojgu rodzicom ustalając, iż miejscem zamieszkania dziecka będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki. Sąd nie orzekł o kontaktach Ł. C. z córką K. C. (pkt 4 wyroku).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407) zwanej dalej ustawą, według którego świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, który dotyczy pozostawania dziecka pod opieką naprzemienną obojga rodziców.
W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że nie kwestionuje, iż K. C. obecnie przebywa u ojca - Ł. C.. Stwierdził jednak, że niedopuszczalne jest ustalenie miejsca zamieszkania dziecka w innym miejscu niż wynika to z wyroku Sądu o ustanowieniu miejsca zamieszkania dziecka. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu prawa do świadczenia wychowawczego na wymienione dziecko.
W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem należało, że organ błędnie przyjął, iż istnienie orzeczenia sądu ustalającego miejsce zamieszkania małoletniego dziecka wyklucza prowadzenie przez organ ustaleń dotyczących tego, kto z rodziców zamieszkujących oddzielnie, sprawuje opiekę nad dzieckiem.
Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, że organy są nie tylko uprawnione, ale wręcz zobowiązane do dokonania ustaleń w powyższym zakresie. Wbrew błędnemu rozumowaniu organu I instancji – które podzielił organ odwoławczy - nie oznacza to prowadzenia ustaleń "podważających treść orzeczenia Sądu".
Rozstrzygnięcie Sądu nie zostanie bowiem "podważone", niezależnie od treści ustaleń organu. Jedynie może mieć miejsce sytuacja, w której organ stwierdzi, że miejsce zamieszkania dziecka w dacie dokonywania przez organ ustaleń jest inne niż to, które zostało określone w orzeczeniu Sądu. Taki stan rzeczy nie oznacza "podważania treści orzeczenia sądu", ale wynika z obowiązku ustalenia aktualnego stanu sprawy w zakresie miejsca zamieszkania dziecka.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że nie kwestionuje ustalenia, iż K. C. zamieszkuje u ojca i pobiera naukę w jego miejscu zamieszkania, jednakże wskazał, że wynika to jedynie z porozumienia zawartego między rodzicami małoletniej. Podkreślenia zatem wymagało, że w razie stwierdzenia powyższych okoliczności dotyczących aktualnego miejsca zamieszkania dziecka, odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia była wynikiem nieprawidłowej interpretacji i zastosowania przepisów cytowanych w decyzji, w tym art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Według tego przepisu, świadczenie wychowawcze przysługuje bowiem matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca.
Ponadto organ odwoławczy zawarł w rozstrzygnięciu obszerny wywód sprowadzający się do stwierdzenia braku podstaw zastosowania regulacji dotyczącej opieki naprzemiennej, pomimo tego, że w niniejszej sprawie brak było jakichkolwiek przesłanek wskazujących na możliwość rozpatrywania jej w kontekście pieczy naprzemiennej. W szczególności skarżący w oświadczeniu z dnia 25 września 2019 r., a więc sprzed daty decyzji organu I instancji - wskazał, że córka mieszka wraz z nim i podkreślił, że nie występuje opieka naprzemienna.
W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skargę należało uwzględnić i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylić decyzję organu odwoławczego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie wymienionych wyżej przepisów dotyczyło podstaw rozstrzygnięcia, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazania co do dalszego postępowania, wynikają wprost z powyższych rozważań.