Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., nr [...], znak: [...] nakazującą Spółce [...] S.A. w K., jako właścicielowi stadionu sportowego przy ul. [...] w S., usunięcie nieprawidłowości poprzez wykonanie remontu siedzisk i podestów na widowni przedmiotowego stadionu w terminie do [...] r. oraz wyłączenie z użytkowania widowni stadionu do czasu usunięcia powołanych nieprawidłowości.
Po rozpoznaniu zawartego w skardze Spółki [...] S.A. w K. wniosku o wstrzymanie wykonania powołanego na wstępie rozstrzygnięcia organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 643/08 oddalił przedmiotowy wniosek.
W wyniku wniesionego przez stronę skarżącą zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1235/08 uchylił zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając powtórnie wniosek strony skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Instytucja procesowa, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwana p.p.s.a., stwarza prawną możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i jest uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Okoliczności te, sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestnika postępowania (a także w szczególnych przypadkach z uwzględnieniem osób trzecich), bowiem konsekwencje wstrzymania, bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu lub czynności, mogą dotykać w takim samym stopniu wszystkich wyżej powołanych. Dodać należy, iż wstrzymanie wykonania aktu lub czynności możliwe jest wyłącznie na wniosek skarżącego i upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.
Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu lub czynności, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż warunkiem uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, LEX 261365). Podkreślić należy, że jest to jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia wystąpienia powołanych przesłanek. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy, czy też innej osoby, wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest w istocie zasadne (vide: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168).
Biorąc pod rozwagę zarówno okoliczności wskazane przez stronę skarżącą, jak i te niepowołane, a badane z urzędu, należało przyjąć, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w części zobowiązującej skarżącą do wykonania remontu siedzisk i podestów na widowni spornego stadionu. Dokonując oceny zasadności wniosku należało uwzględnić wykonalny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia (a w szczególności objęcie rygorem natychmiastowego wykonania części aktu dotyczącej nakazu wyłączenia z użytkowania widowni stadionu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości). Podkreślić wypada, iż wykonanie przez skarżącą Spółkę nałożonych na nią robót budowlanych oznacza istotną zmianę jej sytuacji majątkowej. Niewątpliwie musiałaby ona wydatkować na ten cel znaczne środki finansowe, co mogłoby rodzić po jej stronie znaczną szkodę, a w konsekwencji trudne do odwrócenia skutki.
Jak utrzymuje strona skarżąca, jedynie jej działalność statutowa może być finansowana z budżetu państwa, natomiast remont spornego obiektu z taką działalnością nie jest związany, zaś ona nie posiada środków własnych, które mogłyby być wydatkowane poza planem.
Z kolei wobec niemożności ustalenia na obecnym etapie postępowania sądowego podmiotu zobowiązanego do wykonania (niekwestionowanych przez żadną ze stron postępowania) czynności nałożonych zaskarżonym aktem (tj. czy jest nim w istocie strona skarżąca, czy może uczestnik postępowania), należało przychylić się do tezy skarżącej, iż w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi, wykonanie przez nią zaskarżonego aktu może spowodować dla niej trudne do odwrócenia skutki. Za stanowiskiem takim przemawia zła sytuacja finansowa uczestnika postępowania, co z resztą on sam potwierdza, a przy tym fakt, iż jest organizacją pożytku publicznego. Dochodzenie bowiem od Klubu Sportowego [...] zwrotu kosztów, powstałych w wyniku wykonania przedmiotowych robót budowlanych mogłoby być znacznie utrudnione, co nie oznacza jednak, jak błędnie podnosi strona skarżąca, iż jest niemożliwe. Jednakże późniejszy zwrot spełnionego świadczenia mógłby nie wynagrodzić skarżącej Spółce poniesionych z tego tytułu wydatków.
Z kolei niewykonanie nałożonego obowiązku w wyznaczonym terminie (który już upłynął) spowoduje podjęcie przez organ egzekucyjny czynności mających na celu wykonanie nakazanych robót budowlanych, przy czym wszczęcie postępowania egzekucyjnego generuje niewątpliwie dodatkowe koszty. Mając powyższe na względnie słusznym wydaje się twierdzenie, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w zakresie przeprowadzenia remontu siedzisk i podestów na widowni stadionu do czasu rozpoznania merytorycznego skargi jest uzasadnione.
Natomiast biorąc pod uwagę przyczynę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a mianowicie ochronę życia lub zdrowia ludzi, ochronę mienia bądź środowiska należało oddalić w pozostałej części rozpoznawany wniosek, bowiem niewykonanie decyzji w zakresie wyłączenia z użytkowania widowni stadionu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości mogłoby doprowadzić po stronie osób trzecich do skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym bardziej, iż ustawodawca mając na względzie charakter chronionych dóbr dopuścił w przypadku wystąpienia okoliczności z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), a takie w ocenie organu w rozpoznawanej sprawie wystąpiły, możliwość natychmiastowego wykonania aktu, a nawet jego ustnego ogłoszenia.
Zważyć wypada, iż zasadności wniosku nie można upatrywać w ewentualnej wadliwości zaskarżonego aktu. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka w oparciu o którą sąd może wstrzymać jego wykonanie. Podkreślić należy, że te i inne okoliczności będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na nie na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.