Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w części budynku mieszkalnego stanowiącego jego współwłasność. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnego majątku, a jego jedynym źródłem utrzymania się jest dochód ze świadczenia rentowego w wysokości 798 zł. Skarżący sporządził również zestawienie swoich stałych, miesięcznych wydatków, z którego wynika, że na lekarstwa wydaje 200 zł miesięcznie, na usługi telekomunikacyjne – 100 zł, na ubrania 50 zł, na energię elektryczną – 60 zł, na wodę 40 zł. Resztę dochodów przeznacza na zakup żywności.
Pismem z dnia 7 września 2017 r. wnioskodawca zobligowany został do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku poprzez:
- - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup niezbędnych lekarstw itp.,
- - udokumentowanie aktualnej wysokości dochodów osiąganych z tytułu świadczenia rentowego.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobowiązana jest wpis od skargi, który ze względu na przedmiot sprawy wynosi 200 zł – § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Instytucja prawa pomocy została pomyślana jako wyjątek od generalnej zasady odpłatności postępowania i w swoim założeniu służyć ma zapewnieniu prawa do sądu tym osobom, które przy najdalej idących wysiłkach nie będą w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym.
W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, albowiem skarżący uchylił się od wykazania wysokości swojego dochodu, co uniemożliwia obiektywną ocenę jego realnej sytuacji majątkowej. Nie bez powodu bowiem w art. 246 § 1 pkt 1 ustawodawca posłużył się zwrotem "wykaże", co bez wątpienia oznacza, że to strona we własnym interesie powinna w sposób jak najbardziej wszechstronny wykazać istnienie okoliczności, uzasadniających jej zdaniem przyznanie prawa pomocy. Takie stanowisko jest zresztą konsekwentnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn.. akt II OZ 1394/14 czy też postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn.. akt II FZ 1109/14 – oba dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.nsa.gov.pl/orzeczenia).
W realiach niniejszej sprawy skarżący nie uprawdopodobnił swojej sytuacji materialnej, a zwłaszcza poziomu wydatków, stąd też trudno stwierdzić, czy uiszczenie wpisu rzeczywiście zachwieje jego sytuacją materialną. Kwestie te nabierają bowiem szczególnego znaczenia w obliczu faktu, iż skarżący jest współwłaścicielem budynku w którym zamieszkuje, stąd też koniecznym było ustalenie w jakim zakresie partycypuje w kosztach jego utrzymania. Nadto, biorąc pod uwagę wysokość deklarowanego dochodu niezbędnym było podjęcie działań zmierzających do jego weryfikacji, od czego jednak skarżący uchylił się.
W świetle wskazanych wyżej okoliczności nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, a wobec tego działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.