Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie remontu budynku gospodarczego i rozbiórki szop murowanych na działce obecnie skarżącego M. B., położonej w R. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy. W szczególności wskazał, że na budynku gospodarczym skarżącego dokonano wymiany pokrycia dachu z wymianą elementów drewnianych. Nie dokonano przy tym zmiany kierunku spadku dachu. Budynek został orynnowany z dwóch stron, a rury spustowe odprowadzają wody opadowe z dachu na działkę inwestora. Rozebrane zostały szopki. Wymieniono na nowe okna i drzwi wejściowe w tych samych otworach.
Skarżący przedstawił zgłoszenie wykonania robót dokonane w Starostwie Powiatowym w C. w dniu [...]r., a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu do tego zgłoszenia. W ocenie organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji wykonane roboty budowlane są zgodne zgłoszeniem. Odnosząc się do kwestionowanego przez uczestnika postępowania Z. Ż. (właściciela sąsiedniej nieruchomości) przebiegu granicy działki, organ stwierdził, że sprawa ta nie leży w kompetencjach organu nadzoru budowlanego. Nie nastąpiła także sugerowana przez uczestnika postępowania zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny.
W odwołaniu od tej decyzji uczestnik postępowania zakwestionował ustalenia organu pierwszej instancji. Wskazał, że roboty polegające na wyburzeniu ścianek działowych i stropu w budynku gospodarczym oraz na wykonaniu w tym budynku dwóch pomieszczeń mieszkalnych, wykonane zostały bez pozwolenia. Zmiana konstrukcji dachowej została wykonana bez planu. Wskazał, że ściany wschodnie budynków są posadowione w części do 0,60 m na jego działce.
Organ odwoławczy – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez ten organ. W uzasadnieniu organ nie podzielił ustaleń organu pierwszej instancji, jakoby wszystkie roboty budowlane wykonane przez skarżącego były zgodne z zakresem objętym zgłoszeniem. W jego ocenie zgłoszenie to nie obejmuje wymiany drewnianej konstrukcji (więźby) dachu na budynku gospodarczym. Taka wymiana stanowi wykonywanie robót budowlanych bez zgłoszenia. Nie było zatem możliwości umorzenia postępowania względem części robót przed rozpatrzeniem i zajęciem stanowiska w sprawie robót wykonanych samowolnie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a następnie pismem z dnia [...]r. również o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Wskazał, na kilkumiesięczny upływ czasu pomiędzy wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, a podjęciem działań przez organ odwoławczy. Zwrócił również uwagę, że z korespondencji pomiędzy organem odwoławczym, a stronami wynika, że w sprawie wydana została już wcześniej decyzja w dniu [...]r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do meritum sprawy wskazał, że w trakcie wykonywanych przez niego prac remontowych, po zdjęciu dachówki, uwidocznione zostało, że w więźbie dachowej niektóre elementy drewniane nie nadawały się do użytku i dlatego należało je wymienić. W jego ocenie określony w zgłoszeniu zakres prac polegający na wymianie pokrycia dachu bez zmiany jego kształtu jest jednoznaczny z pracami uzupełniającymi elementy więźby dachowej.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi organ przyznał, że sprawa została załatwiona z uchybieniem terminów określonych w przepisach kpa, jak również, że w wyniku omyłki kancelaryjnej błędnie poinformowano strony o wydaniu wcześniejszej decyzji. Decyzji takiej jednak nie wydano, a po wyjaśnieniu wewnętrznie tej omyłki wydano jedynie zaskarżoną decyzję. Te uchybienia nie miały jednak zdaniem organu wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy wymiana elementów więźby dachowej mieściła się w zakresie objętym zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych przez skarżącego. Zgłoszenia takiego dokonał skarżący pismem z dnia [...]r., a pismem z dnia [...]r. Naczelnik Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Starostwa Powiatowego w C. potwierdził przyjęcie tego zgłoszenia. Z akt sprawy nie wynika, aby wydana została decyzja o sprzeciwie. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), skarżący mógł przystąpić do wykonywania robót budowlanych objętych zgłoszeniem po upływie 30 dni od jego dokonania, tj. po [...]r. Z dołączonego do zgłoszenia opisu robót wynika m.in., że skarżący zamierzał wykonanie wymiany pokrycia dachu na budynku gospodarczym (...) dachówki cementowej na blachodachówkę bez zmiany kształtu dachu.
Jak ustalono w toku postępowania doszło również do wymiany elementów więźby dachowej. Jakkolwiek tego rodzaju roboty budowlane nie zostały expressis verbis wymienione w treści zgłoszenia, to jest oczywistym, że przy okazji wymiany pokrycia dachu mogło się okazać, że istnieje również obiektywna konieczność wymiany tych elementów. Ich wymiana mieści się w pojęciu remontu (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego), a do jej wykonania wymagane jest zgłoszenie (art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Niewątpliwie z treści zgłoszenia skarżącego wynikało, że zamierza on wykonać prace polegające m.in. na remoncie dachu budynku gospodarczego. Nieprecyzyjne wymienienie wszystkich prac, jakie mogły się okazać konieczne dla realizacji tego zamierzenia, nie może stanowić o tym, że część tych prac została wykonana w warunkach samowoli budowlanej, co zdaje się sugerować organ odwoławczy.
Taka sytuacja miałaby miejsce jedynie wówczas, gdy owe "dodatkowe" roboty budowlane dotyczyłyby zupełnie innego zakresu aniżeli opisany w zgłoszeniu względnie, gdy byłyby to roboty, na które inwestor miał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu wymiana elementów dachu związana z wymianą jego pokrycia i nie wymagająca pozwolenia na budowę, mieści się w zakresie robót remontowych objętych zgłoszeniem z dnia [...]r.
Wobec powyższego stwierdzić przyjdzie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, albowiem sprawa nie wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Z kolei dokonując kwalifikacji spornych robót, jako wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, organ odwoławczy naruszył przepis art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś w kwestii kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a., a na ich wysokość składa się uiszczony od skargi wpis sądowy.
Pozostałe zarzuty skargi, jakkolwiek w znacznej części zasadne, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Zgodzić się przyjdzie, że zarówno przekroczenie przez organ odwoławczy terminu załatwienia sprawy, jak i błędne poinformowanie stron o wydaniu innej decyzji w sprawie stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Zgodnie jednak z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., podstawą do uchylenia decyzji jest tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie oznacza to natomiast, że organy w sposób dowolny mogą dopuszczać się tego rodzaju uchybień. W każdej bowiem sprawie są one oceniane indywidualnie i może się okazać, że w innej sprawie (lub przy ponownym rozpoznawaniu odwołania w niniejszej sprawie) będą miały wpływ na jej wynik.
Nie można również wykluczyć takiej sytuacji, w której strona poniesie szkodę na skutek uchybienia tym przepisom, co może po jej stronie zrodzić ewentualne roszczenia odszkodowawcze wobec organu lub jego pracowników.