Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w S. działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. nr 12, poz. 68 ze zm.), nakazał [...] Sp. z o.o. w L. jako właścicielowi i zarządcy budynku przy ul. [...] w S.:
- 1) doprowadzenie do pełnej sprawności technicznej oraz poddanie okresowej kontroli instalacji elektrycznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej < Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm. > i § 4 ust. 1 pkt 2rozp. MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów < Dz. U. Nr 109, poz. 719 >
- - w terminie do dnia [...] r.
- 2) poddanie okresowej kontroli instalacji odgromowej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej i § 4 ust. 1 pkt 2 rozp. MSWiA)
- - w terminie do dnia [...] r.
- 3) wyposażenie obiektu w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy i § 4 ust. 2 pkt 2 cyt. rozp.)
- - w terminie do dnia [...] r.
Powołując się na wynik czynności kontrolno – rozpoznawczych z dnia [...] r. organ I instancji ustalił bowiem, że właściciel przedmiotowego obiektu użyteczności publicznej nie przedłożył protokołów potwierdzających wykonanie pomiarów instalacji elektrycznej i jej ewentualnej konserwacji lub napraw, a ponadto, stwierdzono niedozwolone modyfikacje zabezpieczeń. Nie przedłożono też protokołów potwierdzających przeprowadzenie czynności pomiarowych i konserwacji instalacji odgromowej. W kontrolowanym obiekcie brak także przeciwpożarowego wyłącznika prądu. Stąd też należało wydać zalecenia celem zapewnienia odpowiednich warunków ochrony przeciwpożarowej w obiekcie.
Nadto, organ I instancji wyjaśnił, że pomimo wyznaczenia dwóch terminów celem zapoznania się z materiałem dowodowym, strona nie stawiła się i nie podpisała protokołu kontroli, co z uwagi na stan zagrożenia życia uzasadniało zastosowanie trybu z art. 10 § 2 kpa.
W odwołaniu od decyzji [...] Sp. z o.o. w L. zarzuciła naruszenie art. 7, 77 i 107 kpa poprzez brak zebrania materiału dowodowego wskazującego, że zachodzi konieczność zastosowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu, biorąc pod uwagę konstrukcję przedmiotowej nieruchomości oraz brak należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia, a w szczególności objaśnienia przyczyn określenia tak krótkiego terminu wykonania nałożonych obowiązków, stanowiących poważne inwestycje. Ponadto, Spółka zarzuciła obrazę § 4 ust. 2 pkt 2 rozp. MSWiA w zw. z § 183 ust. 2 rozp. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem Spółki, co prawda w dacie kontroli przedmiotowa nieruchomość nie spełniała wymogów, wskazanych przez organ I instancji, lecz był to stan przejściowy, wynikający z prowadzenia szerokich prac adaptacyjnych i zlecono już opracowanie ekspertyzy technicznej obrazującej stan zabezpieczeń przeciwpożarowych obiektu.
Biorąc zaś pod uwagę fakt, że nieruchomość składa się z kilkunastu segmentów stanowiących konstrukcyjnie niezależne obiekty, brak podstaw do przyjęcia, że powinna być wyposażona w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, zwłaszcza, że w dacie powstania obiektu obowiązywały inne wymogi w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podkreślił, że kontrolowana Spółka nie przedłożyła w ustalonych terminach niezbędnych dokumentów, a następnie odmówiła podpisania protokołu kontroli i nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Organ odwoławczy ustalił, że przedmiotem kontroli jest zespół [...] budynków połączonych komunikacyjnie przy wykorzystaniu otwartych niezabudowanych przeciwpożarowo klatek schodowych, stanowiących jedną strefę pożarową o całkowitej powierzchni prawie [...] tys. m2 zaliczoną do kat. zagrożenia ludzi [...] Maksymalne długości dojść ewakuacyjnych znacznie przekraczają dopuszczalne wielkości. Z uwagi na wysokość (około [...] m), przedmiotowy obiekt posiada kubaturę znacznie przekraczającą [...] m3, co w świetle przywołanego w odwołaniu przepisu § 183 ust. 2 rozp. Min. Infrastruktury, uzasadniało nałożenie obowiązku wyposażenia w przeciwpożarowy wyłącznik prądu.
Organ odwoławczy uznał też, że zebrano wystarczający materiał dowodowy, uzasadniający nałożenie pozostałych obowiązków, a treść protokołu kontroli i uzasadnienie decyzji wskazuje fakty, stanowiące podstawy merytoryczne orzekania, zwłaszcza w świetle podania podstawy prawnej. W ocenie organu II instancji, właściwie ustalono też terminy wykonania obowiązków, przy uwzględnieniu skali oraz rodzaju uchybień. Przywołana w odwołaniu argumentacja, że zrezygnowano z wymagań bezpieczeństwa pożarowego z uwagi na prowadzone prace adaptacyjne, nie zasługiwała zaś na uwzględnienie, zwłaszcza, że chodzi o obiekt użyteczności publicznej.
W skardze do sądu administracyjnego [...] Sp z o.o. w.L. wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji, ponawiając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie dokonał analizy dokumentacji technicznej, a w szczególności materiałów konstrukcyjnych klatek schodowych i dróg ewakuacyjnych, bezpodstawnie przyjmując, że przedmiotowa nieruchomość stanowi jedną strefę pożarową, podczas gdy zbudowana jest z odrębnych segmentów, stanowiących odrębne strefy pożarowe. Nadto, skarżąca zarzuciła, że z naruszeniem art. 10 kpa, organ odwoławczy nie umożliwił jej zapoznania z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, zaś nałożenie obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej nastąpiło po należytym zebraniu i rozważeniu materiału dowodowego, co znalazło wyraz w motywach zaskarżonej decyzji, przy czym w postępowaniu nie naruszono gwarancji procesowych strony w stopniu uzasadniającym wznowienie tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że wszelkie ustalenia faktyczne zostały poczynione przez organy administracji w oparciu o protokół czynności kontrolno – rozpoznawczych z dnia [...] r. przeprowadzonych z udziałem T.B. i A.W.. Protokół ten nie został podpisany przez przedstawicieli skarżącej Spółki, lecz dokument ten organ I instancji doręczył stronie przy piśmie z dnia [...] r., wyznaczając termin spotkania celem omówienia stwierdzonych nieprawidłowości (vide: akta adm. załącznik nr 6,7 i 8). W odpowiedzi Spółka zwróciła się pismem z dnia [...]r. o przesunięcie tego terminu z powodu urlopów wypoczynkowych przedstawicieli firmy. Wniosek ten został uwzględniony przez organ I instancji, lecz po wyznaczeniu kolejnego terminu na dzień [...] r., w tym samym dniu strona poinformowała o chorobie ustanowionego pełnomocnika, wnioskując o kolejne przesunięcie spotkania na wskazany przez siebie termin (vide: załącznik nr 13).
Wniosek ten nie został jednak uwzględniony przez organ, który pismem z dnia [...]r. poinformował o konieczności wydania decyzji w trybie art. 10 § 2 kpa (załącznik nr 14). Zdaniem sądu administracyjnego, działania organu administracji należy uznać za prawidłowe, a w istocie nie naruszające gwarancji procesowych strony. Wszak protokół kontroli został doręczony Spółce i mogła zapoznać się z wynikami przeprowadzonych z udziałem jej przedstawicieli czynności oraz złożyć pisemne wyjaśnienia i ewentualne dowody na ich poparcie, kwestionując opisany stan obiektów w zakresie wymogów ochrony przeciwpożarowej. Z treści protokołu (k.2) wynika też, że strona nie przedstawiła żadnej dokumentacji techniczno – budowlanej obiektu, w tym projektów budowlanych, inwentaryzacji budowlanej, książki obiektu budowlanego, projektów na wykonane prace remontowo – adaptacyjne. Przedstawiono natomiast schemat blokowy obiektu i rzuty poszczególnych kondygnacji i schematów, które to dokumenty nie odzwierciedlały faktycznego stanu obiektu i układu korytarzy w kontekście zamknięć, zabudów oraz liczby wyjść na parterze segmentów położonych bliżej ul. [...].
W tym stanie rzeczy całkowicie gołosłowny jest zarzut skargi, że organ odwoławczy nie dokonał analizy dokumentacji technicznej, a w szczególności materiałów technicznych klatek schodowych i dróg ewakuacyjnych, skoro strona nie zaoferowała takiej dokumentacji w toku postępowania, a uzyskanie jej przez organy administracji we własnym zakresie nie było możliwe. Co więcej, zawiadomienie o zamiarze i terminie kontroli zostało doręczone Spółce w dniu [...] r. wraz z pouczeniem (vide: załącznik nr 1 i 2). Wbrew stanowisku skarżącej Spółki, organ odwoławczy nie naruszył też przepisu art. 10 kpa, bowiem w postępowaniu odwoławczym nie zebrano nowych dowodów, co jednoznacznie potwierdza uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy brak podstaw prawnych do negowania prawdziwości danych zawartych w protokole z czynności kontrolno – rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej w świetle art. 81 kpa, skoro strona nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się co do jego treści.
Stwierdzone uchybienia w pełni uzasadniały też nałożenie obowiązków, wymienionych w decyzji organu I instancji. Nie budzi żadnych wątpliwości, że przedmiotowy zespół budynków przy ul. [...] w S. nie został poddany okresowej kontroli w zakresie instalacji elektrycznej i odgromowej, a przy tym w toku kontroli stwierdzono niedozwolone modyfikacje zabezpieczeń (bezpieczników topikowych). Nałożenie w tym zakresie obowiązków, wymienionych w pkt 1 i 2 decyzji organu I instancji, wynika zatem wprost z powołanej podstawy prawnej. Nie sposób przy tym uznać, aby wyznaczony termin realizacji nakazów (do dnia [...] r. a więc 2,5 miesiąca od daty decyzji), uniemożliwiał stronie wykonanie decyzji. Żadną przeszkodą nie był też fakt prowadzenia bliżej niesprecyzowanych robót budowlanych, zaś strona nie przedłożyła również w tym zakresie dokumentacji, pozwalającej na spełnienie wymogów w zakresie prawa budowlanego i ochrony p.poż. Podnieść też należy, że znaczny wpływ czasu od zawiadomienia o kontroli, umożliwiał stronie zlecenie odpowiednich ekspertyz i wykonanie wymaganych kontroli instalacji elektrycznej i odgromowej.
Gdy zaś idzie o nakaz wyposażenia obiektu w przeciwpożarowy wyłącznik prądu do dnia [...] r. (pkt 3 decyzji organu I instancji), wskazać przyjdzie, że z mocy § 207 ust. 2 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3 a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Wyjątek z § 2 ust. 2 i 3a rozp. nie dotyczy niniejszej sprawy.
Z kolei definicję budynku zagrażającego życiu ludzi zawiera § 16 rozp. MSWiA, powołanego przez organ I instancji. I tak, podstawą takiego stwierdzenia jest m.in. fakt przekroczenia o ponad [...] długości przejścia lub dojścia ewakuacyjnego, określonego w przepisach techniczno – budowlanych. Nie dotyczy to jedynie budynków wzniesionych zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz aktami do niej wykonawczymi (§ 45 rozp.).
Nie budzi zaś wątpliwości w świetle samych twierdzeń strony, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany przed wejściem w życie tej ustawy.
Organ odwoławczy powołując się na wynik kontroli ustalił, że maksymalne długości dojść ewakuacyjnych z najdalszych pomieszczeń usytuowanych na ostatnich kondygnacjach znacznie przekraczają dopuszczalne wartości. Wynika to ze specyficznego układu komunikacyjnego, związanego z wprowadzeniem w wielu miejscach wewnętrznych zabudów, także z wykorzystaniem przeszklonych ścianek bez wymaganej odporności ogniowej. Z protokołu kontroli wynika zaś, że z uwagi na brak dokumentacji, dokonano pomiarów długości dojść ewakuacyjnych w obecności przedstawiciela Spółki i wyniki tych pomiarów w poszczególnych segmentach przytoczono w protokole. W strefach pożarowych [...], długość przejścia pożarowego nie może zaś przekraczać [...]m – z możliwością przekroczenia o [...] (§ 237 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 rozp. w sprawie warunków technicznych...). Tymczasem w przedmiotowym obiekcie długości dróg ewakuacyjnych wynoszą [...]m i więcej, co potwierdza protokół kontroli.
Zatem przekroczenie długości dróg ewakuacyjnych o ponad [...]%, musiało prowadzić do zastosowania rozwiązań p.poż. wynikających z wymogów obecnie obowiązujących warunków techniczno – budowlanych, a fakt budowy obiektów przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. nie miał żadnego prawnego znaczenia z mocy § 207 ust. 2 warunków technicznych... w zw. z § 16 ust. 2 pkt 2 rozp. MSWiA.
Wymóg zastosowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu w instalacjach elektrycznych przewiduje § 183 ust. 2 warunków technicznych... Należy go stosować m.in. w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej [...] m3. Zgodnie z § 226 ust. 1 rozp. strefą pożarową jest zaś budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia przeciwpożarowego, o których mowa w § 232 ust. 4 rozp., bądź też pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych budynków, określone w § 271 ust. 1 – 7.
Przedmiotowy obiekt składa się z [...] segmentów o wysokości do [...]m, w którym możliwa jest komunikacja pionowa przy wykorzystaniu otwartych nieobudowanych przeciwpożarowo klatek schodowych, które nie są wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Zastosowano wewnętrzne zabudowy z wykorzystaniem przeszklonych ścianek bez wymaganej odporności ogniowej. Stąd też z uwagi na połączenie ze sobą poszczególnych segmentów, organ odwoławczy zakwalifikował obiekt jako jedną strefę pożarową o łącznej pow. [...]m, ustalonej w toku czynności kontrolno – rozpoznawczych. Niewątpliwie taka powierzchnia obiektów o wysokości ok. [...] m, przekracza kubaturę [...] m3, o której mowa w § 183 ust. 2 rozp. MI. Zdaniem skarżącej, każdy segment stanowi odrębną strefę, zaś organ odwoławczy nie analizował materiałów konstrukcyjnych klatek schodowych. Tymczasem opis konstrukcji klatek schodowych znajduje się w protokole z dnia [...] r., a jak już wyżej podano, skarżąca nie zaoferowała żadnych dowodów, podważających ustalenia kontroli.
Nie wykazała więc, aby którykolwiek z segmentów miał kubaturę mniejszą niż [...] m3, a odległości pomiędzy nimi wynosiły co najmniej 8 m (§ 271 ust. 1 – 7 rozp.). Co więcej, skoro łączna powierzchnia zabudowy [...] segmentów wynosi ok. [...] m2, to nie sposób przyjąć, aby jeden segment miał kubaturę mniejszą niż [...] m3, a to z uwagi na wysokość do [...] m.
Jakkolwiek więc nie rozumując, w niniejszej sprawie zachodzi wymóg zastosowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu, o którym mowa w § 183 ust. 2 warunków technicznych...
Wyznaczony termin wykonania obowiązku (do dnia [...] r.), nie może być uznany za zbyt krótki, zwłaszcza że trudności ekonomiczne i organizacyjne, nie stanowią o niewykonalności decyzji, na co zasadnie wskazał organ odwoławczy. Nie mógł też odnieść skutku argument strony, że stwierdzone uchybienia mają charakter przejściowy. Prowadzone roboty budowlane w niektórych segmentach nie doprowadziły do wyłączenia całego zespołu z użytkowania, co potwierdza protokół kontroli. Podkreślenia wymaga też fakt, że jest to obiekt użyteczności publicznej.
Z tych wszystkich powodów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.
su.