Uzasadnienie
Pismem z 15 listopada 2021 r. T. I. i K. I. (dalej jako strony i skarżący) wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej skargę na bezczynność Burmistrza Gminy W. w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej postanowieniem z 10 stycznia 2022 r. nr SKO.V/428/4006/290/2021 wydanym na podstawie 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427) oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego oddaliło skargę złożoną przez strony. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji przywołał treść przepisu leżącego u podstaw działań stron postępowania jak również przedstawił działania podejmowane w ramach postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną nakazującą właścicielowi nieruchomości położonej w D. wstrzymanie dalszego podnoszenia terenu. W dalszej kolejności przybliżono pojęcie bezczynności wierzyciela w ramach postępowania egzekucyjnego i następnie wskazano na to, że Burmistrz W. podjął czynności egzekucyjne, wystawiając tytuł wykonawczy, jak również nałożył na wskazaną osobę grzywnę w celu przymuszenia.
Z uwagi na wykonanie nałożonego obowiązku wskazany organ administracji umorzył postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej nie znalazł podstaw do zarzucenia organowi egzekucyjnemu bezczynności w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. W końcowej części uzasadnienia wypowiadający się organ zawarł stwierdzenie, że kwestie podnoszone przez strony mogą stanowić podstawę odrębnego postępowania administracyjnego.
Z powyższym postanowieniem nie zgodziły się strony, które wniosły o ponowne rozpoznanie skargi na bezczynność Burmistrza W. We wskazanym piśmie podniesiono zarzut braku aktywności wskazanego organu w zakresie stosowania środków egzekucyjnych w stosunku do właściciela nieruchomości położonej w D.. W szczególności podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegający na nie zastosowaniu środków egzekucyjnych względem wyegzekwowania postanowień wynikających z decyzji z 27 maja 2015 r. Podniesiono również zarzut błędnego pouczenia o możliwości zaskarżenia pierwszego rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy stronom przysługiwało zażalenie do innego składu samorządowego kolegium odwoławczego. Jako ostatni zarzut wskazano na nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W motywach tego pisma zamieszczono argumentację przemawiającą za jego zasadnością. Szczególną uwagę zwrócono na kontynuowanie prac, które zmierzają do zmiany stosunków wodnych w danej okolicy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej postanowieniem z 4 marca 2022 r. nr SKO.V/428/33/2022 wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymało w mocy wcześniejsze własne postanowienie z 10 stycznia 2022 r. W motywach tego rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania ze szczególnym uwzględnieniem działań podejmowanych przez organ, któremu zarzucono bezczynność. Przywołano również treść art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również odwołano się do orzeczeń podejmowanych przez sądy administracyjne w tego typu sprawach. W następstwie przeprowadzonej analizy działań podejmowanych przez Burmistrza W. w stosunku do właściciela nieruchomości położonej w D. jak również poczynionych ustaleń co do stanu tej nieruchomości, wypowiadające się w sprawie Kolegium uznało, że zobowiązany do działania organ nie dopuścił się bezczynności, o której mowa w przywoływanym art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W końcowej części uzasadnienia odniesiono się do zarzutu wadliwego pouczenia o przysługujących stronie środkach prawnych.
Z powyższym postanowieniem nie zgodziły się strony, które wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na nie zastosowaniu środków egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania postanowień wynikających z decyzji z 27 maja 2015 r., albowiem właściciel przywoływanej nieruchomości podniósł poziom nieruchomości o około 2 metry. W ocenie skarżących organ administracji publicznej obowiązany prowadzić postępowanie egzekucyjne nie prowadził je w sposób skuteczny i prawidłowy. We wniesionej skardze podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Ponadto wskazano na naruszenie ar. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ wypowiadający się w sprawie organ obowiązany był uwzględnić wniesione zażalenie i zobowiązać organ egzekucyjny do prowadzenia skutecznych działań i przywrócenia stanu zgodnego z prawem. W skardze tej wystąpiono także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego jak również o dopuszczenie do akt sprawy uzupełniających dowodów postaci zdjęć fotograficznych, fragmentu mapy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na okoliczność ustalenia granicy nadsypanego w 2015 r. terenu działki. W motywach skargi przedstawiono argumentację przemawiającą za jej zasadnością. Przedstawiono w niej przebieg postępowania administracyjnego prowadzonego w celu nałożenia na właściciela nieruchomości położonej w D. stosownego obowiązku, jak również odniesiono się do braku działań wierzyciela w zakresie wyegzekwowania nałożonego obowiązku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. Nr 329 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli do przywoływanego powyżej organu administracji publicznej skargę na bezczynność wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym, którym jest Burmistrz W. W następstwie wniesionej skargi wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej oddalił wniesiona skargę i uznał, że obowiązek nałożony na wierzyciela został wykonany. Ocena prawidłowości działań wypowiadającego się w sprawie organu wymaga uprzedniego przywołania treści przepisu, który legł u podstaw przedmiotowego postępowania. Zgodnie z art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w art. 6 § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.
Treść przywołanego przepisu normuje szczególny rodzaj skargi na bezczynność, ponieważ jest to skarga na brak działań zmierzających do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z przepisu prawa lub też z aktu administracyjnego. Prawo uruchomienia takiej procedury przysługuje podmiotowi legitymującemu się interesem prawnym lub też interesem faktycznym. W rozpoznawanej sprawie skarżący legitymują się interesem prawnym, albowiem uczestniczyli w charakterze strony postępowania administracyjnego mocą, którego nałożony został na właściciela działki nr [...] w D. obowiązek powstrzymania się od dalszego podnoszenia jej terenu. Skoro skarżący legitymowali się interesem prawnym w przywoływanym postępowaniu to tym samym przysługuje im interes prawny w niniejszym postępowaniu.
W ramach uruchomionego przez skarżących postępowania zadaniem organu, do którego została wniesiona stosowna skarga jest zweryfikowanie czy wierzyciel przeprowadził postępowanie egzekucyjne czy też w tym zakresie jest bezczynny. Analiza przeprowadzona przez wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej wyraźnie wykazuje, że wierzyciel w ramach przysługujących mu uprawnień 8 lipca 2020 r. wystawił tytuł wykonawczy, mocą którego nakazał właścicielowi wskazanej powyżej nieruchomości wykonanie wymienionych w nim czynności. W zalegających aktach administracyjnych znajduje się postanowienie tegoż organu z 8 lipca 2020 r. o nałożeniu na właściciela przywoływanej nieruchomości grzywny w celu przymuszenia. W postanowieniu tym znajduje się wezwanie skierowane do adresata, aby w terminie do 31 sierpnia 2020 wykonał nałożony na niego tytuł wykonawczy. W aktach tych zalega także protokół z oględzin nieruchomości należącej do właściciela działki nr [...] przeprowadzonych 10 września 2020 r., z którego wynika, że na przedmiotowej działce nie ma już nowych nasypów ziemi, teren został wyprofilowany, przy czym do dokończenia pozostała jeszcze część tego terenu, a rów przebiegający w granicy i na długości działki został wykoszony i oczyszczony.
Następstwem przeprowadzonej kontroli i wniosku właściciela przedmiotowej nieruchomości postanowieniem z 18 grudnia 2020 r. Burmistrz W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego 8 lipca 2020 r. Odrębnym postanowieniem z tego samego dnia wskazany organ umorzył grzywnę nałożoną na właściciela przywoływanej tu nieruchomości.
Przedstawione powyżej ustalenia faktyczne dokumentują w sposób jednoznaczny, że postępowanie egzekucyjne zmierzające do wykonania obowiązku wynikającego decyzji z 20 lipca 2015 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej zostało przeprowadzone, a tym samym zarzuty sformułowane w skardze nie mogły zostać uwzględnione. Jak bowiem zostało to powyżej zaznaczone przedmiotem oceny Sądu jest jedynie to, czy organ administracji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne i czy ustalenia poczynione przez niego są prawidłowe. W rozpoznawanej sprawie wypowiadające się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej nie dopuściło się naruszenia prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie wniesionej skargi.
Podnoszone w skardze do tutejszego Sądu zarzuty dotyczące naruszenia postanowień art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na nie zastosowaniu środków egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania postanowień wynikających z decyzji z 27 maja 2015 r., albowiem właściciel przywoływanej nieruchomości podniósł poziom nieruchomości o około 2 metry, wymagają ustosunkowania się. Tak sformułowany zarzut nie jest trafny, albowiem w ramach przedmiotowego postępowania ocenie Sądu podlega jedynie to, czy zobowiązany do działania wierzyciel podjął przewidziane czynności czy też nie. Analiza akt administracyjnych pozwala uznać, że takie czynności zostały podjęte.
W ocenie skarżących organ administracji publicznej obowiązany prowadzić postępowanie egzekucyjne nie prowadził je w sposób skuteczny i prawidłowy. Formułowany w skardze zarzut wynika z subiektywnej oceny działań podejmowanych przez wierzyciela, natomiast przeprowadzona analiza akt administracyjnych przedłożonych w rozpoznawanej sprawie pozwala uznać, że stosowne czynności procesowe zostały podjęte. Odmienna ocena zakresu i sposobu wykonanych prac nie daje podstaw dla uznania, że wierzyciel był bezczynny i nie przeprowadził postępowania egzekucyjnego, a tym samym podnoszony zarzut nie może być uwzględniony.
We wniesionej skardze podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Tak sformułowany zarzut w rozpoznawanej sprawie nie może być uwzględniony, ponieważ w ramach przedmiotowego postępowania ocenie podlega jednie to, czy wierzyciel podjął prawem przewidziane działania czy też pozostawał bezczynny. Poczynione ustalenia wykazały, że wierzyciel podjął czynności egzekucyjne i je przeprowadził, zatem brak jest podstaw dla uznania zasadności podniesionego zarzutu.
Ponadto, w skardze wskazano na naruszenie ar. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ wypowiadający się w sprawie organ obowiązany był uwzględnić wniesione zażalenie i zobowiązać organ egzekucyjny do prowadzenia skutecznych działań i przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Tak sformułowany zarzut również nie może zyskać aprobaty Sądu ponieważ odnosi się on do sposobu i zakresu wykonanych prac, a nie do tego, czy postępowanie egzekucyjne było prowadzone i brak jest bezczynności organu w tym zakresie.
Podnoszone w skardze żądania przeprowadzenia określonych czynności procesowych zmierzających do ustalenia okoliczności sprawy nie mogą być uwzględnione, ponieważ sąd administracyjny nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, a jedynie może dopuścić dowód z dokumentu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę