Uzasadnienie
Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, M.C., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na zły stan zdrowia (orzeczenie o niepełnosprawności)i związana z tym konieczność stałej opieki lekarskiej i zażywanie wymaganych medykamentów. Wnioskodawca podał, że wraz z żoną zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. 217 m2 i nie posiada żadnych innych składników majątkowych. Źródłem utrzymania się jego rodziny jest emerytura skarżącego uzyskiwana w wysokości 3652 zł brutto miesięcznie. Do wniosku dołączono kopię orzeczenia o stwierdzeniu niepełnosprawności oraz kartę wypisową ze szpitala z 2011 r.
Ponieważ informacje zawarte w druku formularza okazały się niewystarczające dla wszechstronnej oceny możliwości finansowych strony, pismem z dnia 17 sierpnia 2015 r. skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych w złożonym wniosku poprzez:
- - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, czynszu za najem lokalu, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp.,
- - przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu emerytury,
- - nadesłania zaświadczenia z ZUS, potwierdzającego, że żona skarżącego nie uzyskuje ani renty ani tez emerytury lub świadczenia przedemerytalnego oraz zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego, że jego małżonka jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że ocena sytuacji materialnej strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Tylko bowiem osoby, których stan majątkowy (a więc brak jakichkolwiek dochodów lub też dochody uzyskiwane w wysokości wykluczającej wygospodarowanie jakichkolwiek dodatkowych środków) mogą liczyć na ewentualne przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić wypada, że niewątpliwie wnioskodawca jest osobą o złym stanie zdrowia, a nadesłane dokumenty uprawdopodabniają jego twierdzenia dotyczące wydatków na lekarstwa oraz opiekę medyczną. Zaznaczyć jednak trzeba, ze wydatki te nie zostały nawet w przybliżeniu określone, stąd też nie wiadomo w jakim zakresie uszczuplają comiesięczne dochody skarżącego. Sam fakt istnienia schorzeń o przewlekłym charakterze nie stanowi sam przez się podstawy do przyznania praw pomocy, a jedynie daje podstawę do przyjęcia istnienia wyższych aniżeli przeciętne potrzeb bytowych. Te jednak, o ile strona się na nie powołuje (co ma miejsce w niniejszej sprawie) winny być uprawdopodobnione za pomocą stosownych dokumentów, czego wszak skarżący nie uczynił.
Wskazać również trzeba, ze nic nie wiadomo na temat wysokości oraz struktury wydatków związanych z utrzymaniem się (zakup mediów, usług telekomunikacyjnych itp.) gdyż skarżący, pomimo wezwania nie nadesłał dokumentów pozwalających na poczynienie ustaleń w tym zakresie. Są to zaś informacje istotne z punktu widzenia oceny możliwości finansowych strony i zbadania, czy dysponuje ona środkami pozwalającymi na samodzielne poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Pomimo wyraźnego wezwania nie wyjaśniono również sytuacji zawodowej małżonki wnioskodawcy, w szczególności zaś tego, czy otrzymuje ona jakikolwiek dochód, co również ma istotny wpływ na ustalenia dotyczące przyznania prawa pomocy.
Na koniec wreszcie odnotować trzeba istnienie wątpliwości dotyczących stanu rodzinnego skarżącego, który w druku formularza podał, że zamieszkuje wyłącznie z małżonką, gdy tymczasem w toku postępowania administracyjnego korespondencja kierowana do skarżących była odbierana przez ich syna i synową określonych przez doręczyciela jako "dorosły domownik", a wezwanie referendarza sądowego również zostało odebrane przez syna skarżącego. Wątpliwości te nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie rzeczywistej sytuacji rodzinnej skarżącego i stanowią dodatkowy argument przeciwko przyznaniu mu prawa pomocy.
Stad też, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.