Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...] r. – wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 7 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016/ - nakazał "A" Sp. z o.o. rozbiórkę samowolnie wybudowanego muru oporowego zlokalizowanego między parkingiem, a [...] na terenie działki nr [...] położonej przy ul. [...] w J.. W uzasadnieniu organ podał, że inwestor samowolnie wykonał mur oporowy w 2004 r. W trakcie postępowania inwestor przedłożył wymagane art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego dokumenty, ale nie uiścił ustalonej postanowieniem z dnia [...] r. opłaty legalizacyjnej. W związku z tym na podstawie art. 49b ust. 7 ustawy Prawo budowlane orzeczono rozbiórkę przedmiotowego muru oporowego.
"A" wniosło o uchylenie decyzji organu I instancji w całości, jako niewykonalnej. Zdaniem odwołującego się z decyzji wynika, że mur oporowy, w stosunku do którego orzeczono rozbiórkę znajduje się na terenie działki nr [...]. Faktycznie na działce tej nie jest usytuowany mur oporowy co czyni decyzję niewykonalną. Zaskarżona decyzja narusza więc art. 107 kpa bowiem zawarty w niej obowiązek nie został określony precyzyjnie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, wskazał na ustalenie organu I instancji samowolnej budowy muru oporowego na działce nr [...] oraz konsekwencje nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej wynikające z art. 49b ust. 7 w związku z art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego.
Nadto organ stwierdził, że złożenie przez inwestora skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie opłaty legalizacyjnej nie wstrzymuje wykonalności zaskarżonego postanowienia, a organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do kontynuowania postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" Sp. z o.o. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej art. 104 kpa i art. 107 § 1 i § 3 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa oraz art. 6 i 7 kpa. Skarżący twierdził, że mur oporowy znajduje się na działce nr [...], a nie nr [...] o czym świadczy zatwierdzony projekt zagospodarowania działki nr [...] do decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że zaskarżona decyzja lokalizująca sporny mur oporowy na działce nr [...] jest niewykonalna. Nadto skarżący podkreślił, że zarzut niewykonalności z uwagi na błędne określenie miejsca usytuowania muru oporowego podniósł już w odwołaniu, do czego organ odwoławczy nie ustosunkował się.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko co do budowy bez pozwolenia na budowę muru oporowego na działce nr [...], co zgodnie z art. 48 ust. 1 w związku z art. 49b ust. 7 przesądzało o jego rozbiórce.
Na rozprawie w dniu 17.05.2006 r. pełnomocnik skarżącego w oparciu o dołączony do skargi projekt zagospodarowania działki nr [...] stwierdził, iż mur oporowy znajduje się wewnątrz tej działki, a nie w granicy, czy też na terenie działki nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona przez Sąd, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269/, kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasadniczym problemem w sprawie jest usytuowanie objętego nakazem rozbiórki muru oporowego. W tej materii skarżący w odwołaniu, a następnie w skardze twierdził, że mur ten jest usytuowany na działce nr [...], a nie nr [...] z czego wywodził o niewykonalności decyzji, nadto wskazywał, iż z projektu zagospodarowania działki nr [...] zatwierdzonego pozwoleniem na budowę nr [...] wynika, że mur ten stanowił część infrastruktury działki.
Do powyższych twierdzeń skarżącego organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł bowiem za takie nie może zostać uznane powołanie się w tym zakresie na uzasadnienie organu I instancji.
Organ odwoławczy jest organem zobowiązanym do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, posiadającym w tym celu kompetencje określone w art. 138 kpa.
Organ ten jest uprawniony do własnej oceny materiału dowodowego, przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego lub zlecenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję /art. 136 kpa/, wreszcie do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części /art. 138 kpa/. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że sporny mur mieści się na działce nr [...] było więc niczym nieuprawnione w sytuacji gdy w aktach sprawy brak szkicu do protokołu kontroli z dnia [...] r., a oględzin z udziałem stron w ogóle w sprawie nie przeprowadzono.
Brak oględzin oraz porównania stanu faktycznego z projektem zagospodarowania działek nr [...] i nr [...] stanowi uchybienie organu I instancji, którego nie dostrzegł organ odwoławczy akceptując bezkrytycznie stanowisko organu I instancji co do lokalizacji muru oporowego na działce nr [...].
Ustalenie, na której działce w rzeczywistości położony jest mur oporowy jest niezbędne co najmniej z dwóch powodów. Mianowicie, po ustaleniu miejsca lokalizacji muru będzie można – w świetle projektu zagospodarowania działki /nr [...] lub nr [...]/ ustalić czy mur ten istotnie został wykonany poza udzielonym pozwoleniem. Po drugie o ile mur ten stanowi samowolę budowlaną /art. 48 ust. 1/ to wskazanie prawidłowego numeru działki jest niezbędne w celu zagwarantowania możliwości egzekucji ewentualnie orzeczonego nakazu rozbiórki.
Dotychczasowe postępowanie zostało więc przeprowadzone z naruszeniem art. 7 kpa, 75 § 1 kpa, 76 § 1 kpa, 77 kpa, 80 kpa, a decyzja organu odwoławczego z naruszeniem art. 107 § 3 kpa.
W postępowaniu ponownym należy przeprowadzić oględziny działek nr [...] i nr [...], z czynności tej sporządzić dokładny protokół wraz ze szkicem obrazującym granice działek i sporny mur oporowy. Następnie ocenić legalność tego muru przez porównanie stanu faktycznego ustalonego w czasie oględzin z zatwierdzonymi projektami zagospodarowania działek nr [...] i nr [...].
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c, art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm./ orzekł, jak w sentencji.