Uzasadnienie
K. R. (dalej: "skarżący") pismem z 21 marca 2023 r. wniósł skargę na decyzję Starosty [...] (dalej "Starosta") z 2 lutego 2022 r. znak: [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami.
W skardze skarżący wniósł o wystawienie poprawnego dokumentu stwierdzającego jego wszystkie zdobyte uprawnienia kategorii AM/A1/A2/A/B1/B/C1/C/BE/C1C/CE/T jednocześnie zaskarżając decyzję Starosty z 2 lutego 2022 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że od 1999 r. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami równych kategorii. Jeśli chodzi o uprawnienia C1/C to skarżący nabył je [...] 2011 r., natomiast uprawnienia C1E/CE – [...] 2012 r. Natomiast ważność poruszania się wymienionymi kategoriami datowano na rok ważnych badań lekarskich ([...] r.)
W dniu 2 lutego 2022 r. skarżący otrzymał przy zmianie nazwiska nowe prawo jazdy bez wcześniejszych zawartych informacji ważności, a przede wszystkim dat uzyskania uprawnień kategorii C1/C/C1C/CE.
Sytuacja pozbawienia nabytych wcześniej uprawnień jest dla skarżącego niezrozumiała, a zarazem niezgodna z prawem. Zdaniem skarżącego decyzja o wymazaniu zdobytych wcześniej uprawnień z prawa jazdy wraz z datami ważności jest bezprawnym zabraniem uprawnień.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie. Przedstawił szczegółowo swoje stanowisko w sprawie dotyczące złożonego przez skarżącego wniosku z 9 marca 2023 r oraz poprzednio złożonego wniosku o wymianę prawa jazdy z 31 stycznia 2022 r. Wyjaśnił, że we wniosku ze stycznia 2022 r. skarżący wniósł o wymianę prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E oraz T o numerze [...] wydanym [...] r. ze względu na zmianę nazwiska. Skarżący nie wnioskował o wydanie prawa jazdy kategorii C, C1, C1+E i C+E. Termin ważności tych kategorii upłynął [...] r. Data ta została wpisana do prawa jazdy o numerze [...] w oparciu o orzeczenie psychologiczne nr [...] z 18 sierpnia 2016 r. Natomiast do wniosku z 31 stycznia 2022 r. nie dołączono orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwskazań do kierowania pojazdami tych kategorii. Starosta decyzją z 2 lutego 2022 r. dokonał wymiany dokumentu prawa jazdy zgodnie z wnioskiem skarżącego wydając prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E oraz T o numerze [...].
Starosta wpisał do prawa jazdy datę ważności tych kategorii do [...] 2031 r. zgodnie z orzeczeniem lekarskim. Starosta nie wydał decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C,C1, C1+E oraz C+E.
Skarżący został pouczony o treści art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a."), czyli o możliwości złożenia odwołania. Skarżący nie skorzystał ze swego prawa i nie złożył odwołania od decyzji Starosty z 2 lutego 2022 r.
W piśmie procesowym z 8 maja 2023 r. skarżący opisał okoliczności faktyczne związane ze złożeniem przez niego wniosku o wymianę prawa jazdy z [...] 2022 r. Podkreślił w szczególności, że w styczniu 2022 r. wnioskował tylko o zmianę nazwiska w dokumencie, a zatem informacje zawarte w rubryce nr 11 oraz nr 10 w dokumencie prawa jazdy powinny być zachowane. Jeśli zaś chodzi o wniosek z 9 marca 2023 r. to Starosta nie wygenerował skarżącemu w PKK kategorii C1, C1+E, C, C+E, których przedłożone badania lekarskie dotyczyły, a które to kategorie skarżący posiada. Starosta poinformował skarżącego, aby wnioskował o wydanie zaświadczenia na którym będą widniały wszystkie kategorie, które posiada skarżący.
Skarżący wyjaśnił także, że nabył kategorie C1, C, C+E w 2011 i 2012 r. i w związku z tym może przystąpić do nauki i szkolenia na kierowcę kategorii D. Podkreślił, że inny jest system nauki i ceny szkolenia w przypadku uzyskiwania kategorii D w związku z posiadaną kategorią B, a inny w związku z posiadaną kategorią C. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określają przepisy art. 3 § 2, 2a i 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi skarżący uczynił decyzję Starosty z 2 lutego 2022 r. nr [...] pozbawiającą go uprawnień do kierowania pojazdami, w szczególności kategorii C1/C/C1E/CE.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622; dalej "u.k.p.") osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia (art. 18 ust. 1 u.k.p.). Na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych (art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p.).
Stosownie do § 10 ust. 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231 z późn. zm.) w przypadku pozytywnej weryfikacji złożonych dokumentów wniosek o wydanie prawa jazdy w części H wypełnia się tylko, jeżeli wydaje się decyzję administracyjną.
Z powyższych regulacji wynika, że przedmiotem procedury zainicjowanej wnioskiem o zmianę danych zawartych w dokumencie prawa jazdy jest wyłącznie zmiana zapisów w tym dokumencie dotyczących okoliczności faktycznych w nim ujętych. Konsekwencją tego postępowania jest wytworzenie oraz fizyczne wydanie osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowego dokumentu prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. W związku z tym art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej. Wydanie nowego dokumentu prawa jazdy jest bowiem czynnością materialno-techniczną, sprowadzającą się w swej istocie do fizycznej wymiany dokumentu stanowiącego dowód posiadania przez określoną osobę uprawnienia do kierowania pojazdami danego rodzaju, która ma służyć przede wszystkim celom dowodowym (por. wyrok WSA w Szczecinie z 23 stycznia 2014 r., II SA/Sz 897/23).
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje się, że wymiana prawa jazdy jest uznawana za czynność materialno-techniczną (por. wyrok NSA z 21 marca 2017 r., I OSK 1686/15, wyrok WSA w Białymstoku z 15 września 2022 r., II SA/Bk 350/22).
Przepis art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. nie stanowi materialnoprawnej podstawy, w oparciu o którą organ administracji byłby uprawniony do władczego określenia konsekwencji prawnych wynikających z określonej normy prawnej względem konkretnego adresata, w konkretnie oznaczonej sprawie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 26 listopada 2020 r., III SA/Gd 520/20).
O uznaniu danego aktu za decyzję administracyjną przesądza nie jego nazwa, lecz treść. Ponadto aby doszło do wydania decyzji administracyjnej musi istnieć przepis prawa materialnego upoważniający do jej wydania, a taka podstawa materialnoprawna w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Skoro w sprawie nie doszło do wydania decyzji administracyjnej to brak jest przedmiotu zaskarżenia, a tym samym skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Oceny tej nie zmienia wypełnienie przez Starostę wniosku skarżącego w części H ani treść zawartego w formularzu pouczenia.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że jeżeli czynność materialno-techniczna wymiany prawa jazdy z uwagi na zmianę danych narusza prawa osoby, której przysługuje uprawnienie do kierowania pojazdami stwierdzone tym dokumentem, osoba ta może wnieść skargę na tę czynność do sądu administracyjnego (por. art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 53 § 2 p.p.s.a.). Natomiast skargę na decyzję administracyjną można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Chcąc poddać kontroli sądowej decyzję organu I instancji strona musi wyczerpać tryb odwoławczy, a następnie zaskarżyć do sądu decyzję wydaną na sutek odwołania, czyli decyzję organu II instancji.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w postanowieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.