Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. J. wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] z tej przyczyny, że w wyznaczonym ustawowym terminie nie uzupełnił braku skargi i nie uiścił wpisu sądowego. Skarżący jeden dzień po terminie uzupełnił brak nadsyłając żądane odpisy skargi oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Odpis tego postanowienia został skutecznie doręczony ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 6 października 2008 r. W dniu 10 października 2008 r. skarżący wystąpił z osobistym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, który ostatecznie został potraktowany zarówno jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, jak i do uzupełnienia braku formalnego skargi. W jego uzasadnieniu skarżący podkreślił, że z uwagi na zły stan zdrowia (po wypadku skarżący ma problemy z poruszaniem się) oraz zamieszkiwanie w małej miejscowości, miał trudności z uzyskaniem formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do wniosku dołączone zostały dokumenty potwierdzające fakt szpitalnego leczenia skarżącego w latach poprzednich.
Zarządzeniem z dnia 28 listopada 2008 r. wniosek skarżącego o przywrócenie terminu został pozostawiony bez rozpoznania, z powodu nienadesłania jego odpisów, o co został wezwany. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia powyższego braku formalnego wniosku, lecz na skutek postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2009 r. orzeczenie to zostało uchylone. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu składany był w toku postępowania wpadkowego dotyczącego prawa pomocy, w którym stroną jest jedynie wnioskodawca. Oznacza to, iż zbędne było żądanie, a następnie doręczanie innym stronom postępowania sądowego odpisów tego wniosku.
W świetle powyższych okoliczności przedmiot rozpoznania Sądu na obecnym etapie postępowania stanowi wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy) oraz do uzupełnienia braku formalnego skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ten wniosek zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 ustawy, pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ustawy).
Przenosząc powyższą regulację na grunt niniejszej sprawy uznać należy na wstępie, iż zgłoszony przez skarżącego wniosek został wniesiony w ustawowym terminie. W ocenie Sądu, choć skarżący czynności procesowych dokonał w dniu 29 lipca 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej przesyłki zawierającej odpisy skargi i wniosek o przyznanie prawa pomocy), to aż do dnia 6 października 2008 r. (data doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi) skarżący mógł pozostawać w błędnym przeświadczeniu, iż czynności tych dokonał w terminie. Przyjąć zatem należy, iż siedmiodniowy termin wynikający z art. 87 § 1 ustawy rozpoczął swój bieg dopiero od dnia 6 października 2008 r. Ponadto, skarżący dokonał czynności procesowych, dla zachowania których określony był termin oraz w wystarczający sposób uprawdopodobnił brak swojej winy w niedopełnieniu w terminie przedmiotowych czynności. Oceniając wystąpienie tej ostatniej przesłanki Sąd miał na względzie, że pożądane jest zachowanie pewnego kompromisu polegającego na tym, by z jednej strony mieć na uwadze obiektywny miernik staranności, której można i trzeba wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, z drugiej zaś strony powstrzymanie się od nadmiaru formalizmu, by z tego powodu nie zamknąć stronie prawa do sądu.
Jak wynika z treści wniosku skarżący jest osobą schorowaną, samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, zamieszkałą w małej miejscowości, co niewątpliwie utrudnia mu kontakt z sądem, czy też z najbliższym urzędem pocztowym i mogło stanowić podstawę do niezawinionego przez niego uchybienia terminu do wykonania wezwania Sądu w zakresie uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia jej braku formalnego. Podkreślić wymaga, iż skarżący już następnego dnia po upływie terminu dokonał wymaganych czynności procesowych, a po powzięciu informacji o odrzuceniu skargi niezwłocznie również wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu w tym przedmiocie.
W świetle powyższych okoliczności oraz biorąc pod uwagę konstytucyjną zasadę prawa do sądu, należało na podstawie art. 86 § 1 ustawy orzec jak w sentencji postanowienia.