Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. O. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W formularzu zaznaczyła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonkiem, który jest bezrobotny i nie uzyskuje żadnego dochodu. W skład majątku strony wchodzi budynek mieszkalny o pow. 103 m2 o wartości około 160.000 zł, udział (1/2) w nieruchomości rolnej o pow. 1,26 ha o wartości około 20.000 zł, budynek w którym prowadzona jest działalność gospodarcza o pow. około 79,33 m2 i wartości około 60.000 zł oraz garaż i zabudowania gospodarcze o łącznej wartości około 20.000 zł. Jednocześnie skarżąca zadeklarowała, że nie posiada żądnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 5.000 zł. Źródłem utrzymania się strony i jej małżonka jest dochód z prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej w wysokości 2817 zł netto miesięcznie.
Ze sporządzonego przez wnioskodawczynię zestawienia wydatków wynika, że opłaty za media oraz podatek od nieruchomości (w ujęciu miesięcznym) to kwota 520 zł; koszty ogrzewania to kwota 650 zł miesięcznie, koszty leczenia to 140 zł; spłata zaciągniętej pożyczki – około 800 zł; raty z tytułu innych zobowiązań – około 400 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała deklaracje VAT 7 za ostanie półrocze; podsumowanie roku w książce przychodów i rozchodów, kopie rachunków za energię elektryczną, wodę, gospodarkę odpadami, przelewu za podatek od nieruchomości za 2015 r. oraz 2016 r.; kopię faktur na zakup lekarstw opiewającą na kwotę 98 zł. oraz oświadczenie małżonka strony, który stwierdził, że jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną i nieposiadającą żadnych źródeł dochodów.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.
Wypada również zwrócić uwagę, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego oraz wyjaśnień odnośnie sytuacji rodzinne w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych albo nieprawdziwych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów oraz informacje uzyskane od skarżącej oraz wynikające z przedstawionych dokumentów nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.
Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, która w 2016 r. przyniosła łączny dochód w wysokości 49.261,67 zł – vide podsumowanie roku z książki przychodów i rozchodów. Daje to miesięczny dochód rzędu 4105 zł (49.261: 12). Stałe, udokumentowane wydatki kształtują się zaś na poziomie około 600 zł (opłaty za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór odpadów i wydatki na lekarstwa). Nawet jeżeli uwzględnić przy tym deklarowane wydatki na zakup opału - 650 zł, do dyspozycji strony pozostaje kwota około 2900 zł. Zauważyć przyjdzie, że strona, pomimo wezwania nie udokumentowała faktu spłaty zobowiązań, o których wspomina w swoim wniosku. Trudno więc w takiej sytuacji uznać jej wyjaśnienia w tym zakresie za wiarygodne, a wobec tego środki, które pozostają do dyspozycji strony i jej małżonka z powodzeniem pozwalają zarówno na poniesienie kosztów sądowych jak i wydatków na fachowego pełnomocnika.
Odnosząc się do możliwości finansowych strony odnotować przyjdzie, że na dzień 8 stycznia 2017 r. wydruk z rachunku bankowego strony wskazywał saldo w wysokości "+19321,09 zł". Co więcej, na stronie drugiej wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej, złożonych wraz z drukiem formularza skarżąca wyraźnie wskazała, iż jej siostra zadeklarowała wsparcie dla strony w opłaceniu usług fachowego pełnomocnika, a z dalszych wywodów wynika, że strona oczekuje wyznaczenia go przez Sąd tylko dlatego, że nie udało jej się znaleźć takiego, który byłby gotów przygotować skargę od wyroku tut. Sądu z dnia 12 października 2016 r. Argumentacja ta w żaden sposób nie może uzasadniać uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, albowiem jedynym kryterium branym pod uwagę jest sytuacja materialna strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, nie zaś problemy ze znalezieniem pełnomocnika gotowego do współpracy ze stroną w zamierzonym zakresie.
Zważywszy, że brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.