Uzasadnienie
Działając z wniosku J.L., decyzją numer [...] z dnia [...]r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. udzielił T.L. oraz J.L., pozwolenia na użytkowanie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w G. (dz. nr 1, obręb [...]), zrealizowanej około 1993 roku bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Pismem z dnia 16 listopada 2017 roku S.P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. (dalej: PINB) z prośbą o udostępnienie dokumentacji z legalizacji dobudówki przy ul. [...] w G. Z kolei w dniu 8 stycznia 2018 r. M.B. zwrócił się z prośbą o wydanie kopii decyzji numer [...] z dnia [...] roku wydanej w sprawie pozwolenia na użytkowanie nadbudowy budynku przy ul. [...].
Pismem z dnia 13 grudnia 2017 roku S.P. oraz S.P. wnieśli o wznowienie postępowania prowadzonego przez PINB - sygn. akt [...], wskazując, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a ponadto strony bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu. Wnioskodawcy oświadczyli, że o wydanej decyzji w ww. postępowaniu dowiedzieli się w dniu 11 grudnia 2017 roku.
Postanowieniem numer [...] z dnia [...] r. PINB wznowił postępowanie w sprawie. Przedmiotem kontroli wprowadzonym postępowaniu wznowieniowym była wydana w dniu [...] r. decyzja PINB numer [...], którą udzielono pozwolenia na użytkowanie zrealizowanej nadbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w G. (działka numer 1, obręb [...]), wykonanych około 1993 roku bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ramach postępowania M.B. przedłożył w dniu 7 lutego 2018 roku pismo, w którym jako architekt, zawarł swoje wątpliwości dotyczące konstrukcji przedmiotowego budynku, w związku z wykonanymi robotami budowlanymi. Z treści pisma wynika, że:
- 1) dokumentacja sporządzona przez mgr inż. E.R. pt. "Inwentaryzacja budynku mieszkalnego jednorodzinnego", wykonana w 2013 r. w ramach postępowania zakończonego wydaniem decyzji PINB o pozwoleniu na użytkowanie nr [...] oraz opracowany na jej podstawie projekt budowlany "Przebudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego", będący podstawą do wydania decyzji Prezydenta Miasta G. o pozwoleniu na budowę numer [...] z [...] r. nie zawierają dwóch podciągów żelbetowych (usytuowanych w obrębie rozebranej ściany zewnętrznej z oknami salonu, na poziomie piwnicy i parteru). Jeden z podciągów powinien znajdować się w obrębie salonu (poz. 3.2 w projekcie pierwotnym), ponad obecną zabudową sufitową z płyt g-k, drugi natomiast w pomieszczeniach piwnicznych (poz. 3.5 w projekcie pierwotnym);
- 2) inwentaryzacja opracowana przez mgr. inż. E.R. z 2013 r. nie zawiera również detalu oparcia stropu pomiędzy rozbudowanym salonem a tarasem. Nie został wrysowany 3 podciąg, który podpierał ścianę zewnętrzną I piętra (nadal istniejącą). Prawdopodobnie wybudowany w 1993 r. strop pomiędzy salonem i tarasem został oparty na w/w podciągu (poz. 3.1 w projekcie pierwotnym). Autorka opinii z 2013 r. nie odniosła się do prawidłowości wykonanych robot polegających na montażu belek stropowych tego tarasu,
- 3) dociążono taras dodatkową warstwą betonu, który pierwotnie nie był przeznaczony do takiego obciążenia (belkami stropowymi i nadlanym betonem),
- 4) ściana graniczna, wykonanej nadbudowy pomieszczeń piwniczych w obszarze pierwotnego tarasu, usytuowanego od strony ogrodu, wykazuje spękania, w tym pionową rysę na styku wykonanej rozbudowy oraz pierwotnej części budynku,
- 5) pierwotny projekt budynku wskazuje, że ława fundamentowa (poz. 5.2) pod zewnętrzną ścianą piwniczną, która obecnie została nadbudowana na parterze i stanowi zewnętrzną ścianę parteru, nie jest zbrojona jako ława żelbetowa, tylko została wykonana jako ława betonowa o przekroju 30 cm x 30 cm. Opracowana inwentaryzacja nie zawiera ponadto przekroju fundamentów.
Ustalono również, że M.B. jest w posiadaniu pierwotnego projektu budowlano- wykonawczego budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] "Typowy domek jednorodzinny - bliźniaczy".
W sprawie przeprowadzono również rozprawę administracyjną. W jej trakcie ustalono, że łącznik wybudowany pomiędzy budynkami numer [...] i [...] w obrębie przyziemia i parteru jest wybudowany legalnie, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta G. numer [...] z dnia [...] r., natomiast nadbudowa łącznika na wysokości I piętra jest samowolą budowlaną, która została wykonana z przekroczeniem granicy pomiędzy nieruchomościami. Stwierdzono także, że od strony granicy z budynkiem numer [...], wykonana samowolna nadbudowa pomieszczeń piwnicznych o pomieszczenie parteru i taras nad parterem, została zrealizowana w taki sposób, że granica nieruchomości przechodzi przez środek ściany granicznej.
Pismem z dnia 8 marca 2018 r. PINB zwrócił się do Urzędu Miejskiego w G. z wnioskiem o udostępnienie dokumentacji dotyczących postępowań w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę i rozbudowę budynku przy ul. [...] w G. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 9 kwietnia 2018 r. Urząd Miejski w G. poinformował, że dokumentacja archiwalna urzędu nie jest kompletna. Dodano, że nie odnaleziono wpisów dotyczących dokumentacji o wydaniu decyzji o pozwoleniu na nadbudowę łącznika przy ul. [...]. W posiadanych zasobach odnaleziono:
decyzję numer [...] z dnia [...] roku na budowę łącznika pomiędzy budynkami przy ul. [...], na rzez Pana Z.Z.;
decyzję numer [...] z dnia [...] roku na budowę łącznika pomiędzy budynkami przy ul. [...], na rzez Pana S.F.;
decyzję numer [...] z dnia [...] roku, na przebudowę oraz docieplenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dobudową tarasu na elewacji południowej oraz budowę wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania zasilanej z kotła na paliwo stałe, a także dobudowę przewodów kominowych prowadzonych ponad dach budynku, na rzecz Pani J.P.;
zgłoszenie robót budowlanych z dnia [...] roku dotyczące zgłoszenia remontu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w G. Postanowieniem numer [...] z dnia [...] r., na mocy art. 103 pr. bud., w powiązaniu z art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 roku — Prawo budowlane (D.U. z 1974r, Nr 38, poz. 229), PINB nałożył na właścicielkę nieruchomości przy ul. [...] w G. - obowiązek przedłożenia, w terminie do 30 lipca 2018 r. ekspertyzy technicznej dotyczącej zgodności wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej.
Opracowanie złożone zostało do organu w 3 częściach:
W dniu 30 lipca 2018 r. do PINB wpłynęła - ekspertyza stanu technicznego budynku, opracowana w lipcu 2018 roku przez mgr inż. W.D.;
Dnia 30 sierpnia 2018 r. przedłożono inwentaryzację zagospodarowania terenu, sporządzoną przez geodetę mgr inż. J.B. oraz inwentaryzację architektoniczno-budowlana, sporządzona w listopadzie 2018 roku przez mgr inż. E.R.
We wnioskach ekspertyzy stwierdzono, że "Stan techniczny budynku głównego i łącznika wraz z nadbudową jest dobry, rysy i pęknięcia są możliwe do naprawienia, nie zagrażają bezpieczeństwu użytkowania, nie.stwarzają zagrożenia dla ludzi mienia. Realizacja rozbudowy i nadbudowy nie osłabiła konstrukcji budynku głównego, nie ma wpływu na powstałe uszkodzenia, jest wykonana poprawnie zgadnie z zasadami sztuki budowlanej. Wspólna zewnętrzna szkieletowa ściana pomiędzy budynkami [...] i [...] nie spełnia warunków przegrody ogniowej REI 60.
Decyzją numer [...] z dnia [...]r. znak: [...] PINB odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji numer [...] z dnia [...] roku udzielającej pozwolenia na użytkowanie nadbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w G. z uwagi na to, że po przeprowadzeniu postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, w wyniku wznowienia postępowania organ I instancji ustalił, że mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej bowiem, w ocenie PINB. kwalifikowana wada postępowania nie miała wpływu na treść zaskarżonej decyzji.
Na skutek wniesionego odwołania sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...]r. znak: [...] ŚWINB uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że we wznowionym postępowaniu organ I instancji powinien:
przeprowadzić ponowne oględziny nieruchomości wraz z wykonaniem dokumentacji fotograficznej;
zbadać powstanie zacieków w salonie nieruchomości przy ul. [...] w G. i wpływ na ten stan wykonanej dobudówki;
dokonać analizy prawidłowości wykonania murka ogniowego;
zbadać prawidłowość przybicia plandeki do ściany tarasowej;
przeanalizować prawidłowość zastosowania odprowadzenia wód z dachu i tarasu nieruchomości przy ul. [...];
zbadać stan ogólny nieruchomości przy ul. [...] i jej wpływ na sąsiednią nieruchomość;
zbadać, czy występują, a jeśli tak to ustalić przyczyny powstawania zacieków i zalewania piwnicy oraz ściany wspólnej w/wym. budynku;
zbadać, czy nastąpiło przekroczenie granic działki sąsiadującej przy wykonywaniu rozbudowy budynku przy [...] w G. Ponownie prowadząc postępowanie, w dniu [...] r. PINB przeprowadził czynności kontrolne na terenie nieruchomości przy ul. [...] i [...] w G., z których sporządzono 3 protokoły, do których dołączono dokumentacje fotograficzną. Ustalił, że w pomieszczeniu piwnicznym przylegającym do nieruchomości przy ul. [...] w G. znajdują się stare zacieki na ścianach, w dwóch miejscach stwierdzono odspojenie tynku stropu z widocznym skorodowanym zbrojeniem stropu nad piwnicą. Na pierwszym piętrze na ścianie wspólnej przylegającej do nieruchomości przy ul. [...] istnieje ukośna rysa, która wg. oświadczenia M.B. powstała w drugiej połowie 2018 roku. Ponadto stwierdzono na przedmiotowej ścianie na parterze przy listwie przypodłogowej stare zawilgocenie.
W trakcie kontroli nieruchomości przy ul. [...] których stwierdzono, że na ścianie wspólnej nieruchomości przy ul. [...] i [...] na poziomie piwnic, parteru i piętra nie występują zarysowania i zacieki. Nie stwierdzono bezpośrednich i widocznych czynników, które mogłyby wpływać na stan sąsiedniej nieruchomości. Wzdłuż bocznej krawędzi tarasu na ścianie wspólnej od strony nieruchomości przy ul. [...] wykonano murek z trzech cegieł, w celu uniemożliwienia ingerencji wód opadowych na sąsiednią nieruchomość. Ponadto wykonano spadek posadzki tarasu od strony nieruchomości przy ul. [...] w kierunku terenu nieruchomości przy ul. [...], który ma na celu przeciwdziałać zalewaniu nieruchomości sąsiedniej. Plandeka przymocowana do tarasu została usunięta wraz z zakończeniem robot budowlanych, przy których realizacji była wykorzystywana. J.P. oświadczyła, że około pięć lat temu wykonała remont budynku na podstawie zgłoszenia i dokumentacji technicznej (decyzja Prezydenta Miasta G. numer [...] z dnia [...] roku na przebudowę i docieplenie budynku przy ul. [...]).
Wody opadowe z tarasu odprowadzane są rynną i rurą spustową na teren własnej nieruchomości, natomiast wody opadowe z dachu budynku odprowadzane są rynną i rurą spustową do istniejącej kanalizacji ogólnospławnej. Ocieplenie budynku zostało zlicowane ze ścianą wspólną budynku w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] i [...].
Podczas czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. [...] w G. stwierdzono, że w pokoju na pierwszym piętrze usytuowanym od strony nieruchomości przy ul. [...] występują zarysowania powstałe na ścianach wewnętrznych i zewnętrznych. Przedmiotowa część budynku przy ul. [...] jest konstrukcyjnie powiązana z łącznikiem i drewnianą oranżerią usytuowaną na nieruchomości przy ul. [...] od strony ul. [...], których właścicielem są S.P. i S.P. W pozostałych pomieszczeniach budynku nie stwierdzono zarysowań i zawilgoceń ścian budynku.
Decyzją numer [...] z dnia [...] r., znak: [...] organ I instancji stwierdził, że jego decyzja numer [...] z dnia [...] r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w G. (dz. nr 1, obręb [...]), wykonanej około 1993 roku bez wymaganej decyzji o pozwolenia na budowę. PINB została wydana z naruszeniem prawa, przy czym decyzji nie uchylono z powodu upłynięcia pięcioletniego okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. Wskazano, że naruszenie prawa polega na:
niezgodnym z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co polegało na:
wykonaniu ściany iv konstrukcji drewnianej znajdującej się w granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i ul. [...] w G., która powinna zostać wykonana zgodnie z § 235 ww. rozporządzenia jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego z uwzględnieniem palnego pokrycia dachu z papy — dotyczy nadbudowy w konstrukcji drewnianej objętej ww. decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, wykonaniu ocieplenia ścian murowanych na poziomie parteru i pierwszego piętra elewacji ogrodowych prostopadłych do ściany znajdującej się w granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i ul. [...] w G. styropianem, który nie jest materiałem niepalnym, tj.: bez zachowania zapisów § 235 pkt 2 w. rozporządzenia (wykonane ocieplenie styropianem zostało zrealizowane po wydaniu decyzji PINB numer [...] z dnia [...] r., naruszeniu prawa własności:
w związku z wykonaniem nadbudowy iv konstrukcji drewnianej objętej ww. decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, poprzez zlokalizowanie ściany zewnętrznej z naruszeniem nieruchomości przy ul. [...] w G., co wynika z inwentaryzacji architektonicznobudowlanej, sporządzonej w listopadzie 2018 roku przez mgr inż. E.R., zawartej w ekspertyzie stanu technicznego budynku opracowanej w lipcu 2018 roku przez mgr inż. W.P. — rzeczoznawcę budowlanego, poprzez wykonanie ściany murowanej biegnącej w granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i ul. [...] iv G. z naruszeniem nieruchomości przy ul. [...], co wynika z inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, sporządzonej w listopadzie 2018 r. przez mgr inż. E.R., posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, zawartej w ekspertyzie stanu technicznego budynku opracowanej w lipcu 2018 r. przez mgr inż. W.D. - rzeczoznawcę budowlanego.
Odwołanie od tej decyzji złożyli:
- - M.B.,
- - S.P.,
- - J.P.
M.B. zarzucił skarżonej decyzji błędne ustalenia faktyczne, oparte na kłamstwach. Wskazał, że dobudówka powstała w 1982 r., a nie w 1993 r. Skarżący wskazał, że jest w posiadaniu projektu pierwotnego budynków przy ul. [...], [...] i [...]. Podniósł, że właściciele posesji przy ul. [...] naruszyli system odprowadzania wód opadowych co narusza przepisy budowlane. Konstrukcja posadowiona przez właścicieli nieruchomości przy ul. [...] na spoczniku zacienia nieruchomość należącą do skarżącego i powoduje liczne szkody.
S.P. w odwołaniu podniósł liczne naruszenia prawa, błędy proceduralne i poświadczenie nieprawdy w sporządzonej dokumentacji. Odwołujący się wskazał, że bezprawnie nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzja PłNB numer [...] z dnia [...] r. Zdaniem skarżącego postępowanie legalizacyjne oparto o dokumentację zawierającą fałszywe przesłanki, w tym szczególnie zwrócono uwagę na naruszenie granic.
J.P. wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, zarzucając decyzji PINB liczne naruszenia przepisów. Wskazano, że organ I instancji sporządził wadliwie i wzajemnie sprzeczne uzasadnienie decyzji, niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym sprawy oraz niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania do obywateli. Zarzucono, że PINB naruszył zasadę domniemania legalności, kwestionując ostateczną decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r., numer [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę oraz docieplenie budynku przy ul. [...].
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach zaskarżoną obecnie decyzją:
- - uchylił decyzję organu I instancji w zakresie stwierdzenia, że naruszenie prawa w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. numer [...] z dnia [...] r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w G. (dz. nr 1, obręb [...]), wykonanej około 1993 r. bez wymaganej decyzji o pozwolenia na budowę, polegało na z niezgodnym z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wykonaniu ściany w konstrukcji drewnianej znajdującej się w granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i ul. [...] w G., która powinna zostać wykonana zgodnie z § 235 ww. rozporządzenia jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego z uwzględnieniem palnego pokrycia dachu z papy oraz wykonaniu ocieplenia ścian murowanych na poziomie parteru i pierwszego piętra elewacji ogrodowych prostopadłych do ściany znajdującej się w granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i ul. [...] w G. styropianem, który nie jest materiałem niepalnym, tj. bez zachowania zapisów § 235 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury;
- - stwierdził, że naruszenie prawa w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. numer [...] z dnia [...] r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w G. (dz. nr 1, obręb [...]), wykonanej około 1993 r. bez wymaganej decyzji o pozwolenia na budowę, polegało na niezgodnym z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) wykonaniu ściany w konstrukcji drewnianej znajdującej się w granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i ul. [...] w G., która powinna zostać wykonana zgodnie z § 217 ww. rozporządzenia;
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy szeroko odniósł się do instytucji wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślił, że zostało ono zainicjowane na wniosek S.P. oraz S.P., w którym wnioskodawcy oświadczyli, że o decyzji wydanej w postępowaniu legalizacyjnym dowiedzieli się w dniu 11 grudnia 2017 roku. W toku postępowania J.P. podniosła, że wnioskodawcy uzyskali wiedzę o postępowaniu legalizacyjnym zakończonym decyzją PINB numer [...] z dnia [...] roku wcześniej - tj. dnia 18 sierpnia 2017 roku, na dowód czego przedłożono nagranie rozmowy pomiędzy stronami, stenogram tego nagrania oraz metadane pliku dźwiękowego. ŚWINB podzielił jednak w tym zakresie ustalenia organu I instancji.
Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte w oparciu o wystąpienie przesłanki wznowieniowe) z art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a. jaką w tym wypadku było pominięcie w toku postępowania jednej ze stron tego postępowania – S.P.
Organ odwoławczy wskazał, że w toku oględzin przeprowadzonych przez PINB dnia [...] r. ustalono, że w budynku wykonano następujące prace budowlane:
rozbudowa pomieszczenia mieszkalnego (pokój dzienny) poprzez zabudowę tarasu od strony ogrodu o wym. 2,0 m x 6,38 m i wysokości 2,53 m; nadbudowa pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 5,15 m x 4,25 m i wysokości 2,47 m; nadbudowa pomieszczenia oranżerii o wymiarach 1,74 m x 4,25 m i wysokości 2, 53 m; dobudowa balkonu na całej długości budynku od strony ogrodu.
Samowolna nadbudowa obiektu powstała przed 1 stycznia 1995 r., co spowodowało, że zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 pr. bud. zastosowanie w sprawie miały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (Dz.U. z 1974 r. nr 38 poz. 229 ze zm.). W art. 28 tej ustawy zawarto, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę co oznacza, że każde roboty budowlane, w tym nadbudowa, wymagały uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Obiekty powstałe w ramach prac wykonanych bez pozwolenia traktować należy jako samowolę budowlaną. Zgodnie z art. 37 poprzednio obowiązującej ustawy prawo budowlane legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, o ile nie zaszły przesłanki w tym przepisie. Przed przystąpieniem do legalizacji obiektu organy nadzoru budowalnego zobowiązano do jednoznacznego wykluczenia przesłanek do przymusowej rozbiórki obiektu, tj.:
posadowienie obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub stwierdzenie, że obiekt ten powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W sprawie dokonano oceny zgodności wykonanej nadbudowy z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na podstawie pisma Wydziału Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...]r., znak [...] stwierdzono, że zgodnie z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G. zatwierdzonego uchwałą numer [...] WRN w K. z dnia [...] r. ogłoszoną w Dz. Urz. WRN w K. z dnia [...] roku nr [...] poz. [...], który obowiązywał od 14 lutego 1979 roku, do 30 grudnia 1994 roku, działka numer 1, obręb [...] położona była na terenach mieszkalnictwa (D 17 MN), dla których przeznaczeniem podstawowym była zabudowa mieszkaniowa o niskiej intensywności zabudowy. Wobec czego ustalono, że realizacja około roku 1993 rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] oraz dobudowa garażu, w zakresie funkcji nie naruszała ustaleń planu ogólnego z 1979 roku.
Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle zapisów przedstawionej i uzupełnionej ekspertyzy, opracowanej przez mgr inż. W.D. w lipcu 2018 roku, która nie została skutecznie zakwestionowana w toku postępowania obiekt jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi i nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 roku - "stan techniczny budynku głównego i łącznika kompozycyjnego jest dobry. Rysy i pęknięcia na ścianach nie zagrażają stateczności budynku. Inwentaryzacja ta uzupełniona ekspertyzą została sporządzona przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, w sposób wyczerpujący i szczegółowy. Ekspertyza stanu technicznego posiada kompleksowe ustalenia dotyczące stanu technicznego budynku, ocenia prawidłowość wykonanych robót budowlanych, a jej efektem są zalecenia i wnioski dotyczące stanu, w jakim jest budynek, a także działań, które trzeba podjąć w przyszłości celem usunięcia stwierdzonych naruszeń.
Zawiera ponadto część opisową i obliczeniową, a opisy uzupełniają wyliczenia dotyczące dopuszczalnego obciążenia ścian czy fundamentów. Sporządzona została na podstawie dokumentacji i oględzin obiektu. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, dokumenty te spełniają niezbędne wymagania, co pozwala przyznać im walor środków dowodowych mających walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Jak wskazał organ I instancji, dokumenty te nie zostały przez żadną ze stron podważone poprzez przedłożenie kontrekspertyzy zatem wobec stwierdzenia ich prawidłowości, wnioski i opinie w nich zawarte podlegają rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu.
Jednocześnie z przedłożonych w toku postępowania dokumentów, tj. z "Inwentaryzacji budynku mieszkalnego" sporządzonej w sierpniu 2013 r. oraz "Ekspertyzy stanu technicznego budynku" sporządzonej w lipcu 2018 r. wynika, że część nadbudowy łącznika, wykonanej w budynku przy ul. [...], narusza granice nieruchomości położonej przy ul. [...] poprzez zlokalizowanie ściany zewnętrznej o konstrukcji drewnianej z nieznacznym przekroczeniem granicy nieruchomości.
PINB stwierdził ponadto, że fragment nadbudowanej ściany zewnętrznej o konstrukcji murowanej budynku przy ul. [...], stanowiącej rozbudowę pomieszczenia mieszkalnego (pokój dzienny) poprzez zabudowę tarasu od strony ogrodu, zlokalizowanej na granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i [...], znajduje się na terenie działki przy ul. [...], wobec czego przekroczona została granica nieruchomości.
Organ odwoławczy wskazał, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, w § 217 wskazuje, iż klasa odporności ogniowej ściany oddzielającej segmenty jednorodzinnych budynków ZL IV bliźniaczych, szeregowych lub atrialnych powinna wynosić co najmniej REI 60. Organ I instancji przywołał natomiast § 235 warunków technicznych, zgodnie z którym "Ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E 160. W budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E 160, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. " W ocenie ŚWINB zasadny jest zarzut jednego z odwołań, że ściana o konstrukcji drewnianej, znajdująca się w granicy nieruchomości przy ul. [...] i [...] stanowi ścianę oddzielającą jako ściana wspólna budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej.
Wobec powyższego do ściany tej znajduje zastosowanie § 217 warunków technicznych, a nie, jak błędnie przyjął PINB - § 235. Powyższą kwalifikację tej ściany zawierają także przedłożone w ramach postępowania ekspertyzy techniczne. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzie przedłożonej przez mgr inż. W.D., a także wnioskami z protokołu z okresowej kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku. Zatem osiągnięcie odporności klasy REI60 powinno polegać na demontażu istniejącego obicia z desek od strony posesji przy ul. [...], zamontowaniu 2 x płyty Farmacell oraz zabezpieczeniu istniejącej konstrukcji nośnej ścian do klasy NRO.
Natomiast zarówno wspomniany powyżej protokół z okresowej kontroli jak i oględziny przeprowadzone przez PINB w dniu [...] roku nie potwierdzają wykonania powyższych zaleceń. Wobec czego istotnie wspólna ściana o konstrukcji szkieletowej, usytuowana pomiędzy budynkami [...] i [...] nie spełnia warunków przegrody ogniowej REI 60, wobec czego naruszono § 217 warunków technicznych.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB Zważyć ponownie trzeba, że w postępowaniu dotyczącym legalizacji nadbudowy nie brał udziału S.P., będący stroną tego postępowania, wobec czego ziściła się podstawa wszczęcia postępowania wznowieniowego określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Uznał zatem wydanie zaskarżonej decyzji PINB z dnia [...] roku, numer [...], udzielającej pozwolenia na użytkowanie nadbudowy wykonanej około 1993 roku bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa, które polega na:
zlokalizowaniu ściany zewnętrznej o konstrukcji drewnianej budynku przy ul. [...] z przekroczeniem granicy nieruchomości przy ul. [...];
naruszeniu prawa własności poprzez usytuowanie fragmentu ściany zewnętrznej o konstrukcji murowanej budynku przy ul. [...], zlokalizowanej na granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i [...], na terenie działki przy ul. [...] i w tym zakresie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z uwagi na to, że stwierdził jej prawidłowość. Z tych samych przyczyn została uchylona zaskarżona decyzja w zakresie stwierdzenia przez organ I instancji naruszenia przepisów poprzez wykonanie ściany w konstrukcji drewnianej znajdującej się w granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i ul. [...] w G. W ocenie ŚWINB nieprawidłowo przyjął organ I instancji stwierdzając, że w decyzji PINB numer [...] z dnia [...] r. nastąpiło naruszenie prawa poprzez wykonanie ocieplania ścian murowanych na poziomie parteru i pierwszego piętra elewacji, znajdujących się pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i ul. [...] niezgodnie z zapisami § 235 warunków technicznych z uwagi na wykonanie ocieplania ze styropianu, który nie jest materiałem niepalnym.
Przyznać trzeba rację argumentom podnoszonym w odwołaniu przez J.P. zgodnie z którymi ocieplenie wykonano na podstawie decyzji Prezydenta Miasta G. numer [...] z dnia [...] r., a której to przysługuje walor ostateczności, co oznacza, że jest wiążącą erga omnes do momentu jej ewentualnego uchylenia bądź stwierdzenia nieważności. Organ rozpatrujący w sprawie wznowieniowej nie może poszerzać tego przedmiotu. Nie jest także władny do podważania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
ŚWINB wskazał, że z uwagi na art. 146 § 1 k.p.a. decyzji PINB numer [...] z dnia [...] r. nie uchyla się, gdyż upłynął pięcioletni termin przedawnienia. Decyzja PINB z dnia [...] r., numer [...] została doręczona J.L. oraz T.L. w dniu [...] r. M.B. również odebrał decyzję w dniu [...] r. Zgodnie z orzecznictwem przyjmuje się, ze w rozumieniu tego przepisu chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony, zatem pięcioletni termin przedawnienia biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie, tj. wobec doręczenia decyzji stronom, które brały udział w postępowaniu, a nie o doręczenie decyzji stronie pominiętej w postępowaniu administracyjny. Tu organ odwoławczy powołał się na bogate orzecznictwo sądowe. Podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowanie pierwszy człon art. 146 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat. " Zatem w przypadku, gdy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa lub dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, na co wskazywali we wniosku o wszczęcie postępowania wnioskodawcy, termin przedawnienia nie wynosi lat pięć, a dziesięć. Jednocześnie nie budzi wątpliwości w doktrynie, że wznowienie postępowania podstawie fałszywych dowodów możliwe jest o ile wystąpią łącznie trzy warunki:
w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu;
sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu;
fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy,
Zatem wobec braku zaistnienia kwalifikowanej wady postępowania w postaci braku fałszywego dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności. faktyczne, w niniejszym postępowaniu nie ma zastosowania dziesięcioletni termin przedawnienia.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył S.P. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił ŚWINB w Katowicach naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 oraz art. 7b, 8, 9, 10 k.p.a. W ocenie skarżącego organ odwoławczy nie w pełni ustosunkował się do zarzutów podniesionych w jego odwołaniu. Uważa on, że decyzja legalizacyjna nr [...] z [...]r. została uchwalona z naruszeniem prawa. Wypis z rejestru gruntów ewidentnie dowodzi, że PINB dla miasta G. i J.P. (obecna właścicielka przedmiotowej nieruchomości) byli świadomi już w 2013 roku, że skarżący wraz z matką są właścicielami nieruchomości ul. [...] i są stronami w postępowaniu legalizacyjnym. To zaś wyczerpuje znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 271 k.k.
Skarżący zakwestionował prawidłowość ustaleń organów nadzoru budowlanego co do charakteru i prawidłowości prowadzonych robót budowlanych. Uznaje jednak, że niezasadne było sporządzanie kontrekspertyzy, gdyż stosowne zastrzeżenia wniósł wcześniej jego pełnomocnik.
W ocenie skarżącego w sprawie zaistniała przesłanka niezbędności uchylenia decyzji dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, co wynika z jednej z ekspertyz.
W ocenie skarżącego pomieszczenie oranżerii częściowo przesłania, a tym samym ogranicza światło słoneczne wpadające do pomieszczeń jego budynku, których okna wychodzą w kierunku zabudowy (południowy-zachód), a fragment oranżerii praktycznie całościowo zacienia połowę nieruchomości, która znajduje się od frontu budynku głównego (przed ulicą [...], kierunek północny).
Dalej skarżący stwierdził, że "PINB stwierdził ewidentne przesłanki do unieważnienia decyzji legalizacyjnej [...] dopiero po okresie przedawnienia, aby ŚWINB nie mógł unieważnić decyzji pierwszego organu, tylko uznać ją jako odpowiadającą w swojej treści decyzji [...]. Jak już argumentowałem przesłanki te były ewidentne (widoczne i możliwe do stwierdzenia bez fachowej wiedzy), a PINB dla miasta G. opieszale zbierał materiał dowodowy w rzeczonej sprawie, gubił dokumenty i dokonywał kontroli bez ustalenia stanu faktycznego oraz bez zapoznania się z obiektami będącymi przedmiotem postępowania."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Rozstrzygana sprawa dotyczy wznowienia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w G. (dz. nr 1, obręb [...]), zrealizowanej około 1993 roku bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie to było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia z dnia 24 października 1974 roku — Prawo budowlane. Zgodnie z art. 37 ust. 1 tego aktu: "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
- 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
- 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Przepis powyższy wyznacza granice podjętego postępowania wznowieniowego. Organ nadzoru budowlanego wznawiając postępowanie powinien dokonać ustaleń, czy w trakcie postępowania legalizacyjnego (tu w sprawie pozwolenia na użytkowanie) wystąpiła jedna z przesłanek zawartych w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974. Żadne inne okoliczności, które wystąpiły później nie mogą wpływać na ocenę wydanego wcześniej aktu legalizującego.
Jak ustalono w trakcie postępowania wznowieniowego w postępowaniu legalizacyjnym nie brała udziału jedna ze stron (inicjujący postępowanie wznowieniowe), obecnie skarżący S.P. oraz jego matka.
W ramach postępowania wznowieniowego sporządzone zostały:
- - ekspertyza stanu technicznego budynku, opracowana w lipcu 2018 roku przez mgr inż. W.D.;
- - inwentaryzacja zagospodarowania terenu, sporządzona przez geodetę mgr inż. J.B. oraz inwentaryzację architektoniczno-budowlana, sporządzona w listopadzie 2018 roku przez mgr inż. E.R..
Powyższe dokumenty nie zostały skutecznie zakwestionowane w postępowaniu wznowieniowym. Pozwoliły one na przyjęcie przez organy obu instancji, że dokumentacja będąca podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zawierała uchybienia. Stwierdzono, że nadbudowa ściany zewnętrznej o konstrukcji murowanej budynku przy ul. [...], stanowiącej rozbudowę pomieszczenia mieszkalnego (pokój dzienny) poprzez zabudowę tarasu od strony ogrodu, zlokalizowanej na granicy pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i [...], znajduje się na terenie działki przy ul. [...], wobec czego przekroczona została granica nieruchomości. Ustalono również, że w sprawie naruszono w § 217 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dotyczyło to klasy odporności ogniowej ściany oddzielającej budynki.
Sąd w pełni podziela w tym zakresie ustalenia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Przyjął on stanowisko wyrażone przez uprawnione osoby zawarte w ekspertyzie i inwentaryzacjach. Nie zostały one skutecznie zakwestionowane w trakcie całego postępowania.
Zgodzić się należy z organami nadzoru budowlanego, że wskazanych wyżej uchybień nie można oceniać w kategoriach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis powyższy stanowi bowiem, że wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (które poglądy w tym zakresie skład orzekający w niniejszej sprawie podziela) "wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ograniczone jest łącznym wystąpieniem następujących warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej wystąpił fałszywy dowód, po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, po trzecie, fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy" (por. przykładowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2021 r. sygn. VII SA/Wa 1620/20).
W przypadku dokumentacji stanowiącej podstawę do wydania decyzji numer [...] z dnia [...] r. brak jakiegokolwiek orzeczenia stwierdzającego jej sfałszowanie. Brak tu w ogóle przejawów intencjonalnego działania w celu zmiany treści dokumentacji. Można tu co najwyżej mówić o nowych okolicznościach faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi rozstrzygającemu w sprawie.
Bezsporne w sprawie jest, że zrealizowana samowola budowlana była zgodna z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G. zatwierdzonego uchwałą numer [...] WRN w K. z dnia [...] r.
Skoro w sprawie nie zaistniały sytuacje przewidziane w art. 145 § 1 i 2 k.p.a. organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły pięcioletni okres "przedawnienia" możliwości uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 146 § 1 k.p.a. "uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat". Jak wynika z akt administracyjnych decyzja PINB z dnia [...] r., numer [...] została doręczona J.L. oraz T.L. w dniu 10 stycznia 2014 r. M.B. również odebrał decyzję w dniu [...] r. Trafnie organy nadzoru budowlanego przyjęły, że początek biegu tego terminu wyznacza data ostatniego doręczenia stronom postępowania.
Zatem w chwili podejmowania decyzji z dnia [...] r. PINB nie był władny uchylić własnej decyzji [...] z dnia [...] r. W konsekwencji prawidłowo zastosował rozwiązanie przewidziane w art. 151 § 2 k.p.a., który stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Powyższe okoliczności wskazują, że zarzuty skargi nie są zasadne. To, że skarżący nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ nie świadczy, iż te ostatnie nie są prawidłowe. Zarówno PINB, jak i Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oparli swe rozstrzygnięcia o ekspertyzę i inwentaryzacje, które nie zostały w postępowaniu skutecznie zakwestionowane.
W ocenie składu orzekającego organy administracji w sprawie zastosowały również prawidłową podstawę procesową swych rozstrzygnięć. Upływ 5 letniego terminu uniemożliwił im uchylenie decyzji numer [...] z dnia [...] r., mogły jedynie stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem prawa.
Biorąc powyższe okoliczności i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.