Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. Z. Ł. zwrócił się do Starosty [...] z wnioskiem o zwrot kwoty 425 zł tytułem niesłusznie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu marki [...], zarejestrowanego w dniu [...] r. pod nr rejestracyjnym [...]. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie wnioskodawca wskazał, że przepis, na podstawie którego pobrano opłatę, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 uznał za niezgodny z Konstytucją oraz przepisami ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym.
W odpowiedzi na powyższe żądanie, w piśmie z dnia [...] r., nr [...] podpisanym przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. poinformowano Z. Ł., że nie ma podstaw do zwrotu uiszczonej opłaty, gdyż konieczność poniesienia spornej opłaty wynikała z obowiązujących w momencie rejestracji pojazdu przepisów prawa. Wyjaśniono, że pobranie kwoty 500 zł za wydanie karty pojazdu nastąpiło w prawidłowej wysokości stosownie do ówcześnie obowiązującego § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz. 1310 ze zm.).
Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego wskazano, że w niniejszej sprawie nie ma on zastosowania, gdyż powołany przepis rozporządzenia utracił moc z dniem [...] r., a więc po opłaceniu karty pojazdu. Jednocześnie pouczono Z. Ł. o możliwości wniesienia w sprawie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu powództwa do sądu cywilnego lub skargi do sądu administracyjnego
Z. Ł. pismem z dnia [...] r. zatytułowanym "Pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym" zwrócił się bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, iż pozwany "Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z." obowiązany jest mu jako powodowi zapłacić kwotę 425 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami postępowania procesowego, a także o przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powoda oraz o wydanie wyroku zaocznego pod nieobecność pozwanego.
Po nadaniu skardze biegu stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do jednoznacznego oznaczenia przedmiotu skargi, w szczególności poprzez wskazanie, czy wnosi on skargę na akt Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], będący negatywną odpowiedzią na jego wniosek o zwrot nienależnie pobranej opłaty. Nadto pouczył skarżącego, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jednakże w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przewodniczący zwrócił uwagę, iż zawarte w skardze żądanie wszczęcia postępowania upominawczego i wydanie nakazu zapłaty nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Dla dokonania powyższej czynności wyznaczony został termin 7 dni pod rygorem przyjęcia, że intencją skarżącego było rozpoznanie pisma w trybie postępowania cywilnego (a zatem, iż przedmiotowe pismo stanowi pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym). Jednocześnie, w przypadku gdyby przedmiotem skargi był akt Starosty [...] z dnia [...] r., to skarżący zobowiązany został do wykazania, że po doręczeniu zaskarżonego aktu a przed wniesieniem skargi do Sądu, wezwał na piśmie Starostę [...] do usunięcia naruszenia prawa – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy powyższe wezwanie w dniu [...] r. w imieniu skarżącego odebrał jego ojciec W. Ł., który podjął się oddać przesyłkę adresatowi, jednakże do dnia dzisiejszego skarżący nie udzielił na nie odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Na wstępie należy podkreślić, że sprawy dotyczące wniosków o zwrot pobranych opłat za wydanie karty pojazdu mogą być rozstrzygane zarówno w postępowaniu cywilnym jak i sądowoadministracyjnym. W takim przypadku o charakterze sprawy przesądza treść żądania. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07 (publ. OSNC 2008/7-8/72, Biul. SN 2007/5/7, Wspólnota 2007/23/44, Prok. i Pr. - wkł. 2008/10/45, Lex 258519) stwierdził, że dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, określonej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 luty 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (publ. ONSAiWSA 2008/2/21, POP 2008/3/45, OSP 2008/5/51, Prok. i Pr. - wkł. 2008/7-8/65, OSP 2008/7-8/89, Lex 341207), wyraził pogląd zgodnie z którym, kierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zdaniem NSA, przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza, że tym samym jest niedopuszczalna droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu.
W przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada m.in., czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stwierdzenie braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, skutkuje odrzuceniem skargi. Przechodząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Sąd w związku z powzięciem wątpliwości co do charakteru żądania zawartego w piśmie skarżącego z dnia [...] r. zobowiązał skarżącego do złożenia oświadczenia, czy pismo to stanowi skargę administracyjną, czy też pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym. Na mocy art. 72 § 1 p.p.s.a. korespondencję sądową zawierającą powołane wezwanie należało uznać za skutecznie doręczoną skarżącemu w dniu [...] r. (tj. we wtorek), zatem siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania Sądu upłynął z dniem [...] r. (który to dzień nie był sobotą ani dniem wolnym od pracy). Jak wynika z akt sprawy, skarżący w zakreślonym terminie nie złożył oświadczenia, zatem Sąd, stosownie do rygoru określonego w wezwaniu, przyjął, iż podstawą żądania skarżącego jest roszczenie cywilnoprawne, do rozpoznania którego właściwy jest sąd powszechny.
Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że nawet gdyby potraktować pismo z dnia [...] r. jako skargę do sądu administracyjnego, to i tak należałoby ją odrzucić jako niedopuszczalną (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), gdyż strona skarżąca nie wykazała, iż przed wniesieniem skargi wezwała Starostę Zawierciańskiego do usunięcia naruszenia prawa, tym samym nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowiącego warunek skutecznego wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.